باب در بيان طاعت و فرمانبردارى و تقوى و پرهيزگارى

7 حدیث
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ أَخِي عُرَامٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«لَا تَذْهَبْ بِكُمُ الْمَذَاهِبُ، فَوَ اللّهِ مَا شِيعَتُنَا إِلَا مَنْ أَطَاعَ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از احمد بن محمد بن ابى نصر، از محمد برادر عزام، از محمد بن مسلم، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«مذهب هاى باطله، شما را به جايى نبرد و اعتقاد باطل به هم مرسانيد؛ پس به خدا سوگند كه شيعه ما نيست، مگر كسى كه خداى عز و جل را اطاعت كند».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«خَطَبَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَقَالَ: يَا أَيُّهَا النَّاسُ، وَاللّهِ مَا مِنْ شَيْءٍ يُقَرِّبُكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُكُمْ مِنَ النَّارِ إِلَا وَقَدْ أَمَرْتُكُمْ بِهِ، وَمَا مِنْ شَيْءٍ يُقَرِّبُكُمْ مِنَ النَّارِ وَيُبَاعِدُكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ إِلَا وَقَدْ نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ، أَلَا وَإِنَّ الرُّوحَ الْأَمِينَ نَفَثَ فِي رُوعِي أَنَّهُ لَنْ تَمُوتَ نَفْسٌ حَتّى تَسْتَكْمِلَ رِزْقَهَا، فَاتَّقُوا اللّهَ، وَأَجْمِلُوا فِي الطَّلَبِ، وَلَا يَحْمِلْ أَحَدَكُمْ

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از ابن فضّال، از عاصم بن حميد، از ابوحمزه ثمالى، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«رسول خدا در حجّه الوداع خطبه خواند و فرمود كه: اى گروه مردمان! به خدا سوگند كه چيزى نيست كه شما را به بهشت نزديك گرداند، و از آتش جهنّم شما را دور سازد، مگر آنكه شما را به آن امر كردم. و چيزى نيست كه شما را به آتش جهنّم نزديك گرداند، و شما را از بهشت دور سازد، مگر آنكه شما را از آن نهى كردم. بدانيد و آگاه باشيد! كه جبرئيل امين در دل من دميد كه هيچ تنى نمى ميرد، تا آنكه روزىِ خود را كامل گرداند، و تمام و كمال به او برسد؛ پس از خدا بپرهيزيد و در جستن روزى نيكويى كنيد. و ديرشمردنِ چيزى از روزى، يكى از شما را بر اين ندارد كه آن را طلب كند به آن چه حلال

أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ؛ وَ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللّهِ، عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ: قَالَ لِي:«يَا جَابِرُ، أَ يَكْتَفِي مَنْ يَنْتَحِلُ التَّشَيُّعَ أَنْ يَقُولَ بِحُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ؟ فَوَ اللّهِ مَا شِيعَتُنَا إِلَا مَنِ اتَّقَى اللّهَ وَأَطَاعَهُ، وَمَا كَانُوا يُعْرَفُونَ يَا جَابِرُ إِلَا بِالتَّوَاضُعِ، وَالتَّخَشُّعِ، وَالْأَمَانَةِ، وَكَثْرَةِ ذِكْرِ اللّهِ، وَالصَّوْمِ، وَالصَّلَاةِ، وَالْبِرِّ بِالْوَالِدَيْنِ، وَالتَّعَاهُدِ لِلْجِيرَانِ مِنَ الْفُقَرَاءِ وَأَهْلِ الْمَسْكَنَةِ وَالْغَارِمِينَ وَالْأَيْتَامِ، وَصِدْقِ الْحَدِيثِ،

ابوعلّى اشعرى، از محمد اشعرىّ، از محمد بن سالم و احمد بن ابى عبداللّه، از پدرش هر دو روايت كرده اند، از احمد بن نضر، از عمرو بن شمر، از جابر، از امام محمد باقر عليه السلام كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«اى جابر! آيا كسى كه تشيّع را بر خود مى بندد، اكتفا مى كند به اينكه بگويد ما اهل بيت را دوست مى دارد؟ پس به خدا سوگند كه شيعه ما نيست، مگر كسى كه از خدا بپرهيزد و او را اطاعت كند. و شيعيان ما شناخته نمى شدند اى جابر، مگر به تواضع و فروتنى و اظهار خشوع و امانت، و بسيارى ياد خدا، و روزه و نماز، و نيكى با پدر و مادر، و بازجويى و رعايت همسايگان، از فقيران و اهل درويشى و بيچارگان، و قرض داران و يتيمان، و به راستگويى، و تلاوت قرآن، و بازداشتن زبان ها بر مردمان، مگر از خوبى؛ و امينان خويشان خويش

عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ؛ وَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ جَمِيعاً، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ، يَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ، فَيَأْتُونَ بَابَ الْجَنَّةِ، فَيَضْرِبُونَهُ، فَيُقَالُ لَهُمْ: مَنْ أَنْتُمْ؟ فَيَقُولُونَ: نَحْنُ أَهْلُ الصَّبْرِ، فَيُقَالُ لَهُمْ: عَلى مَا صَبَرْتُمْ؟ فَيَقُولُونَ: كُنَّا نَصْبِرُ عَلى طَاعَةِ اللّهِ، وَنَصْبِرُ عَنْ مَعَاصِي اللّهِ، فَيَقُولُ اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ: صَدَقُوا، أَدْخِلُوهُمُ الْجَنَّةَ، وَهُوَ قَوْلُ اللّهِ عَزَّ وَجَلَّ: «إِنَّما يُوَفَّى الصّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ» ».

على بن ابراهيم روايت كرده است، از پدرش و محمد بن اسماعيل، از فضل بن شاذان و هر دو، از ابن ابى عمير، از هشام بن حكم، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«چون روز قيامت شود، جماعتى از مردمان برخيزند و بر درِ بهشت آيند، و درِ بهشت را بزنند؛ پس به ايشان گفته شود كه: شما كيستيد؟ در جواب گويند كه: ماييم، اهل صبر. به ايشان گفته شود كه: بر چه چيز صبر كرديد؟ مى گويند كه: بر طاعت خدا صبر مى كرديم و آن را به عمل مى آورديم، و از نافرمانى خدا صبر مى نموديم و مرتكب آن نمى شديم؛ پس خداى عز و جلمى فرمايد كه: راست گفتند، ايشان را داخل بهشت گردانيد. و اين است معناى قول خداى عز و جل: «اِنَّما يُوَفَّى الصّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حَسابٍ» ۱؛ يعنى: «جز اين نيست كه تمام داده مى شوند صبركنندگان مزد خويش

۱.زمر، 10.
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام يَقُولُ: لَا يَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ تَقْوى، وَكَيْفَ يَقِلُّ مَا يُتَقَبَّلُ؟!».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از محمد بن سنان، از فضيل بن عثمان، از ابوعبيده، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اميرالمؤمنين عليه السلام مى فرمود: هيچ عملى با پرهيزگارى كم نمى باشد، و چگونه كم باشد، آن چه قبول درگاه خدا مى شود؟!».
حُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ أَبَانٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«يَا مَعْشَرَ الشِّيعَةِ ـ شِيعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ ـ كُونُوا النُّمْرُقَةَ الْوُسْطى، يَرْجِعُ إِلَيْكُمُ الْغَالِي، وَيَلْحَقُ بِكُمُ التَّالِي». فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ ـ يُقَالُ لَهُ: سَعْدٌ ـ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، مَا الْغَالِي؟ قَالَ: «قَوْمٌ يَقُولُونَ فِينَا مَا لَا نَقُولُهُ فِي أَنْفُسِنَا، فَلَيْسَ أُولئِكَ مِنَّا، وَلَسْنَا مِنْهُمْ». قَالَ: فَمَا التَّالِي؟ قَالَ: «الْمُرْتَادُ، يُرِيدُ الْخَيْرَ يُبَلِّغُهُ الْخَيْرَ يُؤْجَرُ عَلَيْهِ». ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا، فَقَالَ: «وَ اللّهِ، مَا

حميد بن زياد، از حسن بن محمد بن سماعه، از بعضى از اصحاب خويش، از ابان، از عمرو بن خالد، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اى گروه شيعيان، كه شيعه آل محمديد! چون بالش و فرشِ ميانه باشيد، كه غالى به سوى شما باز گردد، و تالى به شما برسد و ملحق شود»/ پس مردى از جمله انصار كه او را سعد مى گفتند، به آن حضرت عرض كرد كه: فداى تو گردم! غالى چيست و چه صفت دارد؟ فرمود كه: «گروهى هستند كه در شأن ما مى گويند، آن چه را كه ما در حقّ خويش نمى گويم؛ پس اين گروه از ما نيستند و ما از ايشان نيستيم». عرض كرد كه: تالى چيست؟ فرمود: «آن كس كه جوياى خير است و اراده آن دارد، كسى او را به خير مى رساند و بر آن مزد داده مى شود». بعد از آن، رو به ما آورد و فرمود: «به خدا سوگند كه با ما از جانب خدا

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسى، عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، فَذَكَرْنَا الْأَعْمَالَ، فَقُلْتُ أَنَا: مَا أَضْعَفَ عَمَلِي! فَقَالَ:«مَهْ، اسْتَغْفِرِ اللّهَ» ثُمَّ قَالَ لِي: «إِنَّ قَلِيلَ الْعَمَلِ مَعَ التَّقْوى خَيْرٌ مِنْ كَثِيرِ الْعَمَلِ بِلَا تَقْوى». قُلْتُ: كَيْفَ يَكُونُ كَثِيرٌ بِلَا تَقْوى؟! قَالَ: «نَعَمْ، مِثْلُ الرَّجُلِ يُطْعِمُ طَعَامَهُ، وَيَرْفُقُ جِيرَانَهُ، وَيُوَطِّئُ رَحْلَهُ، فَإِذَا ارْتَفَعَ لَهُ الْبَابُ مِنَ الْحَرَامِ دَخَلَ فِيهِ، فَهذَا الْعَمَلُ بِلَا تَقْوى، وَيَكُونُ الْاخَرُ لَيْسَ عِنْدَهُ، فَإِذَا ارْتَفَعَ لَهُ الْبَابُ مِنَ

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از عثمان بن عيسى، از مفضّل بن عمر كه گفت: در نزد امام جعفر صادق عليه السلام بودم؛ پس عمل هاى نيك را ذكر كرديم. گفتم كه: من عملم بسيار ضعيف و كم است. حضرت فرمود كه:«اين را مگو و از خدا آمرزش طلب كن». بعد از آن به من فرمود كه: «كمى از عمل كه با پرهيزگارى باشد، بهتر است از بسيارى كه بى پرهيزگارى باشد». عرض كردم كه: چگونه بسيار مى باشد بى پرهيزگارى. فرمود: «آرى، مانند آنكه مردى طعام خويش را به مردم مى خوراند، و با همسايگانِ خود نرمى و مدارايى مى نمايد، و منزلش پايمال و لگدكوب مردم مى شود ـ كه كنايه است از بسيارى ميهمان و ميهمانى كردن ـ؛ پس هرگاه درى از حرام از برايش بلند و گشوده شود، در آن داخل شود، و اين عملى است بى تقوى. و ديگرى