حدیث دربارهانواع فرشتگان
الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلامـ في الصَّلاةِ على حَمَلَةِ العَرشِ و كلِّ مَلَكٍ مُقَرَّبٍ ـ: اللّهُمّ و حَمَلَةُ عَرشِكَ الّذينَ لا يَفتُرونَ مِن تَسبيحِكَ، و لا يَسأمونَ مِن تَقديسِكَ، و لا يَستَحسِرونَ مِن عِبادَتِكَ، و لا يُؤثِرونَ التّقصيرَ علَى الجِدِّ في أمرِكَ، و لا يَغفُلونَ عنِ الوَلَهِ إلَيكَ، و إسرافيلُ صاحِبُ الصُّورِ الشّاخِصُ الّذي يَنتَظِرُ مِنكَ الإذنَ و حُلولَ الأمرِ فيُنبِّهُ بالنَّفخَةِ صَرعى رَهائنِ القُبورِ، و مِيكائيلُ ذو الجاهِ عِندكَ و المَكانِ الرَّفيعِ مِن طاعَتِكَ، و جِبريلُ الأمينُ على وَحيكَ المُطاعُ في أهلِ سَماواتِكَ المَكينُ لَدَيكَ المُقَرَّبُ عِندَكَ، و الرُّوحُ الّذي هُو على ملائكةِ الحُجُبِ و الرُّوحُ الّذي هُو مِن أمرِكَ.
فصَلِّ علَيهِم و علَى الملائكةِ الّذينَ مِن دُونِهم مِن سُكّانِ سَماواتِكَ و أهلِ الأمانَةِ على رِسالاتِكَ، و الّذينَ لا تَدخُلُهُم سأمَةٌ مِن دُؤوبٍ، و لا إعياءٌ مِن لُغوبٍ، و لا فُتورٌ، و لا تَشغَلُهُم عن تَسبيحِكَ الشَّهَواتُ، و لا يَقطَعُهُم عن تَعظيمِكَ سَهوُ الغَفَلاتِ، الخُشّعُ الأبصارِ فلا يَرومونَ النّظَرَ إلَيكَ، النَّواكِسُ الأذقانِ الّذينَ قد طالَت رَغبَتُهُم فيما لَدَيكَ، المُستَهتَرونَ بذِكرِ آلائكَ، و المُتَواضِعونَ دُونَ عَظَمَتِكَ و جَلالِ كِبريائكَ، و الّذينَ يَقولونَ إذا نَظَروا إلى جَهَنَّمَ تَزفِرُ على أهلِ مَعصيَتِكَ: سُبحانَكَ ما عَبَدناكَ حَقَّ عِبادَتِكَ.
فصَلِّ علَيهِم. و علَى الرُّوحانيِّينَ مِن ملائكتِكَ، و أهلِ الزُّلفَةِ عِندكَ، و حُمّالِ الغَيبِ إلى رُسُلِكَ، و المُؤتَمَنينَ على وَحيكَ، و قَبائلِ الملائكةِ الّذينَ اختَصَصتَهُم لنفسِكَ، و أغنَيتَهُم عنِ الطَّعامِ و الشَّرابِ بتَقديسِكَ، و أسكَنتَهُم بُطونَ أطباقِ سَماواتِكَ، و الّذينَ على أرجائها إذا نَزَلَ الأمرُ بتَمامِ وَعدِكَ.
و خُزّانِ المَطرِ، و زَواجِرِ السَّحابِ، و الّذي بصَوتِ زَجرِهِ يُسمَعُ زَجَلُ الرُّعودِ، و إذا سَبَحَت بهِ حَفيفةُ السَّحابِ التَمَعَت صَواعِقُ البُروقِ، و مُشَيِّعي الثَّلجِ و البَرَدِ، و الهابِطينَ مَع قَطْرِ المَطَرِ إذا نَزَلَ، و القُوّامِ على خَزائنِ الرِّياحِ، و المُوَكَّلينَ بالجِبالِ فلا تَزولُ، و الّذينَ عَرَّفتَهُم مَثاقيلَ المِياهِ و كَيلَ ما تَحويهِ لَواعِجُ الأمطارِ و عَوالِجُها، و رُسُلِكَ مِن الملائكةِ إلى أهلِ الأرضِ بِمَكروهِ ما يَنزِلُ مِن البَلاءِ و مَحبوبِ الرَّخاءِ.
و السَّفَرَةِ الكِرامِ البَرَرَةِ، و الحَفَظَةِ الكِرامِ الكاتِبينَ، و مَلَكِ المَوتِ و أعوانهِ، و مُنكَرٍ و نَكيرٍ، و رُومانَ فَتّانِ القُبورِ، و الطّائفينَ بالبَيتِ المَعمورِ، و مالِكٍ و الخَزَنةِ، و رِضوانٍ و سَدَنَةِ الجِنانِ، و الّذينَ «لا يَعْصونَ اللّهَ ما أمَرَهُم و يَفْعَلونَ ما يُؤمَرونَ» ۱ و الّذينَ يَقولونَ: «سَلامٌ علَيكُمْ بِما صَبَرْتُم فنِعْمَ عُقْبَى الدّارِ» ۲ و الزَّبانيَةِ الّذينَ إذا قيلَ لَهُم: «خُذُوهُ فَغُلُّوهُ * ثُمَّ الجَحيمَ صَلُّوهُ» ۳ ابتَدَروهُ سِراعا و لَم يُنظِروهُ. و مَن أوهَمْنا ذِكرَهُ و لَم نَعلَمْ مَكانَهُ مِنكَ و بأيِّ أمرٍ وَكَّلتَهُ، و سُكّانِ الهَواءِ و الأرضِ و الماءِ، و مَن مِنهُم علَى الخَلقِ. فصَلِّ علَيهِم يَومَ يأتي «كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائقٌ و شَهيدٌ» ۴، و صَلِّ علَيهِم صَلاةً تَزيدُهُم كَرامَةً على كرامَتِهِم و طهارَةً على طهارَتِهِم. ۵
امام زين العابدين عليه السلامـ در درود فرستادن بر حاملان عرش و هر فرشته مقرّبى ـفرمود: بار خدايا! و حاملان عرشَت كه از تسبيح گويى تو سست نمى شوند و از تقديست به ستوه نمى آيند و از عبادتت درمانده نمى شوند و كوتاهى را بر كوشايى در امر تو ترجيح نمى دهند و از شيفتگى به تو غافل نمى گردند. و اسرافيل، آن صاحب صور كه چشم به راه و منتظر اجازه تو و فرا رسيدن فرمان توست، تا با دميدن [در صور]، مردگانِ گروگان گورها را بيدار كند. و ميكائيل كه نزد تو داراى منزلت است و در طاعت تو جايگاهى بلند دارد. و جبرئيل كه امين وحى توست و در ميان اهل آسمان هايت مطاع است و در پيشگاهت ارجمند و در درگاهت مقرّب است. و روح كه گماشته بر فرشتگانِ حجاب هاست. و روح (نام فرشته بسيار بزرگ) كه از عالم امر توست. پس، بر اين ها درود فرست و نيز بر فرشتگانى كه فروتر از اينانند و ساكنان آسمان هاى تو و امينان پيغامهايت هستند و هم بر فرشتگانى كه از هيچ كوششى خسته نمى شوند و از هيچ رنجى، ماندگى و سستى به آنها راه نمى يابد و شهوت ها و خواهش ها آنها را از تسبيح تو باز نمى دارد و فراموشىِ ناشى از غفلت ها مانعِ آنان از تعظيم تو نمى شود [زيرا فاقد اين امور هستند]. ديدگانشان به كرنش فروهشته است و قصد (جسارت) نگاه كردن به تو را نمى كنند و چانه هاى خود را به زير افكنده اند، فرشتگانى كه به آنچه نزد توست بسى راغبند، شيفته يادْ كِرد نعمت هاى تو هستند و در برابر عظمت تو و شكوه كبريايى ات فروتنند و فرشتگانى كه چون به دوزخ بنگرند كه بر نافرمانان تو گُر مى كشد، گويند: «پاك و منزّهى تو، ما تو را چنان كه سزاوار بندگى توست بندگى نكرديم».
پس، درود فرست بر ايشان. و بر فرشتگان روحانى خود و آنان كه نزد تو قرب و منزلت دارند و آنان كه بَرندگان امور غيبى به نزد رسولانت هستند و آنان كه امين وحى تو مى باشند و بر آن دسته از فرشتگانى كه به خود اختصاصشان داده اى و با تقديس خود از خوراك و نوشيدنى بى نيازشان كرده اى و درون طبقات آسمان هايت جايشان داده اى و بر فرشتگانى كه در اطراف و اكناف آسمان هايت ايستاده اند، تا آن گاه كه فرمان به سر آمدن وعده ات در رسد.
و بر خزانه داران باران و به پيش رانندگان ابر و بر فرشته اى كه از صداى راندنش، بانگ تندرها شنيده مى شود و هرگاه با آواز راندن او ابر خروشان به شنا درآيد، صاعقه هاى آذرخش ها مى درخشد. و بر فرشتگانى كه برف و تگرگ را همراهى مى كنند و فرشتگانى كه با فرود آمدن دانه هاى باران فرود مى آيند و فرشتگانى كه مسئولان خزانه هاى بادهايند و فرشتگانى كه بر كوه ها گماشته شده اند، تا از جاى نجنبند و فرشتگانى كه وزن آب ها و پيمانه باران هاى سخت و رگبارها را به آنان شناسانده اى و بر فرشتگانى كه به سوى زمينيان فرستاده اى تا بلايى ناخوشايند برايشان بياورند يا گشايش و نعمتى خوشايند [بر اينان درود فرست].
و بر سفيران گرامى نيكوكار و فرشتگان بزرگوارى كه نگهبان و نويسنده اعمال بندگانند و بر فرشته مرگ و دستيارانش و بر منكر و نكير و بر رُومان آزمايش كننده [اهل]گورها و بر طواف كنندگان بيت المعمور و بر مالك و زمام داران دوزخ و بر رضوان و كليد داران بهشت و بر فرشتگانى كه «از فرمان خدا سرپيچى نمى كنند و آنچه بدان ها دستور داده شود، به كار مى بندند» و بر فرشتگانى كه [به اهل بهشت]مى گويند: «درود بر شما به سبب شكيبايى كه كرديد و راستى چه نيكوست فرجام آن سراى» و بر دوزخبانان كه چون به ايشان گفته شود: «او را بگيريد و در غُل كشيد و به دوزخش اندازيد» به سوى او بشتابند و امانش ندهند. و بر هر فرشته اى كه نامش را نياورديم و نمى دانيم نزد تو چه پايگاهى دارد و او را به چه كارى گماشته اى و بر فرشتگانى كه در هوا و زمين و آب جاى دارند و بر آنانى كه بر خلق گماشته شده اند.
پس، بر ايشان درود فرست، در آن روزى كه «هر كس مى آيد و فرشته اى او را مى راند و فرشته اى گواهى مى دهد» و بر آنان درود فرست، درودى كه بر كرامت آنها و بر طهارت و پاكيشان بيفزايد.