فرشتگان نگهبان
4 حدیث
الإمامُ الباقرُ عليه السلامـ في قولهِ تعالى: «لَهُ مَعقِّباتٌ مِنْ بَينِ يَدَيهِ و مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظونَهُ مِنْ أمْرِ اللّهِ» ـ: بأمرِ اللّهِ مِن أن يَقعَ في رَكِيٍّ، أو يَقَعَ علَيهِ حائطٌ، أو يُصيبَهُ شيءٌ؛ حتّى إذا جاءَ القَدَرُ خَلّوا بينَهُ و بينَهُ يَدفَعونَهُ إلَى المَقاديرِ، و هُما مَلَكانِ يَحفَظانِهِ باللَّيلِ، و مَلَكانِ يَحفَظانِهِ بالنَّهارِ يَتَعاقَبانِ. ۱
امام باقر عليه السلامـ درباره آيه «له معقّبات من بين يديه و من خلفه يحفظونه من امر اللّه» ـفرمود: به فرمان خدا او را از اينكه در چاهى بيفتد يا ديوارى بر سرش خراب شود يا آسيبى به او برسد، حفظ مى كنند و همين كه اجلش رسيد او را با آن تنها مى گذارند و به سوى مقدراتش مى رانند.اين معقّبات عبارتند از دو فرشته كه در شب از او مراقبت مى كنند و دو فرشته كه در روز محافظتش مى نمايند و اين كار را به نوبت انجام مى دهند.
۱.بحار الأنوار: 59/179/16.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ لمّا سألهُ زِنديقٌ عن علّةِ الملائكةِ المُوَكَّلينَ و اللّهُ عالِمُ السِّرِّ و ما هو أخفى! ـ: استَعبَدَهُم بذلكَ و جَعلَهُم شُهودا على خَلقِهِ، ليكونَ العِبادُ لمُلازَمتِهِم إيّاهُم أشَدَّ على طاعَةِ اللّهِ مُواظَبَةً، و عن مَعصيَتِهِ أشَدَّ انقِباضا، و كَم مِن عَبدٍ يَهُمُّ بمَعصيَةٍ فذَكَرَ مَكانَهُما فارعَوى و كَفَّ، فيقولُ: ربِّي يَراني و حَفَظَتي علَيَّ بذلكَ تَشهَدُ. و إنّ اللّهَ بِرأفَتِهِ و لُطفِهِ أيضا وَكَّلَهُم بعِبادِهِ يَذُبّونَ عنهُم مَرَدَةَ الشَّيطانِ و هَوامَّ الأرضِ و آفاتٍ كثيرَةً مِن حيثُ لا يَرَونَ بإذنِ اللّهِ، إلى أن يَجيءَ أمرُ اللّهِ عَزَّ و جلَّ. ۱
امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به زنديقى كه پرسيد: چرا خداوند كه خود داناى نهان و نهانترهاست فرشتگان را گماشته است؟ ـفرمود: خداوند با اين كار فرشتگان را به بندگى گرفته و آنان را گواه بر خلق خويش قرار داده است تا بندگان به خاطر همراه بودن فرشتگان با آنان نسبت به طاعت خدا مواظبت بيشترى نشان دهند و از نافرمانى او بيشتر خوددارى و اجتناب كنند. اى بسا بنده اى كه قصد گناه مى كند، امّا به ياد آن دو فرشته موكّل بر خود مى افتد و از گناه خوددارى مى ورزد و خويشتن را نگه مى دارد و مى گويد: پروردگارم مرا مى بيند و فرشتگان مراقب من بر اين گناه من گواهى مى دهند و خداوند نيز از سر لطف و رأفت خود فرشتگان را بر بندگانش گماشته است تا شيطان هاى سركش و حشرات موذىِ زمين و بسيارى از آسيب هاى ديگر را به اذن خدا، به
۱.الاحتجاج: 2/242/223.
الكافىـ به نقل از عبد الأعلى، وابسته آل سام ـ: از امام صادق عليه السلام درباره آيه «ما براى آنها شماره مى كنيم» پرسيدم حضرت فرمود: نظر خود تو چيست؟ گفتم: شمار روزهاست. فرمود: پدرها و مادرها هم اين را شماره مى كنند. نه [مقصود اين نيست]بلكه [مقصود]شمار نَفَس هاست.