پيش و پس انداختن

امام باقر عليه ‏السلام: خداوند، چيزى را كه بوده يا خواهد بود، وا نگذاشت، جز اين كه آن را در كتابى نوشت. آن همواره نزد اوست و به آن مى‏نگرد. هر كدام از آن را خواست، مقدّم مى‏دارد، و هر كدام از آن را خواست، به تأخير مى‏اندازد، و هر كدام از آن را خواست، محو مى‏كند، و هر كدام از آن كه خواست، موجود مى‏شود، و هر كدام از آن كه نخواست، به وجود نمى‏آيد.

تفسير القمى ـ به نقل از عبد اللّه‏ بن مسكان ـ : امام صادق عليه ‏السلام فرمود: «هر گاه شب قدر شد، فرشتگان و روح و نويسندگان، به آسمان دنيا فرود مى‏آيند و هر چه را از حكم (قضاى) خداى ـ تبارك و تعالى ـ در اين سال رخ مى‏دهد، مى‏نويسند. پس، خداوند، هر گاه اراده كند كه چيزى را مقدّم يا مؤخّر بدارد، يا بكاهد يا بيفزايد، فرمان مى‏دهد كه آنچه را مى‏خواهد، محو كنند. سپس آنچه را مى‏خواهد، ثبت مى‏نمايد». گفتم: هر چيزى نزد او به اندازه [ى معيّنى]در كتابش ثبت شده است؟ فرمود: «بله». گفتم: پس، چه چيزى پس از آن خواهد بود؟ فرمود: «خداوند، منزّه است. سپس خداوند، هر چه را بخواهد، باز هم ايجاد مى‏كند. خداوند، خجسته و والاست».

امام عسكرى عليه ‏السلام ـ در تفسير منسوب به ايشان، درباره اين سخن خداى متعال: «مالكِ روز قيامت است» ـ : يعنى به برپايى روز قيامت، تواناست ـ و آن، روز حساب است ـ و به مقدّم داشتن آن بر وقتش و به تأخير انداختن آن از وقتش تواناست. او در روز قيامت نيز مالك است.