اُمّ اسحاق

الأعلام، زِرِكلى:رَباب، دختر امرؤ القيس بن عَدىّ، همسر حسين عليه السلام، نواده شهيد [ـِ پيامبر صلى الله عليه و آله]، است كه با وى در واقعه كربلا حضور داشت و هنگامى كه حسين عليه السلام كشته شد، او را همراه اسيران، به شام آوردند و سپس به مدينه باز گشت و برخى بزرگان قريش از او خواستگارى كردند؛ امّا او امتناع ورزيد و پس از حسين عليه السلام، يك سال در خانه بدون سقف، زندگى كرد تا آن كه فرسوده شد و از افسردگى در گذشت. او شاعر بود و براى حسين عليه السلام مرثيه سروده است.

الإرشاد:حسين بن حسن، مشهور به اَثرَم، برادرش طلحة بن حسن و خواهر اين دو، فاطمه دختر حسن و مادرشان امّ اسحاق، دختر طلحة بن عبيد اللّه تَيمى بود.

تاريخ دمشقـ به نقل از احمد بن عبد اللّه بن عبد الرحيم، در بيان نام هاى فرزندان امام حسين عليه السلام ـ: و فاطمه، دختر حسين عليه السلام. و مادرش اُمّ اسحاق، دختر طلحة بن عبيد اللّه تيمى، بود و پيش از او، همسر حسن عليه السلام بود و براى او، طلحه را به دنيا آورد؛ ولى طلحه، پسردار نشد. و چون وفات حسن عليه السلام در رسيد، به برادرش حسين عليه السلام فرمود: «اى برادر! اُمّ اسحاق را از خانه هايتان، بيرون مكنيد». از اين رو، حسين عليه السلام پس از برادرش، اُمّ اسحاق را به همسرى خود در آورد.

الطبقات الكبرى:اُمّ اسحاق، دختر طلحه است. حسن بن على بن ابى طالب عليه السلام با او ازدواج كرد و طلحه را براى حسن عليه السلام به دنيا آورد. سپس حسن عليه السلام در گذشت و حسين عليه السلام با او ازدواج كرد و وى، فاطمه را براى حسين عليه السلام به دنيا آورد. و مادر اُمّ اسحاق، جَربا نام داشت و او همان اُمّ حارث، دختر قَسامه است.

تاريخ دمشقـ به نقل از ابو عبد اللّه ـ: طلحه با جَربا، دختر قَسامه، ازدواج كرد و طلحه در گذشت، در حالى كه جَربا، اُمّ اسحاق را براى او به دنيا آورده بود و طلحه از جَربا، فرزند ديگرى نداشت. حسن بن على عليه السلام با او (اُمّ اسحاق) ازدواج كرد و پس از وفات حسن عليه السلام، حسين عليه السلام با او ازدواج كرد و فاطمه را براى حسين عليه السلام به دنيا آورد. پس از حسين عليه السلام، پسر ابو عتيق بكرى [يعنى عبد اللّه بن محمّد بن عبد الرحمان بن ابى بكر]، او را به همسرى گرفت و وى برايش امينه را به دنيا آورد.

الأغانى:اُمّ اسحاق، از زيباترينْ زنان قريش بود.

المصنّف، ابن ابى شَيبهـ به نقل از اُمّ اسحاق، دختر طلحه ـ: حسن بن على عليه السلام، سهم شب زنده دارى اش را در اوّل شب و حسين عليه السلام در انتهاى شب قرار مى داد.