حدیث دربارهباب دعاهاى مختصى از براى همه حاجت هاى دنيا و آخرت

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: أَ لَا تَخُصُّنِي بِدُعَاءٍ؟ قَالَ:«بَلى؛ قُلْ: يَا وَاحِدُ، يَا مَاجِدُ، يَا أَحَدُ، يَا صَمَدُ، يَا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ، يَا عَزِيزُ، يَا كَرِيمُ، يَا حَنَّانُ، يَا سَامِعَ الدَّعَوَاتِ، يَا أَجْوَدَ مَنْ سُئِلَ، وَ يَا خَيْرَ مَنْ أَعْطى، يَا أَللّهُ، يَا أَللّهُ، يَا أَللّهُ». قُلْتُ: وَ لَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ. ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: «كَانَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَقُولُ: نَعَمْ، لَنِعْمَ الْمُجِيبُ أَنْتَ، وَ نِعْمَ الْمَدْعُوُّ، وَ نِعْمَ الْمَسْؤُولُ، أَسْأَلُكَ بِنُورِ وَجْهِكَ، وَ أَسْأَلُكَ بِعِزَّتِكَ وَ قُدْرَتِكَ وَ جَبَرُوتِكَ، وَ أَسْأَلُكَ بِمَلَكُوتِكَ وَ دِرْعِكَ الْحَصِينَةِ، وَ بِجَمْعِكَ وَ أَرْكَانِكَ كُلِّهَا، وَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ، وَ بِحَقِّ الْأَوْصِيَاءِ بَعْدَ مُحَمَّدٍ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَ كَذَا».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از فضّالة بن ايّوب، از معاوية بن عمّار كه گفت: به خدمت حضرت امام جعفر صادق عليه السلام عرض كردم كه: چرا مرا به دعايى مخصوص نمى سازى؟ (يا آيا مرا به دعايى مخصوص نمى سازى؟) فرمود:«آرى. بگو: يَا وَاحِدُ، يَا مَاجِدُ. وَ لَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ؛ اى يكتا! اى بزرگوار! اى يگانه! اى پناه نيازمندان! اى كسى كه نزاد و زاده نشد و نبود او را همتا هيچ كس! اى ارجمند! اى گرانمايه! اى بخشاينده! اى شنونده دعاها! اى بخشنده تر كسى كه از او سؤال شده! و اى بهتر كسى كه عطا كرده! اى خدا! اى خدا! اى خدا! گفته اى، و هر آينه به حقيقت كه خواند ما را نوح؛ پس هر آينه خوب جواب دهندگانى»، بعد از آن، امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه: «رسول خدا صلى الله عليه و آله مى فرمود: نَعَمْ، لَنِعْمَ الْمُجِيبُ أَنْتَ. أَنْ تُصَلِّيَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَ كَذَا؛ آرى، هر آينه خوب جواب دهنداى تو، و خوب خوانده شده و خوب سؤال شده. سؤال مى كنم تو را به روشنى روى تو، و سؤال مى كنم تو را به عزّت تو و توانايى تو و بزرگوارى تو، و سؤال مى كنم تو را به پادشاهى تو و زره تو كه استوار است، و به جمع تو و ركن ها و ستون هاى تو، همه آنها، و به حق محمد، و به حقّ اوصياى بعد از محمد، كه صلوات فرستى بر محمد و آل محمد، و آنكه بكنى با من چنين و چنين».

احادیث دیگر این موضوع

۸
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى و چند نفر از اصحاب ما، از سهل بن زياد، هر دو روايت كرده اند، از على بن زياد كه گفت: على بن بصير عريضه اى نوشت و از آن حضرت سؤال [درخواست]مى كرد كه در پايين نامه اش دعايى از برايش بنويسد كه آن را به او تعليم فرمايد، تا آن را بخواند و به واسطه آن، از گناهان، نگاه داشته شود، و جامع مطالب دنيا و آخرت باشد. پس آن حضرت عليه السلام به خطّ مبارك خود نوشت:«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ. وَ أَسْأَلُكَ أَنْ لَا تَجْعَلَنِي فِي النَّارِ؛ «به نام خداى بخشاينده مهربان. اى كسى كه آشكار كرده نيكو و زيبايى را، و پوشيده زشت را، و ندريده پرده راز من! عفو، اى گرانمايه! عفو، اى خوش تجاوز و گذشت! و اى فراخ آمرزش! و اى گشاده دست ها به رحمت! و اى صاحب هر راز! و اى پايان هر شكايت و گله! اى گران مايه فروگذارنده! اى بزرگ عطا! اى آغازكننده هر نعمتى پيش از سزاوارى آن! اى پروردگار من! اى بزرگ من! اى آقاى من! اى پايان من! اى فريادرس من! صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و سؤال [درخواست]مى كنم از تو كه قرار ندهى مرا در آتش»، بعد از آن، سؤال مى كنى آنچه از برايت ظاهر شد».
از او، از ابن محبوب، از فضل بن يونس، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت است كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«بسيار بگو كه: لَا تَجْعَلْنِي مِنَ الْمُعَارِينَ، وَ لَا تُخْرِجْنِي مِنَ التَّقْصِيرِ». راوى مى گويد كه: عرض كردم: امّا معارين را شناخته ام (و مى دانم كه ايشان آنانند كه ايمان و دين در دل هاى ايشان قرار نگرفته. پس گويا كه آن در نزد ايشان به عاريه سپرده شده، كه چند روزى به جهت مصلحتى به ايشان مى سپارند، و در روزى از ايشان مى گيرند)، پس بفرما كه معنى اينكه مرا از تقصير و كوتاهى بيرون مبر، چيست؟ فرمود: «هر عملى كه آن را به جا مى آورى، در حالتى كه خداى عز و جل را به آن اراده دارى و رضاى او را مى خواهى، در آن، در نزد خود مقصّر باش؛ زيرا كه همه مردمان در اعمال خويش، در ميان خود و خداى عز و جل مقصّرند» و همين حديث، در كتاب ايمان و كفر، در باب اعتراف به تقصير و كوتاهى كردن خويش در عبادت خدا مذكور شد، با زيادتى لفظ اَللّهُمَّ در اوّل دعا؛ يعنى: «خداوندا! مرا از جمله عاريت داده شدگان مگردان، و مرا از حدّ تقصير بيرون مبر». (مترجم).