حدیث دربارهباب در بيان طاعت و فرمانبردارى و تقوى و پرهيزگارى

حُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ أَبَانٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«يَا مَعْشَرَ الشِّيعَةِ ـ شِيعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ ـ كُونُوا النُّمْرُقَةَ الْوُسْطى، يَرْجِعُ إِلَيْكُمُ الْغَالِي، وَيَلْحَقُ بِكُمُ التَّالِي». فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ ـ يُقَالُ لَهُ: سَعْدٌ ـ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، مَا الْغَالِي؟ قَالَ: «قَوْمٌ يَقُولُونَ فِينَا مَا لَا نَقُولُهُ فِي أَنْفُسِنَا، فَلَيْسَ أُولئِكَ مِنَّا، وَلَسْنَا مِنْهُمْ». قَالَ: فَمَا التَّالِي؟ قَالَ: «الْمُرْتَادُ، يُرِيدُ الْخَيْرَ يُبَلِّغُهُ الْخَيْرَ يُؤْجَرُ عَلَيْهِ». ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا، فَقَالَ: «وَ اللّهِ، مَا مَعَنَا مِنَ اللّهِ بَرَاءَةٌ، وَلَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ اللّهِ قَرَابَةٌ، وَلَا لَنَا عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ، وَلَا نَتَقَرَّبُ إِلَى اللّهِ إِلَا بِالطَّاعَةِ، فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مُطِيعاً لِلّهِ، تَنْفَعُهُ وَلَايَتُنَا؛ وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ عَاصِياً لِلّهِ، لَمْ تَنْفَعْهُ وَلَايَتُنَا، وَيْحَكُمْ لَا تَغْتَرُّوا، وَيْحَكُمْ لَا تَغْتَرُّوا».
حميد بن زياد، از حسن بن محمد بن سماعه، از بعضى از اصحاب خويش، از ابان، از عمرو بن خالد، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اى گروه شيعيان، كه شيعه آل محمديد! چون بالش و فرشِ ميانه باشيد، كه غالى به سوى شما باز گردد، و تالى به شما برسد و ملحق شود»/ پس مردى از جمله انصار كه او را سعد مى گفتند، به آن حضرت عرض كرد كه: فداى تو گردم! غالى چيست و چه صفت دارد؟ فرمود كه: «گروهى هستند كه در شأن ما مى گويند، آن چه را كه ما در حقّ خويش نمى گويم؛ پس اين گروه از ما نيستند و ما از ايشان نيستيم». عرض كرد كه: تالى چيست؟ فرمود: «آن كس كه جوياى خير است و اراده آن دارد، كسى او را به خير مى رساند و بر آن مزد داده مى شود». بعد از آن، رو به ما آورد و فرمود: «به خدا سوگند كه با ما از جانب خدا برات بيزارى از آتش جهنّم نيست، و در ميانه ما و خدا خويشى نمى باشد، و نه ما را بر خدا حجّتى است، و به سوى خدا تقرّب نمى جوييم، مگر به طاعت؛ پس هر كه از شما خدا را فرمانبردار باشد، دوستى ما او را نفع مى بخشد، و هر كه از شما خدا را نافرمان باشد، دوستى ما او را نفع نمى ماند». و دو مرتبه فرمود: «واى بر شما، فريفته مشويد!».

احادیث دیگر این موضوع

۶
ابوعلّى اشعرى، از محمد اشعرىّ، از محمد بن سالم و احمد بن ابى عبداللّه، از پدرش هر دو روايت كرده اند، از احمد بن نضر، از عمرو بن شمر، از جابر، از امام محمد باقر عليه السلام كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«اى جابر! آيا كسى كه تشيّع را بر خود مى بندد، اكتفا مى كند به اينكه بگويد ما اهل بيت را دوست مى دارد؟ پس به خدا سوگند كه شيعه ما نيست، مگر كسى كه از خدا بپرهيزد و او را اطاعت كند. و شيعيان ما شناخته نمى شدند اى جابر، مگر به تواضع و فروتنى و اظهار خشوع و امانت، و بسيارى ياد خدا، و روزه و نماز، و نيكى با پدر و مادر، و بازجويى و رعايت همسايگان، از فقيران و اهل درويشى و بيچارگان، و قرض داران و يتيمان، و به راستگويى، و تلاوت قرآن، و بازداشتن زبان ها بر مردمان، مگر از خوبى؛ و امينان خويشان خويش بودند، در همه چيز». جابر مى گويد كه: عرض كردم: يابن رسول اللّه! ما امروز كسى را به اين صفت نمى شناسيم. فرمود كه: «اى جابر! البتّه مذهب هاى باطله تو را به جايى نبرد، و به آن چه هر كس مى گويد، اعتقاد نكنى. مردى پنداشته كه مى گويد: على را دوست مى دارم و به آن حضرت موالات مى ورزد، و با اين حال چنان نمى باشد، كه بسيار عمل را به جا آورد، و او را همين گفتار كفايت مى كند؛ پس اگر بگويد كه من رسول خدا صلى الله عليه و آله را دوست مى دارم، بهتر باشد؛ زيرا كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از على عليه السلام بهتر است. بعد از آن، سيرت و طريقه آن حضرت را پيروى نكند، و به سنّت آن حضرت عمل ننمايد. دوستى او با آن حضرت هيچ نفعى به او نمى رساند؛ پس از خدا بپرهيزيد و عمل كنيد از براى تحصيل آن چه در نزد خدا است، كه در ميان خدا و كسى، خويشى نيست. و دوست ترينِ بندگان به سوى خداى عز و جل، پرهيزگارترين ايشان، و عمل كننده ترين ايشان است به طاعت آن جناب. اى جابر! به خدا سوگند كه تقرّب جسته نمى شود به سوى خداى تبارك و تعالى، مگر به طاعت. و با ما برات بيزارى از آتش جهنّم نيست، و كسى را بر خدا حجّتى نه. هر كه خدا را فرمانبردار باشد، دوست ما است، و هر كه خدا را نافرمان باشد، دشمن ما است. و به دوستى ما نمى توان رسيد، مگر به عمل و پارسايى».
على بن ابراهيم روايت كرده است، از پدرش و محمد بن اسماعيل، از فضل بن شاذان و هر دو، از ابن ابى عمير، از هشام بن حكم، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«چون روز قيامت شود، جماعتى از مردمان برخيزند و بر درِ بهشت آيند، و درِ بهشت را بزنند؛ پس به ايشان گفته شود كه: شما كيستيد؟ در جواب گويند كه: ماييم، اهل صبر. به ايشان گفته شود كه: بر چه چيز صبر كرديد؟ مى گويند كه: بر طاعت خدا صبر مى كرديم و آن را به عمل مى آورديم، و از نافرمانى خدا صبر مى نموديم و مرتكب آن نمى شديم؛ پس خداى عز و جلمى فرمايد كه: راست گفتند، ايشان را داخل بهشت گردانيد. و اين است معناى قول خداى عز و جل: «اِنَّما يُوَفَّى الصّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حَسابٍ» زمر، 10.؛ يعنى: «جز اين نيست كه تمام داده مى شوند صبركنندگان مزد خويش را، بى آنكه حسابى از براى ايشان باشد». (و بعضى گمان كرده اند كه معناى آن، اين است كه: مزد بى شمار و اندازه به ايشان دهند، يا آن چه گمان نكنند و نپندارند.)