باب در بيان درجه ها و پايه هاى ايمان
2 حدیث
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللّهِ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي الْأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ اللّهَ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ وَضَعَ الْاءِيمَانَ عَلى سَبْعَةِ أَسْهُمٍ: عَلَى الْبِرِّ، وَالصِّدْقِ، وَالْيَقِينِ، وَالرِّضَا، وَالْوَفَاءِ، وَالْعِلْمِ، وَالْحِلْمِ، ثُمَّ قَسَمَ ذلِكَ بَيْنَ النَّاسِ، فَمَنْ جَعَلَ فِيهِ هذِهِ السَّبْعَةَ الْأَسْهُمِ، فَهُوَ كَامِلٌ مُحْتَمِلٌ، وَ قَسَمَ لِبَعْضِ النَّاسِ السَّهْمَ، وَلِبَعْضٍ السَّهْمَيْنِ، وَلِبَعْضٍ الثَّلَاثَةَ حَتَّى انْتَهَوْا إِلَى السَّبْعَةِ». ثُمَّ قَالَ: «لَا تَحْمِلُوا عَلى صَاحِبِ السَّهْمِ سَهْمَيْنِ، وَلَا عَلى صَاحِبِ السَّهْمَيْنِ ثَلَاثَةً؛
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن ابى عبداللّه، از حسن بن محبوب، از عمّاد بن ابى الاحرص، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده اند كه فرمود:«خداى عز و جل ايمان را بر هفت بهره وضع فرموده؛ يعنى بر نيكى و راستگويى و يقين و رضا و وفا و علم و حلم. بعد از آن، اينها را در ميان مردم قسمت نمود؛ پس هر كه اين هفت بهره را در او قرار داد، كامل و تمام است كه متحمل بارهاى گران مى شود. و از براى بعضى ازمردمان يك بهره را تقسيم نمود، و از براى بعضى دو بهره، و از براى بعضى سه بهره، تا آنكه به هفت بهره برسند». بعد از آن فرمود: «دو بهره را بر صاحب يك بهره بار مكنيد، و نه سه بهره را بر صاحب دو بهره، كه بار ايشان را سنگين كنيد و تاب برداشتن آن را نداشته باشند». و فرمود: همچنين تا به هفت
أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ؛ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى جَمِيعاً، عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ، عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ الضَّحَّاكِ ـ: رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِنَا ـ سَرَّاجٍ وَكَانَ خَادِماً لِأَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام ـ قَالَ:
بَعَثَنِي أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام فِي حَاجَةٍ ـ وَ هُوَ بِالْحِيرَةِ ـ أَنَا وَجَمَاعَةً مِنْ مَوَالِيهِ، قَالَ: فَانْطَلَقْنَا فِيهَا، ثُمَّ رَجَعْنَا مُغْتَمِّينَ، قَالَ: وَكَانَ فِرَاشِي فِي الْحَائِرِ الَّذِي كُنَّا فِيهِ نُزُولًا، فَجِئْتُ ـ وَ أَنَا بِحَالٍ ـ فَرَمَيْتُ بِنَفْسِي، فَبَيْنَا أَنَا كَذلِكَ إِذَا أَنَا بِأَبِي
ابوعلى اشعرى، از محمد بن عبدالجبّار و محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى هر دو روايت كرده اند، از ابن فضّال، از حسن بن جهم، از ابويقظان، از يعقوب بن ضحّاك، از مرد سرّاجى ۱، از اصحاب ما كه خدمتكار امام جعفر صادق عليه السلام بود كه گفت: حضرت صادق عليه السلام مرا با گروهى از مواليان خويش در پى شغلى فرستاد، و آن حضرت در حيره كوفه تشريف داشت. راوى مى گويد: ما در پى آن كار رفتيم. بعد از آن غمناك برگشتيم. و گفت: فرشى كه داشتم در حائرى ۲ بود كه ما در آن فرود آمده بوديم؛ پس من آمدم با حال پريشان و مانده و خسته و خويش را انداختم، و در بين آنكه من همچنين بودم، ناگاه ديدم كه حضرت صادق عليه السلام تشريف آورد. راوى مى گويد: حضرت يكى از دو عبارت [را]فرمود. معنى هر يك اين است كه:«ما به نزد تو آمديم»؛ پس