حدیث دربارهنزول سوره «انسان» در شأن ايشان

مجمع البيان:قَد رَوَى الخاصُّ وَالعامُّ: أنَّ الآياتِ مِن هذِهِ السّورَةِ [يَعني سورَةَ هَل أتى]وهِيَ قَولُهُ: «إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ ـ إلى قَولِهِ ـ وَ كَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا» ۱ نَزَلَت في عَلِيٍّ وفاطِمَةَ وَالحَسَنِ وَالحُسَينِ عليهم السلام وجارِيَةٍ لَهُم تُسَمّى فِضَّةَ، وهُوَ المَروِيُّ عَنِ ابنِ عَبّاسٍ ومُجاهِدٍ وأبي صالِحٍ. وَالقِصَّةُ طَويلَةٌ. فَلَمّا كانَ اليَومُ الرّابِعُ وقَد قَضَوا نُذورَهُم، أتى عَلِيٌّ عليه السلام ومَعَهُ الحَسَنُ وَالحُسَينُ عليهماالسلامإلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله وبِهِما ضُعفٌ، فَبَكى رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، ونَزَلَ جَبرَئيلُ عليه السلام بِسورَةِ هَل أتى. ۲

مجمع البيان:شيعه و سنّى روايت كرده اند كه آيات سوره «هَلْ أَتَى» از «نيكان مى نوشند» تا «و كوشش آنان، مشكور خواهد بود» ، در شأن على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام و كنيز ايشان به نام فِضّه نازل شده است. اين، از ابن عبّاس، مجاهد و ابو صالح، نقل شده است و داستان آن، دراز است. چون روز چهارم شد، على عليه السلام به همراه حسن و حسين عليهماالسلام، با همان حالت ضعف و در حالى كه نذرشان را ادا كرده بودند، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله گريست و جبرئيل عليه السلام با سوره «هَلْ أَتَى» فرود آمد.

۱.الإنسان: 5 ـ 22.

۲.. مجمع البيان: ج 10 ص 611، تأويل الآيات الظاهرة: ج 2 ص 748 ح 4، كشف الغمّة: ج 1 ص 308 وراجع: المناقب للخوارزمي: ص 267 ح 250 وص 268 ح 251.

کلیدواژه‌ها درآمد 1 دانش نامه امام حسین علیه السلام در یک نگاه فضیلت ها و ویژگی های امام حسین علیه السلام فضیلت های مشترک میان امام حسین و اهل بیت علیهم السلام +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

الأمالى، صدوقـ به نقل از ابن عبّاس ـ: روزى پيامبر صلى الله عليه و آله نشسته بود و على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام نزد او بودند. پيامبر صلى الله عليه و آله گفت: «خدايا! تو مى دانى كه اينان، اهل بيت من و گرامى ترينِ مردمان نزد من اند. پس هر كس را كه آنان را دوست دارد، دوست بدار و هر كس را كه آنان را دشمن مى دارد، دشمن بدار و با دوستدارشان دوستى كن و با دشمنشان بستيز و ياورشان را يارى ده و آنان را از همه آلودگى ها پاك گردان و از هر گناهى، نگاهشان دار و با روح القُدُس روح، يعنى جبرئيل عليه السلام كه به «قُدُس» افزوده شده كه به معناى «پاكى» است. روح القُدُس يعنى «روح مقدّس» كه صفت جبرئيل عليه السلام است.، تأييدشان كن.». ايشان، سپس دستانش را به سوى آسمان، بالا برد و گفت: «خدايا! تو را گواه مى گيرم كه دوستدار كسى هستم كه آنان را دوست داشته باشد و كينه كسى را در دل دارم كه كينه آنان را در دل دارد و با هر كس كه در صلح با آنان باشد، در صلحم و با هر كه با آنان سر جنگ داشته باشد، سرِ جنگ دارم و و دشمن كسى هستم كه دشمنِ آنهاست و دوست كسى هستم كه دوست آنهاست».

مجموعة نفيسة (مسارّ الشيعة):در بيست و پنجم ذى حجّه، سوره «هَلْ أَتَى عَلَى الْاءِنسَـنِ» در حقّ امير مؤمنان، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام نازل شد.

مجمع البيانـ در باره نزول سوره «هَلْ أَتَى» ـ: حسن بن حسن، ابو عبد اللّه بن حسن، برايم گفت كه [اين سوره]، سوره اى مدنى است و همه اش در شأن على و فاطمه عليهماالسلامنازل شده است.

اُسد الغابة ـ به نقل از مجاهد، از ابن عبّاس، در باره اين سخن خداى متعال:ـ به نقل از مجاهد، از ابن عبّاس، در باره اين سخن خداى متعال: «آنان به نذر، وفا مى كنند و از روزى مى هراسند كه شرّش بسى گسترده است و به [پاس]دوستىِ خدا، بينوا و يتيم و اسير را خوراك مى دهند» ـاُسد الغابة ـ به نقل از مجاهد، از ابن عبّاس، در باره اين سخن خداى متعال: «آنان به نذر، وفا مى كنند و از روزى مى هراسند كه شرّش بسى گسترده است و به [پاس]دوستىِ خدا، بينوا و يتيم و اسير را خوراك مى دهند» ـ: حسن و حسين عليهماالسلام بيمار شدند و جدّشان، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و بيشتر مردم، از آن دو عيادت كردند و گفتند: اى ابو الحسن! كاش براى فرزندانت، چيزى نذر مى كردى! على عليه السلام فرمود: «اگر از اين بيمارى خوب شوند، براى خدا سه روز، روزه شُكر مى گيرم» و فاطمه عليهاالسلام نيز چنين گفت و كنيزى به نام فضّه نوبيّه گفت: اگر دو سَرور من خوب شوند، براى خداى عز و جل روزه شكر مى گيرم. آن دو پسر، خوب شدند و [غذايى] كم يا زياد، نزد خاندان محمّد صلى الله عليه و آله نبود. على عليه السلام به سوى شمعونِ خيبرى رفت و سه مَن جو از او قرض گرفت و آن را آورد و [پيش فاطمه عليهاالسلام] نهاد و فاطمه عليهاالسلام برخاست و يك من از آن را آرد كرد و نان پخت. على عليه السلام پس از آن كه با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز خواند، به خانه آمد. غذا را كه جلويش نهادند، بينوايى آمد و جلوى در ايستاد و گفت: سلام بر شما، اى اهل بيت محمّد! بينوايى از فرزندان مسلمانان هستم. به من غذا بدهيد. خداوند، به شما بر سر سفره هاى بهشت، غذا بدهد! على عليه السلام صدا را شنيد و فرمان داد كه غذا را به او بدهند و خودشان همه روز و شب را چيزى جز آب نخوردند. روز دوم، فاطمه عليهاالسلام به سوى [باقى مانده] گندم رفت و با آن، نان پخت. على عليه السلام با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز خواند و [بعد از آمدن به خانه] غذا كه جلويش نهاده شد، يتيمى آمد و جلوى در ايستاد و گفت: سلام بر شما، اى اهل بيت محمّد! يتيمى از فرزندان مهاجران، جلوى در است. پدرم شهيد شده است. به من غذا بدهيد. غذا را به او دادند و روز دوم را نيز با آب، سپرى كردند. روز سوم، فاطمه عليهاالسلام به سوى گندم باقى مانده رفت و آن را آرد كرد و نان پخت. على عليه السلام با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز خواند و [بعد از آمدن به خانه] غذا كه پيش رويش نهاده شد، اسيرى آمد و جلوى در ايستاد و گفت: سلام بر شما، اى خاندان نبوّت! ما را اسير مى كنيد و بند مى نهيد و به ما غذا نمى دهيد؟ به من غذا بدهيد كه من، اسير و در بندم. غذا را به او دادند و سه روز شد كه هيچ چيز جز آب نخوردند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نزد آنان آمد و گرسنگى را در آنها ديد. در اين هنگام، خداوند متعال، نازل فرمود: «آيا بر انسان زمانى گذشت كه» تا آن جا كه مى فرمايد: «ما از شما، جزا و سپاسى نمى خواهيم» .