حدیث دربارهباب دعا در نزد خوابيدن و بيدار شدن

أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ؛ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِيعاً، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ الْحَجَّاجِ، قَالَ: كَانَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام إِذَا قَامَ آخِرَ اللَّيْلِ، يَرْفَعُ صَوْتَهُ حَتّى يُسْمِعَ أَهْلَ الدَّارِ، وَ يَقُولُ:«اللّهُمَّ أَعِنِّي عَلى هَوْلِ الْمُطَّلَعِ، وَ وَسِّعْ عَلَيَّ ضِيقَ الْمَضْجَعِ، وَ ارْزُقْنِي خَيْرَ مَا قَبْلَ الْمَوْتِ، وَ ارْزُقْنِي خَيْرَ مَا بَعْدَ الْمَوْتِ».

ابوعلى اشعرى، از محمد بن عبدالجبّار و محمد بن اسماعيل، از فضل بن شاذان هر دو، از صفوان بن يحيى، از عبدالرحمان بن حجّاج روايت كرده اند كه گفت: چون امام جعفر صادق عليه السلام در آخر شب برمى خاست، آواز خود را بلند مى كرد تا به مردم آن خانه بشنواند، يا آنكه ايشان بشنوند، و مى فرمود كه:«اللّهُمَّ أَعِنِّي عَلى هَوْلِ الْمُطَّلَعِ، وَوَسِّعْ عَلَيَّ ضِيقَ الْمَضْجَعِ، وَارْزُقْنِي خَيْرَ مَا قَبْلَ الْمَوْتِ، وَارْزُقْنِي خَيْرَ مَا بَعْدَ الْمَوْتِ؛ خداوندا! يارى ده مرا از ترس موضع اطّلاع، و فراخى ده بر من تنگى خوابگاه را، و روزى كن مرا خوبى آن چه پيش از مردن است، و روزى كن مرا آنچه بعد از مردن است».

کلیدواژه‌ها 6 کتاب دعا باب دعا در نزد خوابیدن و بیدار شدن

احادیث دیگر این موضوع

على بن ابراهيم، از پدرش و حسين بن محمد، از احمد بن اسحاق هر دو روايت كرده اند، از بكر بن محمد، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«هر كه در هنگامى كه خوابگاه خود را فرا مى گيرد و مى خوابد، سه مرتبه بگويد كه: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي عَلَا. وَهُوَعَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛ «ستايش مر خدايى است كه برترى جست، پس غالب شد. و ستايش مر خدايى را است كه نهان را دانست، پس خبر داشت. و ستايش مر خدايى را است كه مالك است، پس توانا بود. و ستايش مر خدايى را است كه زنده مى گرداند مردگان را و مى ميراند زندگان را، و او بر هر چيزى توانا است»، از گناهان بيرون آيد، چون هيأت روزى كه مادرش او را زاييد».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد روايت كرده و آن را مرفوع ساخته به سوى امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«چون يكى از شما به سوى فراش خود جا بگيرد، بايد كه بگويد: اللّهُمَّ إِنِ احْتَبَسْتَ نَفْسِي. حَتّى تَتَوَفَّاهَا عَلى ذلِكَ؛ خداوندا! به درستى كه من حبس كردم جان خودم را در نزد تو، پس حبس كن آن را در جاى خوشنودى خود و آمرزش خود، و اگر برگردانى آن را به سوى تن من، پس برگردان آن را گرونده و شناسا به حقّ دوستان تو، تا آنكه بميرانى آن را بر اين» و در بعضى از نسخ كافى به جاى «حسبت و فاحسبها»، «احتسب و فاحتسبها» واقع است، و احتساب، به شمار آوردن است و فردا از كسى خواستن. (مترجم).

حميد بن زياد، از حسين بن محمد، از چند نفر، از ابان، از يحيى بن ابى العلاء، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت در نزد خوابيدن، مى فرمود كه:«آمَنْتُ بِاللّهِ، وَكَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ، اللّهُمَّ احْفَظْنِي فِي مَنَامِي وَفِي يَقَظَتِي؛ ايمان آوردم به خدا و كافر شدم به طاغوت. خداوندا! نگاه دار مرا در خواب من و در بيدارى من».

ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از جميل بن درّاج، از محمد بن مروان روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود:«آيا نمى خواهيد كه شما را خبر دهم به آن چه رسول خدا صلى الله عليه و آله مى فرمود، چون به سوى فِراش [= بستر] خويش جا مى گرفت؟» عرض كردم: بلى، مى خواهم. فرمود كه: «آيه الكرسى مى خواند و مى فرمود: بِسْمِ اللّهِ آمَنْتُ بِاللّهِ، وَكَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ، اللّهُمَّ احْفَظْنِي فِي مَنَامِي وَفِي يَقَظَتِي؛ به نام خدا. ايمان آوردم به خدا و كافر شدم به طاغوت. خداوندا! نگاه دار مرا در خواب من و در بيدارى من».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از پدرش، از عبداللّه بن ميمون، از امام جعفر صادق عليه السلام فرمود:«اميرالمؤمنين عليه السلام مى فرمود كه: اللّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الِاحْتِلَامِ، وَمِنْ سُوءِ الْأَحْلَامِ، وَأَنْ يَلْعَبَ بِيَ الشَّيْطَانُ فِي الْيَقَظَةِ وَالْمَنَامِ؛ خداوندا! به درستى كه من پناه مى برم به تو از محتلم شدن و بد از خواب ها (يعنى خواب هاى پريشان)، و از آنكه بازى كند با او ديو سركش در بيدارى و خواب».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از محمد بن خالد و حسين بن سعيد هر دو، از قاسم بن عروه، از هشام بن سالم، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«تسبيح فاطمه زهرا ـ عليهاالسّلام ـ، چنان است كه چون خوابگاه خود را فرا گرفتى، سى و چهار «اللّه اكبر» و سى و سه «الحمدللّه» و سى و سه «سُبحان اللّهِ» بگو، و آية الكرسى مى خوانى با سوره قل اعوذ بربّ الفلق و قل اعوذ بربّ النّاس، و ده آيه از اوّل سوره صافّات، و ده آيه از آخر آن» (كه عبارت است از: «وَالصّافّاتِ» تا «واصِبٌ» صافات، 1 ـ 9.، و از «وَاِنَّ جُنْدَنا» تا «رَبِّ الْعالَمينَ» صافات، 173 تا آخر.).

از او، از احمد بن محمد، از حسين بن سعيد، از فضالة بن ايّوب، از داود بن فرقد، از برادرش روايت است كه شهاب بن عبد ربّه، از ما خواست كه از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كنيم و گفت كه: به آن حضرت عرض كن كه: در شب، زنى در خواب، مرا مى ترساند. چون به آن حضرت عرض كردم، فرمود:«به او بگو كه تسبيحى را قرار ده، و سى و چهار «اللّه اكبر» و سى و سه «سبحان اللّه» و سى و سه «الحمدللّه» بگو، و ده مرتبه بگو كه: لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ وَحْدَهُ. وَهُوَعَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛ نيست خدايى، مگر خدا، در حالتى كه تنها است، نيست شريكى از براى او. او است پادشاه، و از براى او است ستايش. زنده مى كند و مى ميراند و مى ميراند و زنده مى كند. به دست او است خوبى و او را است اختلاف شب و روز، و او بر هر چيزى توانا است».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از على بن حكم، از معاويه بن وهب، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه: در شبى، پسرى از آن حضرت به خدمتش آمد و به آن حضرت عرض كرد كه: اى پدر بزرگوار! مى خواهم كه بخوابم. فرمود كه:«اى فرزند دلبند من! بگو كه: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ. اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ؛ گواهى مى دهم به اينكه نيست خدايى، مگر خدا، و اينكه محمد، صلوات فرستد خدا بر او وبر آل او، بنده او و فرستاده او است. پناه مى برم به بزرگى خدا، و پناه مى برم به ارجمندى خدا، و پناه مى برم به توانايى خدا، و پناه مى برم به بزرگوارى خدا، و پناه مى برم به سلطنت خدا. به درستى كه خدا بر هر چيزى توانا است. و پناه مى برم به گذشت خدا، و پناه مى برم به آمرزش خدا، و پناه مى برم به رحمت خدا از بدى هر حيوان زهردار و جنبنده زمين، و از بدى هر جنبنده خُرد يا بزرگ در شب يا روز، و از بدى فاسقان عرب و عجم، و از بدى آتش ها كه از آسمان افتد و يا تگرگ. خداوندا! صلوات فرست بر محمد، بنده خود و فرستاده خود». معاويه گفت كه: پس آن كودك، در نزد ذكر پيغمبر صلى الله عليه و آله، الطيّب المبارك مى گفت. (و احتمال دارد كه معنى اين باشد كه آن كودك پاكيزه، در نزد ذكر پيغمبر صلى الله عليه و آله، المبارك مى گفت). حضرت فرمود: «آرى، اى فرزند دلبند من! الطيّب المبارك» و بعضى در شرح اين كلام گفته اند كه: يعنى در نزد ذكر پيغمبر، الطّيّب المبارك بگو؛ پس بگو كه: «اَللّهُمَّ صلّ على محمد الطّيب المبارك عبدك و رسولك؛ و طيّب به معنى پاك و پاكيزه و مبارك وپرخير و پرمنفعت است. (مترجم).