باب در بيان نيكى كردن با پدر و مادر

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى و على بن ابراهيم، از پدرش هر دو روايت كرده اند، از حسن بن محبوب، از ابوولّاد حنّاط كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل: «وَبِالْوالِدَيْنِ اِحْسانا» ۱ و عرض كردم كه: مراد از اين احسان چيست؟ فرمود كه:«احسان، آن است كه صحبت پدر و مادر را نيكو كنى، و آنكه ايشان را تكليف نكنى كه از تو سؤال كنند چيزى را، از آن چه به آن احتياج دارند، و كلفت خواهش را بر ايشان نگذارى؛ بلكه بى خواهش كردن ايشان به ايشان دهى، و اگرچه بى نياز باشند. آيا خداى عز و جل نمى فرمايد كه: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتّى تُنْفِقُوا مِمّا تُحِبُّونَ» ۲؛ يعنى: «هرگز نرسيد به حقيقت نيكى، تا آنكه انفاق كنيد از آن چه دوست مى داريد». ابوولّاد مى گويد كه: بعد از آن،

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از عبداللّه بن بحر، از عبداللّه بن مسكان، از آنكه او را روايت كرده، از امام جعفر صادق عليه السلام كه گفت: من در نزد آن حضرت بودم كه به عبدالواحد انصارى در باب نيكى با پدر و مادر فرمود كه: در قول خداى عز و جل است كه: «وَبِالْوالِدَيْنِ اِحْسانا» ۱؛ پس ما گمان كرديم كه اين آيه همان آيه اى است كه در سوره بنى اسرائيل است، و آن، اين است كه: «وَقَضى رَبُّكَ أَنْ لا تَعْبُدُوا اِلّا اِيّاهُ وَبِالْوالِدَيْنِ اِحْسانا» ۲. و چون بعد شد، از آن حضرت سؤال كردم. فرمود كه:«آن آيه اى است كه در سوره لقمان است و آن، اين است كه: «وَوَصَّيْنَا الْاِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْنا وَاِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بى ما لَيْسَ لَكَ بِهِ

ابوعلى اشعرى، از محمد بن سالم، از احمد بن نضر، از عمرو بن شمر، از جابر، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«مردى به خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد كه: يا رسول اللّه! من در جهاد رغبت دارم و به آن شاد و خرّم مى شوم». حضرت فرمود كه: «رسول خدا صلى الله عليه و آله به آن مرد فرمود: پس در راه خدا جهاد كن؛ زيرا كه تو اگر شهيد شوى، زنده خواهى بود در نزد خدا و روزى داده مى شوى ـ يعنى از ميوه هاى بهشت ـ، و اگر بميرى، مزدت بر خدا واقع شده كه آن را به تو عطا فرمايد؛ مانند چيزى كه واجب باشد. و اگر برگردى، برگردى از گناهان و از آنها پاك شوى، چنانچه از مادر متولّد شده اى. عرض كرد كه: يا رسول اللّه! پدر و مادر پيرى دارم كه گمان مى كنند و چنان مى دانند كه ايشان به من انس

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از على بن حكم، از معاوية بن وهب، از زكريّا بن ابراهيم كه گفت: من نصارى بودم؛ پس مسلمان شدم و به حج رفتم، و بر امام جعفر صادق عليه السلام داخل شدم و عرض كردم كه: من بر دين نصرانيّت و ترسايى بودم و اسلام آوردم. فرمود كه:«در اسلام چه چيز ديدى كه آن را اختيار كردى؟» عرض كردم كه: قول خداى عز و جل: «ما كُنْتَ تَدْرى مَا الْكِتابُ وَلَا الْاِيمانُ وَلكِنْ جَعَلَناهُ نُورا نَهْدى بِهِ منْ نَشآءُ» ۱ (و ترجمه بعضى از اين آيه با صدر آن در باب روح گذشت، و ترجمه باقى مانده اين است كه:) «وليكن گردانيديم آن را؛ يعنى كتاب يا ايمان را ـ چنان كه ظاهر اين حديث است ـ نور و روشنى، كه راه مى نماييم به آن، هر كه را خواهيم». حضرت فرمود كه: «هر آينه خدا

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن حكم و چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن ابى عبداللّه، از اسماعيل بن مهران و هر دو، از سيف بن عميره، از عبداللّه بن مسكان، از عمّار بن حيّان كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را خبر دادم به نيكى پسرم اسماعيل. به من فرمود كه:«هر آينه او را دوست مى داشتم و دوستيم به او زياد شد. به درستى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله خواهر رضاعى داشت، و به خدمت آن حضرت آمد. چون پيغمبر به خواهر خود نظر كرد، به ديدنش شاد و خوشحال شد، و لحاف خود را از برايش گسترد و او را بر بالاى آن لحاف نشانيد. بعد از آن شروع فرمود كه با او حديث مى كرد و سخن مى گفت و در رويش مى خنديد. بعد از مدّتى آن زن برخاست و رفت و برادرش آمد؛ پس پيغمبر آن تعارف و نوازشى كه با

وشّا، از احمد بن عائذ، از ابوخديجه، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«مردى به خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد كه: دخترى از من متولّد شد و او را تربيت كردم و پرورش دادم، تا وقتى كه به حدّ بلوغ رسيد؛ پس او را لباس پاكيزه پوشانيدم و زيورش دادم. بعد از آن او را آوردم تا بر سر چاهى، و او را در اندرون چاه انداختم، و آخر سخنى كه از او شنيدم اين بود كه مى گفت: اى پدر! به دادم رس؛ پس كفّاره آن چه كرده ام چه چيز است؟ پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: آيا مادرى دارى كه زنده باشد؟ عرض كرد: نه. فرمود: پس خاله اى دارى كه زنده باشد؟ عرض كرد: آرى. فرمود: پس با خاله خود نيكى كن؛ زيرا كه خاله به منزله مادر است، تا بپوشاند از تو آن چه را كه كرده اى، و كفّاره آن باشد».