حدیث دربارهشكيبايى با خار در چشم

الإرشاد عن عمرو بن شمر عن رجاله: سَمِعنا أميرَ المُؤمِنينَ عَلِيَّ بنَ أبي طالِبٍ عليه ‏السلام يَقولُ: ما رَأَيتُ مُنذُ بَعَثَ اللّه‏ُ مُحَمَّدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله رَخاءً، فَالحَمدُِللّه‏ِ، وَاللّه‏ِ لَقَد خِفتُ صَغيرا، وجاهَدتُ كَبيرا، اُقاتِلُ المُشرِكينَ، واُعادِي المُنافِقينَ، حَتّى قَبَضَ اللّه‏ُ نَبِيَّهُ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فَكانَتِ الطّامَّةُ الكُبرى، فَلَم أزَل حَذِرا وَجِلاً، أخافُ أن يَكونَ ما لا يَسَعُني مَعَهُ المُقامُ، فَلَم أرَ بِحَمدِ اللّه‏ِ إلّا خَيرا. وَاللّه‏ِ، ما زِلتُ أضرِبُ بِسَيفي صَبِيّا حَتّى صِرتُ شَيخا، وأنَّهُ لَيُصَبِّرُني عَلى ما أنَا فيهِ أنَّ ذلِكَ كُلَّهُ فِي اللّه‏ِ ورَسولِهِ، وأنَا أرجو أن يَكونَ الرَّوحُ عاجِلاً قَريبا، فَقَد رَأَيتُ أسبابَهُ. قالوا: فَما بَقِيَ بَعدَ هذِهِ المَقالَةِ إلّا يَسيرا حَتى اُصيبَ عليه ‏السلام. ۱

الإرشاد ـ به نقل از عمرو بن شمر، از رجال خود ـ : از امير مؤمنان على بن ابى طالب شنيديم كه مى‏فرمود: «از زمانى كه خداوند، محمد صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله را برانگيخت، آسايش نديدم. خدا را سپاس مى‏گويم. به خدا سوگند كه در خردسالى، انديشناك بودم و در بزرگسالى، مجاهدت كردم، با مشركان جنگيدم و با منافقان دشمنى كردم تا آن كه خداوند، پيامبر خود را قبضِ روح كرد و اين، واقعه‏اى بزرگ بود. همواره در ترس و نگرانى بودم. مى‏ترسيدم پيشامدى رخ نمايد كه تاب ايستادگى در برابر آن را نداشته باشم. سپاسْ خداى را كه جز خوبى نديدم. به خدا سوگند، همواره از دوران نوجوانى تاكنون كه كهن‏سال شده‏ام، شمشير مى‏زنم و آنچه مرا به شكيبايى وامى‏داشت، آن بود كه همه در راه خدا و در راه پيامبر خدا بود و اميدوارم كه راحتى، نزديك و زود باشد و علايم آن را ديده‏ام». [راويان] گفتند: پس از اين سخنرانى مدّت زيادى نماند كه به شهادت رسيد.

۱.الإرشاد: ج 1 ص 284، المناقب لابن شهر آشوب: ج 2 ص 121 وفيه إلى «شيخا».

کلیدواژه‌ها تبلیغ حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های تربیتی ویژگی های مبلغ +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله ـ به على عليه ‏السلام ـ : تو نمى‏ميرى تا آن كه زيرْ دست قرار گيرى و از خشم، انباشته گردى و پس از من، شكيبايى پيشه كنى.

المناقب، ابن شهر آشوب ـ به نقل از حارث بن حُصَين ـ : پيامبر خدا فرمود: «اى على! تو پس از من، چنين و چنان خواهى ديد». على عليه ‏السلام گفت: اى پيامبر خدا! شمشير، دو لبه دارد و من، نه [از كشته شدن] باك دارم و نه ذلّت‏پذيرم. فرمود: «اى على! صبر كن». على عليه ‏السلام گفت: اى پيامبر خدا! صبر خواهم كرد.

امام على عليه ‏السلام ـ در خطبه معروف به «شِقشقيه» كه در آن، از جريان خلافت گلايه مى‏كند ـ : به خدا سوگند، فلانى آن را به تن كرد و او مى‏دانست كه جايگاه من به خلافت، چون محور آسياب است. سيل [دانش] از من سرازير مى‏شود و پرنده‏اى به بلنداى من نمى‏رسد. لباس خلافت را رها كردم و پهلو را از آن تهى ساختم. با خود مى‏انديشم كه آيا با دستى تهى يورش بَرَم يا بر ظلمت كورى مردم، صبر كنم؛ صبرى كه بزرگ‏تران را فرسوده و كوچك‏تران را پير مى‏كند و مؤمن در آن، رنج مى‏كشد تا به ملاقات پروردگارش رسد. انديشيدم كه صبر كردن بر آن، خردمندانه‏تر است. بنابراين، در حالى كه خار در چشم و استخوان در گلو داشتم، صبر كردم و ميراث خود را از دست رفته مى‏ديدم. در همه اين مدّت طولانى، با همه رنج، صبر كردم.

امام على عليه ‏السلام ـ در سخنرانى‏اى كه در آن، ويژگى‏هاى خودش را پيش از بيعت ياد مى‏كند ـ : نگريستم و دريافتم ديدم كه جز اهل بيتم ياورى ندارم. دريغم آمد كه آنان بميرند. خار در چشم، پلك بر هم گذاشتم و استخوان در گلو، نوشيدم. جان به لب، شكيبايى ورزيدم و بر تلخى شرنگ حنظله، صبر كردم.

امام على عليه ‏السلام ـ در دادخواهى و گلايه از قريش ـ : بار خدايا! من از تو عليه قريش و آنان كه آنها را يارى كردند، استمداد مى‏طلبم. آنان [پيوند] خويشاوندى مرا قطع كردند، و ظرفم را واژگون نمودند، و در حقّى كه من به آن از ديگرى سزاوارتر بودم، به درگيرى با من گِرد آمدند و گفتند: «حق را توانى كه بگيرى و حق را توانند كه از تو بازگيرند يعنى: حق، گرفتنى است و بايد از قدرت و زور، بهره بگيرى. (م). يا غمبار، شكيبايى كن و يا به تأسّف، بمير». نگريستم و ديدم كه پشتيبان، همدل و ياورى، جز اهل بيتم، ندارم. مرگ را بر آنان دريغ شمردم. خار در چشم، پلك بر هم نهادم و آب دهان خود را با استخوان در گلو، فرو بردم و براى فرو خوردن خشم، بر تلخ‏تر از حنظله و دردآورتر از خنجر بر جگر، شكيبايى كردم.

امام على عليه ‏السلام ـ در هنگام فرود آمدن در ذوقار، پس از بيعت گرفتن و در جمع حاضران ـ : حوادثى پيش آمد كه به خاطر تسليم بودن به فرمان الهى در آنچه كه ما را بدان امتحان مى‏كرد و به اميد ثواب خداوندى، در آنها شكيبايى كرديم، حال آن كه چون خارى در چشممان بود و صبورى بر اين امور، از اين كه مسلمانان پراكنده شوند و خونشان ريخته شود، مناسب‏تر بود.

امام صادق عليه ‏السلام: هنگامى كه مرگ فاطمه عليهاالسلام فرا رسيد، گريست. امير مؤمنان به وى گفت: «بانوى من! چرا گريه مى‏كنى؟» پاسخ داد: «براى آنچه پس‏از من‏خواهى ديد، مى‏گِريم». [على عليه ‏السلام] گفت: «گريه مكن. به خدا سوگند، در نزد من در راه خدا، اين رنج‏ها خُرد است».

امام على عليه ‏السلام ـ در هنگام دفن فاطمه عليهاالسلام بر بالاى قبرش نجواكنان با پيامبر خدا ـ : از من و از دخترت كه در جوارت فرود آمده و به سرعت به تو پيوسته است، به تو ـ اى پيامبر خدا ـ درود باد! اى پيامبر خدا! شكيبايى من از دورى دخترت، اندك شده و توانم از دست رفته است امّا مرا پس از ديدن عظمت فراق تو و سنگينى مصيبت تو جاى تعزيت است. من سر تو را بر لحد قبرت گذاشتم و روح تو در بين سينه و گلوى من از تن جدا شد. همه ما از آنِ خداييم و به سوى او بر مى‏گرديم. امانت، برگردانده شد و رهن، بازپس گرفته شد؛ امّا غمم جاودانه است و شب‏هايم به بيدارْ خوابى خواهد گذشت تا آن كه خداوند، براى من هم خانه‏اى را كه تو در آن سكونت دارى، برگزيند. دختر تو از همكارى امّتت براى نابودى‏اش خبرت خواهد كرد. از وى بپرس و احوال را از او جستجو كن. اين همه، در حالى است كه از جدايى تو چندان نگذشته است و ياد تو هنوز فراموش نشده‏است. درودِ بدرود بر شما دو تن، نه درودِ از سرِ رنج و ملال. اگر روى برگردانم، نه از روى ملالت است، و اگر بِايستم، نه به خاطر بدگمانى به وعده خداوندى بر شكيبايان است.