حدیث دربارهمبدأ اصلى همه ادراكات

في مُناظَرَةِ الإِمامِ الصّادِقِ عليه السلامأبا شاكِرٍ الدَّيصانِيَ: قالَ أبو شاكِرٍ:. قَد عَلِمتَ أنّا لا نَقبَلُ إلاّ ما أدرَكناهُ بِأَبصارِنا، أو سَمِعناهُ بِآذانِنا، أو ذُقناهُ بِأَفواهِنا، أو شَمَمناهُ بِاُنوفِنا، أو لَمَسناهُ بِبَشَرَتِنا. فَقالَ أبو عَبدِاللّهِ عليه السلام: ذَكَرتَ الحَواسَّ الخَمسَ وهِيَ لا تَنفَعُ فِي الاِستِنباطِ إلاّ بِدَليلٍ، كَما لا تُقطَعُ الظُّلمَةُ بِغَيرِ مِصباحٍ ۱.

در مناظره امام صادق عليه السلامبا ابو شاكر ديصانى: ابو شاكر گفت:. دانستى كه ما جز آنچه را با چشمهايمان ادراك مى كنيم يا با گوشهايمان مى شنويم يا با دهانهايمان مى چشيم يا با بينيهايمان احساس مى كنيم يا با پوستهايمان لمس مى كنيم، چيز ديگرى را نمى پذيريم. امام صادق عليه السلام در پاسخ فرمود: حواس پنجگانه را ياد كردى و حال آنكه آنها جز با راهنما قادر به استنباط نيستند؛ همان گونه كه تاريكى جز با چراغ شكافته نگردد.

۱.الإرشاد: 2 / 202، إعلام الورى: 283 وفيه «تنتفع» بدل «تنفع»، التوحيد: 292 / 1، روضة الواعظين: 28 كلاهما نحوه.

کلیدواژه‌ها مبادی شناخت مبادی دانش و حکمت مبدا اصلی همه ادراکات

احادیث دیگر این موضوع

امام صادق عليه السلام:هيچ مؤمنى نيست جز آنكه در درون دلش دو گوش است: گوشى كه وسواس خنّاس در آن زمزمه مى كند و گوشى كه فرشته در آن مى دمد، پس خداوند مؤمن را با فرشته تأييد مى كند و اين همان گفته خداوند است: «آنها را با روحى از خود تأييد نمود» .

امام صادق عليه السلام:براى دل دو گوش است: روح ايمان خير را نجوا مى كند و شيطان شرّ را، پس هر كدام بر ديگرى چيره شود بر دل مسلط گردد.

امام صادق عليه السلامـ خطاب به سليمان بن خالدـ: اى سليمان! براى تو دلى و گوشهايى است. خداوند هرگاه اراده كند كه بنده اى را هدايت كند، گوشهاى دلش را مى گشايد و هرگاه جز اين بخواهد، گوشهاى دلش را مى بندد و ديگر هيچ گاه صالح نشود. اين همان كلام خداوند متعال است: «يا چنين است كه بر دلهايشان قفل هايى است؟» .

امام على عليه السلام:دل دفتر انديشه است.

امام على عليه السلام:دل دفتر ديده است.

امام على عليه السلام:دل سرچشمه حكمت است.

امام صادق عليه السلامـ در نقل مناظره اش با پزشك هندىـ: به من گفت: به چه چيز در شناخت پروردگارت كه قدرت و ربوبيّت او را توصيف مى كنى احتجاج مى كنى، در حالى كه دل همه اشيا را با حواس پنجگانه كه برايت گفتم درك مى كند؟ گفتم: با خردى كه در دلم جاى دارد و دليلى كه در شناخت او بدان احتجاج مى كنم؛. ولى اگر بر نادانى پافشارى كنى و بپندارى كه اشيا تنها از راه حواس درك مى شوند، پس به تو مى گويم كه حواس هيچ دلالتى بر اشيا ندارند و شناخت جز با دل نيست؛ زيرا دل راهنما و شناسنده اشيا به حواس است. اشيايى كه تو ادعا مى كنى، دل جز به وسيله حواس آنها را نمى شناسد.

امام رضا عليه السلام:هر چه را حواس براى تو مى يابند، معنايى درك شده براى حواس است و هر حسّى بر آنچه خداى عز و جل براى ادراكش قرار داده، دلالت مى كند. و فهم همه اينها با دل است.