باب در بيان كتمان و پوشيدن راز

18 حدیث
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ صَالِحٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«احْذَرُوا عَوَاقِبَ الْعَثَرَاتِ».
على بن ابراهيم، از ابن ابى عمير، از جميل بن صالح روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«از عاقبت لغزش ها حذر كنيد».
أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ أَبِي يَعْفُورٍ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«التَّقِيَّةُ تُرْسُ الْمُؤْمِنِ، وَ التَّقِيَّةُ حِرْزُ الْمُؤْمِنِ، وَلَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا تَقِيَّةَ لَهُ؛ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَقَعُ إِلَيْهِ الْحَدِيثُ مِنْ حَدِيثِنَا، فَيَدِينُ اللّهَ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ بِهِ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ، فَيَكُونُ لَهُ عِزّا فِي الدُّنْيَا، وَنُوراً فِي الْاخِرَةِ، وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَقَعُ إِلَيْهِ الْحَدِيثُ مِنْ حَدِيثِنَا، فَيُذِيعُهُ، فَيَكُونُ لَهُ ذُلًا فِي الدُّنْيَا، وَيَنْزِعُ اللّهُ ـ
ابوعلى اشعرى، از محمد بن عبدالجبّار، از محمد بن اسماعيل، از على بن نعمان، از ابن مسكان، از عبداللّه بن ابى يعفور روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«تقيّه سپر مؤمن است. و تقيّه حرزگاه و جاى استوار مؤمن است. و كسى كه تقيّه ندارد، ايمان ندارد. و به درستى كه بنده اى حديثى از احاديث ما به سوى او واقع مى شود و آن را مى شنود، پس به آن حديث ديندارى مى كند و خداى عز و جل را مى پرستد در ميان خود و خدا، و همان باعث عزّتش در دنيا و نور در آخرت مى گردد. و به درستى كه بنده اى هست كه حديثى از احاديث ما به سوى او واقع مى شود، پس آن را آشكار مى كند، و همان باعث خوارى او مى شود در دنيا و خداى عز و جل آن نور را از او بر مى كَند».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عليهماالسلام، قَالَ:«وَدِدْتُ وَاللّهِ أَنِّي افْتَدَيْتُ خَصْلَتَيْنِ فِي الشِّيعَةِ لَنَا بِبَعْضِ لَحْمِ سَاعِدِي: النَّزَقَ، وَقِلَّةَ الْكِتْمَانِ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از مالك بن عطيّه، از ابوحمزه، از حضرت على بن الحسين عليهماالسلامروايت كرده است كه فرمود:«به خدا سوگند كه دوست مى دارم كه دو خصلت را كه در ميان شيعيان ما است فدا دهم به بعضى از گوشت بازوهاى خويش: يكى سبكى، و ديگرى كمىِ كتمان».
عَنْهُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ زَيْدٍ الشَّحَّامِ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«أُمِرَ النَّاسُ بِخَصْلَتَيْنِ، فَضَيَّعُوهُمَا، فَصَارُوا مِنْهُمَا عَلى غَيْرِ شَيْءٍ: الصَّبْرِ، وَالْكِتْمَانِ».
از او، از احمد بن محمد، از محمد بن سنان، از عمّار بن مروان، از ابواسامه زيد شحّام روايت است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود:«مردم به دو خصلت مأمور شدند و آنها را ضائع كردند، و چنان شدند كه چيزى از آنها را ندارند: يكى صبر است، و ديگرى كتمان».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«يَا سُلَيْمَانُ، إِنَّكُمْ عَلى دِينٍ مَنْ كَتَمَهُ أَعَزَّهُ اللّهُ، وَمَنْ أَذَاعَهُ أَذَلَّهُ اللّهُ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از يونس بن عمّار، از سليمان بن خالد روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«اى سليمان! به درستى كه شما بر دينى هستيد كه هر كه آن را كتمان كند، خدا او را عزيز گرداند. و هر كه آن را آشكار كند، خدا او را خوار و بى مقدار سازد».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ بُكَيْرٍ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ: دَخَلْنَا عَلَيْهِ جَمَاعَةً، فَقُلْنَا: يَا ابْنَ رَسُولِ اللّهِ، إِنَّا نُرِيدُ الْعِرَاقَ، فَأَوْصِنَا، فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام:«لِيُقَوِّ شَدِيدُكُمْ ضَعِيفَكُمْ، وَلْيَعُدْ غَنِيُّكُمْ عَلى فَقِيرِكُمْ، وَلَا تَبُثُّوا سِرَّنَا، وَلَا تُذِيعُوا أَمْرَنَا، وَإِذَا جَاءَكُمْ عَنَّا حَدِيثٌ، فَوَجَدْتُمْ عَلَيْهِ شَاهِداً أَوْ شَاهِدَيْنِ مِنْ كِتَابِ اللّهِ، فَخُذُوا بِهِ، وَإِلَا فَقِفُوا عِنْدَهُ، ثُمَّ رُدُّوهُ إِلَيْنَا حَتّى يَسْتَبِينَ لَكُمْ، وَاعْلَمُوا أَنَّ الْمُنْتَظِرَ لِهذَا الْأَمْرِ لَهُ مِثْلُ

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از على بن حكم، از عبداللّه بن بكير، از مردى، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه گفت: ما جماعتى بوديم كه بر آن حضرت داخل شديم و عرض كرديم كه: يابن رسول اللّه! ما اراده عراق داريم، پس ما را وصيّت كن. حضرت باقر عليه السلام فرمود كه:«بايد قوىّ شما ضعيف شما را تقويت دهد، و مال دار شما فقير شما را يارى و اعانت كند. و سرّ ما را فاش مكنيد و امر ما را آشكار منماييد. و چون از جانب ما حديثى برسد و بر آن يك گواه يا دو گواه از كتاب خدا بيابيد، آن را بگيريد و به آن عمل كنيد، و اگر نه، در نزد آن بايستيد. بعد از آن، آن را به سوى ما برگردانيد تا از براى شما ظاهر شود. و بدانيد كه آنكه اين امر را انتظار مى كشد، از برايش مثل اجر كسى است كه روزه دار باشد و به عبادت

عَنْهُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ عَبْدِ الْأَعْلى، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«إِنَّهُ لَيْسَ مِنِ احْتِمَالِ أَمْرِنَا التَّصْدِيقُ لَهُ وَ الْقَبُولُ فَقَطُّ؛ مِنِ احْتِمَالِ أَمْرِنَا سَتْرُهُ وَصِيَانَتُهُ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِ، فَأَقْرِئْهُمُ السَّلَامَ، وَقُلْ لَهُمْ: رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اجْتَرَّ مَوَدَّةَ النَّاسِ إِلى نَفْسِهِ، حَدِّثُوهُمْ بِمَا يَعْرِفُونَ، وَاسْتُرُوا عَنْهُمْ مَا يُنْكِرُونَ». ثُمَّ قَالَ: «وَ اللّهِ، مَا النَّاصِبُ لَنَا حَرْباً بِأَشَدَّ عَلَيْنَا مَؤُونَةً مِنَ النَّاطِقِ عَلَيْنَا بِمَا نَكْرَهُ، فَإِذَا عَرَفْتُمْ مِنْ عَبْدٍ إِذَاعَةً، فَامْشُوا إِلَيْهِ وَرُدُّوهُ عَنْهَا، فَإِنْ قَبِلَ

از او، از احمد بن محمد، از محمد بن سنان، از عبدالاعلى روايت است كه گفت: شنيدم از امام محمد باقر عليه السلام كه مى فرمود:«به درستى كه برداشتن امر ما تصديق كردن و قبول نمودن آن به تنهايى نيست؛ بلكه از جمله برداشتن امر ما، پوشيدن و نگاه داشتن آن است از كسى كه اهل آن نباشد. و چون چنين كسى را ديدى، سلام مرا به ايشان برسان و به ايشان بگو كه: خدا رحمت كند بنده اى را كه دوستى مردم را به سوى خويش بكشاند. و ايشان را حديث كنيد به چيزى كه مى شناسند، و آن چه را كه انكار دارند، از ايشان بپوشيد». بعد از آن فرمود: «به خدا سوگند كه آنكه جنگ را از براى ما برپا مى كند، مؤنت [=رنج] و شدّتش بر ما سخت تر نيست از كسى كه بر ما سخن مى گويد به چيزى كه ما ناخوش داريم، پس هر گاه آشكار كردن را از بنده اى بشناسيد، به

۱.حاصل مراد آنكه حضرت مى فرمايد كه: اگر شما تقيّه كنيد و آن چه نبايد بگوييد، نگوييد و آن چه نشايد بكنيد، نكنيد، نبايد كه من، شما را از خود سلب كنم و اقرار نكنم كه شما اصحاب منيد؛ زيرا كه ابوحنيفه و حسن بصرى اصحاب دارند و نجابت و زادگى [= نژاد و نسب]و علمى كه من دارم ايشان ندارند، وليكن چون به خلاف تقيّه رفتار مى كنيد، ناچار بايد كه شما را اصحاب خود نشمارم و انكار كنم. (مترجم)
عَنْهُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُسْلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ: قَالَ لِي:«مَا زَالَ سِرُّنَا مَكْتُوما حَتّى صَارَ فِي يَدَيْ وُلْدِ كَيْسَانَ، فَتَحَدَّثُوا بِهِ فِي الطَّرِيقِ وَقُرَى السَّوَادِ».
از او، از احمد بن محمد، از على بن حكم، از ربيع بن محمد مسلى، از عبداللّه بن سليمان، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه گفت: حضرت به من فرمود كه:«پيوسته راز ما پوشيده بود، تا آنكه در دست فرزندان كيسان افتاد، پس در كوچه و راه و دهات و شهر به آن حديث كردند».
عَنْهُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ جَمِيلِ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عليه السلام يَقُولُ:«وَ اللّهِ، إِنَّ أَحَبَّ أَصْحَابِي إِلَيَّ أَوْرَعُهُمْ وَأَفْقَهُهُمْ وَأَكْتَمُهُمْ لِحَدِيثِنَا، وَإِنَّ أَسْوَأَهُمْ عِنْدِي حَالًا وَأَمْقَتَهُمْ لَلَّذِي إِذَا سَمِعَ الْحَدِيثَ يُنْسَبُ إِلَيْنَا وَيُرْوى عَنَّا، فَلَمْ يَقْبَلْهُ، اشْمَأَزَّ مِنْهُ وَجَحَدَهُ، وَكَفَّرَ مَنْ دَانَ بِهِ، وَهُوَ لَا يَدْرِي لَعَلَّ الْحَدِيثَ مِنْ عِنْدِنَا خَرَجَ، وَإِلَيْنَا أُسْنِدَ، فَيَكُونَ بِذلِكَ خَارِجا مِنْ وَلَايَتِنَا».
از او، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از جميل بن صالح، از ابوعبيده حذّاء روايت است كه گفت: شنيدم از امام محمد باقر عليه السلام كه مى فرمود:«به خدا سوگند كه دوست ترين اصحاب من در نزد من، پارساترين ايشان و دانشمندترين ايشان است، و آن است كه حديث ما را از همه ايشان بيشتر كتمان كند. و بدحال ترين ايشان در نزد من و كسى كه او را از همه ايشان زشت تر مى دارم، كسى است كه چون حديث را بشنود كه به ما نسبت داده مى شود و از ما روايت مى شود، آن را قبول نكند و از آن درهم گرفته شود و آن را انكار نمايد، و كسى را كه به آن اعتقاد كرده تكفير كند و به كفر نسبت دهد، با آنكه او نمى داند، شايد كه آن حديث از نزد ما باشد و به سوى ما سند باشد، و به اين سبب از دوستى ما بيرون نباشد».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ يَحْيى، عَنْ حَرِيزٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ خُنَيْسٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«يَا مُعَلّى، اكْتُمْ أَمْرَنَا، وَلَا تُذِعْهُ، فَإِنَّهُ مَنْ كَتَمَ أَمْرَنَا وَلَمْ يُذِعْهُ، أَعَزَّهُ اللّهُ بِهِ فِي الدُّنْيَا، وَجَعَلَهُ نُوراً بَيْنَ عَيْنَيْهِ فِي الْاخِرَةِ يَقُودُهُ إِلَى الْجَنَّةِ؛ يَا مُعَلّى، مَنْ أَذَاعَ أَمْرَنَا وَلَمْ يَكْتُمْهُ، أَذَلَّهُ اللّهُ بِهِ فِي الدُّنْيَا، وَنَزَعَ النُّورَ مِنْ بَيْنِ عَيْنَيْهِ فِي الْاخِرَةِ، وَجَعَلَهُ ظُلْمَةً تَقُودُهُ إِلَى النَّارِ؛ يَا مُعَلّى، إِنَّ التَّقِيَّةَ مِنْ دِينِي وَدِينِ آبَائِي، وَلَا دِينَ لِمَنْ

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از عبداللّه بن يحيى، از حريز، از معلّى بن خنيس كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«اى معلّى! امر ما را كتمان كن و آن را آشكار مكن؛ زيرا كه هر كه امر ما را كتمان كند و آن را آشكار نكند، خدا او را در دنيا به آن عزيز گرداند، و در آخرت آن را نورى گرداند در ميان دو چشمش كه او را بكشاند به سوى بهشت. اى معلّى! هر كه امر ما را آشكار كند و آن را پوشيده ندارد، خدا در دنيا او را به آن خوار و بى مقدار گرداند، و در آخرت نور را از ميان دو چشمش بر كند و آن را ظلمتى گرداند كه او را بكشاند به سوى آتش دوزخ. اى معلّى! به درستى كه تقيّه از دين من و دين پدران من است. و هر كه تقيّه ندارد دين ندارد. اى معلّى! به درستى كه خداى عز و جل

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عَمَّارٍ، قَالَ: قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«أَخْبَرْتَ بِمَا أَخْبَرْتُكَ بِهِ أَحَداً؟» قُلْتُ: لَا، إِلَا سُلَيْمَانَ بْنَ خَالِدٍ، قَالَ: «أَحْسَنْتَ، أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ الشَّاعِرِ: فَلَا يَعْدُوَنْ سِرِّي وَسِرُّكَ ثَالِثاًأَلَا كُلُّ سِرٍّ جَاوَزَ اثْنَيْنِ شَائِعٌ؟».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از حسن بن على، از مروان بن مسلم، از عمّار روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام به من فرمود كه:«آيا كسى را خبر دادى به آن چه من تو را به آن خبر دادم؟» عرض كردم كه: كسى را خبر ندادم، مگر سليمان بن خالد كه او را به آن خبر دادم. حضرت فرمود كه: «خوب كردى. آيا گفته شاعر را نشنيده اى كه مى گويد: فَلا يَعْدُوَنْ سِرّى وَسِرُّكَ ثالِثاأَلَا كُلُّ سِرٍّ جاوَزَ اثْنَيْنِ شائِعٌ يعنى: پس بايد كه راز من و راز تو درنگذرد به كسى كه سيم [= سوم] من و تو باشد. آگاه باش! كه هر رازى كه از دو كس درگذرد شايع و فاش خواهد شد».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا عليه السلام عَنْ مَسْأَلَةٍ، فَأَبى وَأَمْسَكَ، ثُمَّ قَالَ:«لَوْ أَعْطَيْنَاكُمْ كُلَّ مَا تُرِيدُونَ كَانَ شَرّا لَكُمْ، وَأُخِذَ بِرَقَبَةِ صَاحِبِ هذَا الْأَمْرِ. قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام: وَلَايَةُ اللّهِ أَسَرَّهَا إِلى جَبْرَئِيلَ عليه السلام، وَأَسَرَّهَا جَبْرَئِيلُ إِلى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله، وَأَسَرَّهَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه و آله إِلى عَلِيٍّ عليه السلام، وَأَسَرَّهَا عَلِيٌّ عليه السلام إِلى مَنْ شَاءَ اللّهُ، ثُمَّ أَنْتُمْ تُذِيعُونَ ذلِكَ، مَنِ الَّذِي أَمْسَكَ حَرْفاً سَمِعَهُ؟ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عليه

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از احمد بن محمد بن ابى نصر روايت كرده است كه گفت: ابوالحسن، حضرت امام رضا عليه السلام، را از مسئله اى سؤال كردم و حضرت از جواب آن ابا و امتناع فرمود. بعد از آن فرمود كه:«اگر هر چه خواسته باشيد به شما عطا كنيم، از براى شما بد باشد و گردن صاحب اين امر را بيشتر خواهد گرفت. حضرت باقر عليه السلام فرمود كه: خدا ولايت خود را پنهان به جبرئيل رسانيد و جبرئيل عليه السلام آن را پنهان به محمد صلى الله عليه و آله رسانيد و محمد صلى الله عليه و آله آن را پنهان به على عليه السلام رسانيد و على عليه السلام آن را پنهان به كسى كه خدا خواست رسانيد. بعد از آن شما آن را فاش و آشكار مى كنيد. كيست آن كه يك حرف را كه شنيده نگاه داشته باشد؟ حضرت باقر عليه السلام فرمود كه: در حكمت آل

الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَشَّاءِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبَانٍ، عَنْ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ: سَمِعْتُهُ يَقُولُ:«قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: طُوبى لِعَبْدٍ نُوَمَةٍ عَرَفَهُ اللّهُ وَلَمْ يَعْرِفْهُ النَّاسُ، أُولئِكَ مَصَابِيحُ الْهُدى، وَيَنَابِيعُ الْعِلْمِ، يَنْجَلِي عَنْهُمْ كُلُّ فِتْنَةٍ مُظْلِمَةٍ، لَيْسُوا بِالْمَذَايِيعِ الْبُذُرِ، وَلَا بِالْجُفَاةِ الْمُرَائِينَ».
حسين بن محمد، از معلّى بن محمد، از حسن بن على وشّاء، از عمر بن ابان، از ابوبصير از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: شنيدم از آن حضرت كه مى فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: خوشا حال بنده مؤمن بى نام و نشانى كه خدا او را شناخته و مردم او را نشناخته اند. اين گروه، چراغ هاى راه هدايت و چشم هاى علم اند كه هر فتنه تارى از ايشان منكشف مى شود، و اسرار را آشكارا نمى سازند و آنها را در ميان مردم پراكنده و فاش نمى كنند، و جفاكار و رياكننده نيستند».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ يُونُسَ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْأَصْبَهَانِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِاللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام: طُوبى لِكُلِّ عَبْدٍ نُوَمَةٍ لَا يُؤْبَهُ لَهُ، يَعْرِفُ النَّاسَ وَلَا يَعْرِفُهُ النَّاسُ، يَعْرِفُهُ اللّهُ مِنْهُ بِرِضْوَانٍ، أُولئِكَ مَصَابِيحُ الْهُدى، تَنْجَلِي عَنْهُمْ كُلُّ فِتْنَةٍ مُظْلِمَةٍ، وَيُفْتَحُ لَهُمْ بَابُ كُلِّ رَحْمَةٍ، لَيْسُوا بِالْبُذُرِ الْمَذَايِيعِ، وَلَا الْجُفَاةِ الْمُرَائِينَ». وَ قَالَ: «قُولُوا الْخَيْرَ؛ تُعْرَفُوا بِهِ، وَاعْمَلُوا الْخَيْرَ؛ تَكُونُوا مِنْ أَهْلِهِ، وَلَا تَكُونُوا عُجُلاً مَذَايِيعَ؛ فَإِنَّ خِيَارَكُمُ الَّذِينَ إِذَا نُظِرَ إِلَيْهِمْ

على بن ابراهيم، از محمد بن عيسى، از يونس، از ابوالحسن اصبهانى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اميرالمؤمنين ـ صلوات اللّه عليه ـ فرمود كه: خوشا حال هر بنده بى نام و نشانى كه به او هيچ اعتنا نشود. و فرومايه و بى قدر باشد كه مردم را بشناسد و مردم او را نشناسند، و خدا او را به خشنودى از او شناسد. اين گروه، چراغ هاى راه هدايت اند كه هر فتنه تارى از ايشان منكشف مى گردد و درِ هر رحمتى از براى ايشان گشوده مى شود، و اسرار را در ميان مردم پراكنده و فاش نمى كنند و آنها را آشكار نمى سازند، و جفاكار و رياكننده نيستند». و فرمود كه: «سخن خوب بگوييد تا به آن معروف و مشهور شويد. و نيكى كنيد تا از اهل آن باشيد. و شتابندگان در كار و فاش كنندگان اسرار مباشيد؛ زيرا كه نيكان و برگزيدگان

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسى، عَمَّنْ أَخْبَرَهُ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام:«كُفُّوا أَلْسِنَتَكُمْ، وَالْزَمُوا بُيُوتَكُمْ؛ فَإِنَّهُ لَا يُصِيبُكُمْ أَمْرٌ تُخَصُّونَ بِهِ أَبَدا، وَلَا تَزَالُ الزَّيْدِيَّةُ لَكُمْ وِقَاءً أَبَداً».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از عثمان بن عيسى، از آنكه او را خبر داده كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«زبان هاى خود را نگاه داريد و پيوسته در خانه هاى خود باشيد و از آن بيرون مياييد؛ چرا كه، هرگز امرى به شما نمى رسد كه شما به آن مخصوص باشيد، و پيوسته طائفه زيديّه سپر و نگهدار شما و هميشه بلاگردان شما خواهند بود».
عَنْهُ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسى، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ صَلَوَاتُ اللّهِ عَلَيْهِ، قَالَ:«إِنْ كَانَ فِي يَدِكَ هذِهِ شَيْءٌ، فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا تَعْلَمَ هذِهِ، فَافْعَلْ». قَالَ: وَكَانَ عِنْدَهُ إِنْسَانٌ، فَتَذَاكَرُوا الْاءِذَاعَةَ، فَقَالَ: «احْفَظْ لِسَانَكَ؛ تُعَزَّ، وَلَا تُمَكِّنِ النَّاسَ مِنْ قِيَادِ رَقَبَتِكَ؛ فَتَذِلَّ».
از او، از عثمان بن عيسى، از امام موسى كاظم عليه السلام روايت است كه فرمود:«اگر در اين دستت چيزى باشد، اگر توانى كه آن دست ديگر را باخبر نكنى، چنان كن». راوى مى گويد كه: در نزد آن حضرت جماعتى از آدميان بودند، پس ذكر فاش كردن اسرار را در ميان آوردند. حضرت فرمود كه: «زبان خود را حفظ كن تا عزيز شوى، و مردم را از افسارى كه در گردن دارى دست مده، كه خوار مى شوى و رام مى گردى، كه به هر سو كه مى كشندت بايد رفت».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ خَالِدِ بْنِ نَجِيحٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ أَمْرَنَا مَسْتُورٌ مُقَنَّعٌ بِالْمِيثَاقِ، فَمَنْ هَتَكَ عَلَيْنَا أَذَلَّهُ اللّهُ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از على بن حكم، از خالد بن نجيح، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«به درستى كه امر ما پوشيده اى است كه به معجر ۱ پيمان پوشانيده شده، يا خُود ۲ آهنى بر سر گذاشته. (و اوّل ظاهرتر است به قرينه ى بعد كه مى فرمايد:) پس هر كه بر ما پرده را بدرد، خدا او را خوار و بى مقدار گرداند».
۱.معجر يعنى چارقد و روسرى، و «معجر پيمان» تركيب مجازى و شاعرانه است.
۲.خُود، همان كلاهخود است.
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى جَمِيعا، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ غَزْوَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَكَمِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبَانٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ أَبِي مَنْصُورٍ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«نَفَسُ الْمَهْمُومِ لَنَا الْمُغْتَمِّ لِظُلْمِنَا تَسْبِيحٌ، وَهَمُّهُ لِأَمْرِنَا عِبَادَةٌ، وَكِتْمَانُهُ لِسِرِّنَا جِهَادٌ فِي سَبِيلِ اللّهِ». قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ: اكْتُبْ هذَا بِالذَّهَبِ؛ فَمَا كَتَبْتَ شَيْئاً أَحْسَنَ مِنْهُ.
حسين بن محمد و محمد بن يحيى هر دو روايت كرده اند، از على بن محمد بن سعد، از محمد بن مسلم، از محمد بن سعيد بن غزوان، از على بن حكم، از عمر بن ابان، از عيسى بن ابى منصور كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«نفس و دم زدنِ اندوه رسيده، به جهت ستمى كه به ما اهل بيت رسيده، تسبيح است، و اهتمامش براى امر ما، عبادت، و پوشيدنش راز ما را، جهاد در راه خدا است». راوى مى گويد كه: محمد بن سعيد به من گفت كه: اين حديث را با طلا بنويس كه من چيزى را ننوشتم كه از اين بهتر باشد.