باب در بيان قساوت و دل سختى
3 حدیث
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عِيسى، رَفَعَهُ، قَالَ:
«فِيمَا نَاجَى اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ بِهِ مُوسى عليه السلام: يَا مُوسى، لَا تُطَوِّلْ فِي الدُّنْيَا أَمَلَكَ؛ فَيَقْسُوَ قَلْبُكَ، وَ الْقَاسِي الْقَلْبِ مِنِّي بَعِيدٌ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از عمرو بن عثمان، از على بن عيسى كه آن را مرفوع ساخته و گفته است كه:«در آنچه خداى عز و جل به آن با موسى عليه السلام راز گفت، اين بود كه فرمود: اى موسى! آرزويت در دنيا دراز نباشد، كه دلت سخت و سنگين مى شود، و آنكه دلش سخت و سنگين است، از من دور است».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ دُبَيْسٍ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِذَا خَلَقَ اللّهُ الْعَبْدَ فِي أَصْلِ الْخِلْقَةِ كَافِراً، لَمْ يَمُتْ حَتّى يُحَبِّبَ اللّهُ إِلَيْهِ الشَّرَّ، فَيَقْرُبَ مِنْهُ، فَابْتَلَاهُ بِالْكِبْرِ وَ الْجَبْرِيَّةِ، فَقَسَا قَلْبُهُ، وَ سَاءَ خُلُقُهُ، وَ غَلُظَ وَجْهُهُ، وَ ظَهَرَ فُحْشُهُ، وَ قَلَّ حَيَاؤُهُ، وَ كَشَفَ اللّهُ سِتْرَهُ، وَرَكِبَ الْمَحَارِمَ فَلَمْ يَنْزِعْ عَنْهَا، ثُمَّ رَكِبَ مَعَاصِيَ اللّهِ، وَ أَبْغَضَ طَاعَتَهُ، وَ وَثَبَ عَلَى النَّاسِ، لَا يَشْبَعُ مِنَ الْخُصُومَاتِ؛ فَاسْأَلُوا اللّهَ الْعَافِيَةَ وَ اطْلُبُوهَا مِنْهُ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از محمد بن حفص، از اسماعيل بن دبيس، از آنكه او را ذكر كرده، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون خدا بنده اى را در اصل آفرينش كافر بيافريند، نمى ميرد، تا خداى عز و جل بدى را در نزد او دوست گرداند. پس به آن نزديك مى شود، و به اين جهت خدا او را به تكبّر و جبروت مبتلى مى گرداند، و دلش سخت و سنگين مى شود، و خُويَش بد، و رويش درشت و سخت، و زشتگويى اش هويدا، و شرمش برطرف مى شود، و خداى عز و جل پرده او را مى درد، و امر پوشيده او را بروز مى دهد، و مرتكب محرّمات الهى مى گردد، و از آنها باز نمى ايستد. بعد از آن، مرتكب معاصى و نافرمانى هاى خداى عز و جل مى شود، و طاعت او را دشمن مى دارد، و بر مردمان بر مى جهد (يعنى بر سر ايشان مى دود و رو به ايشان مى رود)،
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ، عَنِ السَّكُونِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام: لَمَّتَانِ: لَمَّةٌ مِنَ الشَّيْطَانِ، وَ لَمَّةٌ مِنَ الْمَلَكِ؛ فَلَمَّةُ الْمَلَكِ الرِّقَّةُ وَ الْفَهْمُ، وَ لَمَّةُ الشَّيْطَانِ السَّهْوُ وَ الْقَسْوَةُ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود: آنچه در دل خطور مى كند و از آن سر مى زند، دو قسم است: يك گام از شيطان است، و يك گام از فرشته؛ پس گام فرشته، دل نرمى و فهميدن است، و گام شيطان، فراموشى و دل سختى است».