جايگاه يادكننده خدا

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابو رَزين ـ: اى ابو رزين! هر گاه خلوت كردى، زبانت را به ذكر خداوند عز و جل بجنبان؛ زيرا تا زمانى كه ذكر پروردگارت را بگويى، پيوسته در حال نمازى. اگر در آشكار باشى، مانند نمازِ آشكار است، و اگر در خلوت باشى، مانند نمازِ در خلوت است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:تا زمانى كه خدا را ياد كنى، ايستاده باشى يا نشسته، در بازار يا در انجمن و يا هر كجاى ديگر كه باشى، پيوسته در حال نماز و عبادتى.

امام باقر عليه السلام:مؤمن، تا زمانى كه خدا را ياد كند، ايستاده باشد يا نشسته و يا دراز كشيده، پيوسته در حال نماز است. خداوند متعال مى فرمايد: «آنان كه خدا را، ايستاده و نشسته و به پهلو خفته، ياد مى كنند و در آفرينش آسمان ها و زمين مى انديشند، [مى گويند:] اى پروردگار ما! تو اين همه را بيهوده نيافريده اى. منزّهى تو! پس ما را از عذاب آتش [دوزخ]، نگه دار» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداى عز و جل فرمود: «بنده من! من، آن جايم كه تو به من گمان برى، و هر گاه مرا ياد كنى، من با تو هستم».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداى عز و جل مى فرمايد: «من با بنده خويش هستم، هر آن گاه كه او مرا ياد كند و لبانش به ياد من بجنبد».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در تورات تحريف ناشده، نوشته شده است كه موسى عليه السلام از پروردگارش پرسيد و گفت: اى پروردگار من! آيا تو به من نزديكى تا با تو نجوا كنم، يا دورى تا آوازت دهم؟ خداوند به او وحى فرمود: «اى موسى! من، همنشين كسى هستم كه مرا ياد كند». موسى عليه السلام گفت: در آن روز كه پرده اى جز پرده تو نيست، چه كسى در پرده توست؟ فرمود: «آنان كه مرا ياد مى كنند و من، يادشان مى كنم و براى من، يكديگر را دوست مى دارند و من نيز دوستشان مى دارم. اينان، كسانى هستند كه هر گاه بخواهم به زمينيان گزندى برسانم، به ياد ايشان مى رفتم و به خاطر آنان، گزند را از زمينيان مى گردانم».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:موسى بن عمران عليه السلام آن گاه كه با پروردگارش به راز و نياز پرداخت، گفت: اى پروردگار من! آيا تو از من دورى تا كه آوازت دهم، يا نزديكى تا آهسته بخوانمت؟ خداوند عز و جل به او وحى فرمود: «من، همنشين كسى هستم كه مرا ياد كند». موسى عليه السلام گفت: اى پروردگار من! [گاه] در وضعيتى هستم كه تو را ارجمندتر از آن مى دانم كه در آن وضع، يادت كنم! فرمود: «اى موسى! در هر وضعيتى مرا ياد كن».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:موسى عليه السلام گفت: اى پروردگار من! آيا تو نزديكى تا آهسته بخوانمت، يا دورى كه صدايت بزنم؟ زيرا من، همهمه صداى تو را مى شنوم؛ امّا نمى بينمت! پس تو كجايى؟ خداوند فرمود: «پشت سرِ تو، و پيش روى تو، و در سمت راست و سمت چپ تو. اى موسى! من، آن گاه كه بنده ام مرا ياد كند، همنشين اويم و هر گاه مرا بخواند، با او هستم».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداى متعال فرمود: «اى پسر آدم! تو هر گاه مرا ياد كنى، سپاسم گفته اى و هر گاه فراموشم كنى، ناسپاسى ام كرده اى».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه خدا را ياد كند، در واقع، سپاسش گفته است و هر كه يادش نكند، در واقع، ناسپاسى اش كرده است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ بنده اى نيست كه در بيابانى از زمين به قصد نماز بِايستد، مگر آن كه زمين برايش آراسته مى شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ صبحگاه و شبانگاهى نيست، مگر آن كه قطعات زمين به يكديگر مى گويند: «اى همسايه! آيا امروز، يادكننده خداى متعال بر تو گذشت، يا بنده اى كه پيشانى خويش را براى سجده خداوند متعال بر تو بگذارد؟». پس يكى مى گويد: «نه» و ديگرى مى گويد: «چرا». اگر بگويد: «چرا»، به وجد مى آيد و شادمان مى شود و خود را بر هم كنارش برتر مى بيند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نشانه دوست داشتن خدا، دوست داشتن ياد خداست، و نشانه بيزارى از خدا، بيزارى از ياد خداست.

امام على عليه السلام:ياد كننده خداى سبحان، همنشين اوست.

امام على عليه السلام:ياد خدا، خوراك جان ها، و همنشينى با محبوب است.

عدّة الداعىـ از معصومان عليهم السلام ـ: در بهشت، دشت هايى است كه هر گاه ياد كننده [ى خدا] شروع به ذكر گفتن كند، فرشتگان، شروع به كاشتن درخت مى كنند. گاه فرشته اى دست از كار مى كشد. به او گفته مى شود: چرا دست از كار كشيدى؟ مى گويد: دوستم باز ايستاد (يعنى از گفتن ذكر خدا).

إحياء علوم الدين:در خبرهاى داوود عليه السلام آمده است: خداى متعال فرمود: «اى داوود! به اهل زمينم برسان كه من، دوستدار كسى هستم كه دوستم بدارد، و همنشين كسى هستم كه با من همنشينى كند، و مونس كسى هستم كه با ياد من، انس گيرد، و يار كسى هستم كه يار من باشد، و برگزيننده كسى هستم كه مرا برگزيند، و فرمان بُردار كسى هستم كه از من فرمان بَرَد».

شُعب الإيمانـ به نقل از ابو سعيد خُدرى ـ: گفته شد: اى پيامبر خدا! كدام يك از مردمان، درجه اش بالاتر است؟ فرمود: «يادكنندگان خدا».

امام على عليه السلام:يادكننده خدا، از كاميابان است.

امام على عليه السلام:اهل ذكر، اهل خدا و خاصّگان اويند.

إرشاد القلوب:خداوند سبحان، در يكى از كتاب هايش فرموده است: «اهل ياد من، در ميهمانى من هستند».

امام على عليه السلامـ در بيان حديث معراج پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: خداى متعال فرمود: «. اى محمّد! آنان كه براى من يكديگر را دوست بدارند، مستوجب محبّت من هستند. آنان كه براى من به يكديگر مهر ورزند، مستوجب محبّت من هستند. آنان كه براى من با يكديگر پيوند زنند، مستوجب محبّت من هستند. آنان كه بر من توكّل كنند، مستوجب محبّت من هستند. نعمت و خوشى آنان در دنيا، ياد من و محبّت من و خشنودى من از آنان است».

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو سعيد خُدرى ـپيامبر خدا فرمود: «[در روز قيامت]خداوند عز و جل مى فرمايد: امروز، به زودى اهل محشر خواهند دانست كه اهل كَرَم كيان اند». گفته شد: اهل كرم كيان اند، اى پيامبر خدا؟ فرمود: «آنان كه در مسجدها به ذكر خدا مى پردازند».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بهترينان امّت من، آن گونه كه ساكنان عالم بالا به من خبر داده اند، مردمانى هستند كه در گستره رحمت پروردگار خويش، آشكارا مى خندند و نهانى از ترس عذاب سخت پروردگارشان مى گِريند. بام و شام، در خانه هاى پاك، مسجدها، پروردگارشان را ياد مى كنند، و از سرِ اميد و بيم با زبان هاى خويش، او را مى خوانند.

امام على عليه السلامـ در توصيف پرهيزگاران ـ: از جمله نشانه هاى هر يك ايشان، آن است كه در دين نيرومندش مى بينى. كارهاى نيك مى كند و با اين حال، بيمناك است، شب خود را مى آغازد، در حالى كه همّ و غمّش سپاس گزارى [از خداوند] است، و صبح خويش را آغاز مى كند، در حالى كه همّ و غمّش ياد خداست. اگر در جمع غافلان باشد، از شمارِ ياد كنندگان [خدا] نوشته شود و اگر در جمع ياد كنندگان باشد، از شمار غافلان، نوشته نمى شود [زيرا در هر دو صورت، به ياد خداست].

امام على عليه السلامـ در توصيف پيروانش ـ: از شب زنده دارى، رخسارشان زرد شده است، از [بسيارى] گريه، چشمانشان كم سو شده است و از ياد خدا، لبانشان خشكيده است.

امام على عليه السلام:مؤمن. دلش زنده و زبانش گويا به ذكر خداست.

امام على عليه السلامـ در توصيف كسى كه از پيروان اوست ـ: شب خود را با ذكر [خدا]به صبح مى رساند و روز خود را در حالى به شب مى برد كه همّ و غمّش سپاس گزارى است. دلش خاشع است، پيوسته به ياد پروردگار خويش است. شكيبايى اش آشكار است، بسيار به ياد خداست.

امام على عليه السلام:خوشا به حال آن كس كه وظيفه خويش را نسبت به پروردگارش به جاى آورد و در برابر سختى ها، شكيبايى ورزيد و شب هنگام، از خوابْ دورى كرد. در ميان گروهى كه ترس از معاد، خواب را از چشمان آنان رُبوده است و از بسترهايشان، پهلو تهى دارند، و لب هايشان به ياد پروردگارشان زمزمه مى كند و با آمرزش خواهى هاى طولانى، گناهانشان زدوده شده است. «اينان، حزب خدا هستند، و راستى كه حزب خدا رستگارند» .

امام باقر عليه السلام:فرزندان آخرت، آنان اند كه ايمان دارند و عمل مى كنند و به دنيا، دل نبسته اند و اهل دانش و فهم، و اهل انديشيدن و عبرت گرفتن و آزمودن هستند، و از ياد خدا خسته نمى شوند.

امام باقر عليه السلام:آخرت، سراى ماندن است و دنيا، سراى نابودى و رفتن. امّا اهل دنيا غافل اند و گويا تنها مؤمنان اند كه مى فهمند و اهل انديشيدن و پند آموختن اند. آنچه با گوش هايشان شنيده اند، آنان را از يادِ خداوندِ عز و جل، كَر نساخته است، و هر زرق و برقى كه چشمانشان ديده، از ياد خدا كورشان نگردانيده است. از اين رو، به پاداش آخرت رسيده اند، چنان كه به اين دانش رسيده اند.

امام على عليه السلام:بندگان خدا! از خدا پروا داريد، به سانِ پروا داشتن خردمندى كه انديشيدن، دل او را به خود داشته است و ترس [از خدا و معاد] پيكرش را به رنج افكنده است و شب زنده دارى، خواب از چشم او رُبوده است و به اميد [ثواب]، روزهاى داغ را به تشنگى [روزه] گذرانيده است و بى رغبتى به دنيا، جلو خواهش هاى او را گرفته است و ياد خدا، پيوسته زبانش را به حركت در آورده است.

امام زين العابدين عليه السلام:موسى بن عمران گفت: اى پروردگار من! خانواده تو كه در آن روزى كه سايه اى جز سايه تو نيست، آنان را در سايه عرشت در مى آورى، كيستند؟ خداوند به او وحى فرمود: «پاك دلانِ تهى دست؛ آنان كه هر گاه پروردگار خويش را ياد كنند، به ياد شكوه من مى افتند».

امام على عليه السلام:خوشا آن كه زبانش را جز از ياد خدا فرو بندد!

امام صادق عليه السلامـ از دعايى كه به ابو بصير آموخت ـ: بار خدايا! از تو درخواست مى كنم گفتار و كردار توبه كنندگان را. و كردار و يقين يادكنندگان را.

مستدرك الوسائلـ به نقل از لبّ اللّباب ـ: موسى عليه السلام گفت: معبودا! خانواده تو چه كسانى هستند؟ فرمود: «آنان كه در دين با يكديگر دوستى مى ورزند، مسجدهاى مرا [از وجود و ذكر خود] آباد مى كنند و سحرگاهان، آمرزش مى طلبند؛ آنان كه هر گاه ياد من به ميان آيد، ياد كنند و آنان كه به ياد من باز آيند، چنان كه عقاب ها به لانه هايشان باز مى گردند. آنان كه هر گاه حرام هاى من روا شمرده شود، به خشم مى آيند».