کتابخانه حدیث شیعه

حدیث دربارهانواع فرشتگان

میزان الحکمه ج ۱۱، ص ۳۵، ح ۱۹۱۰۵
امام علی علیه‌السلام
انواع فرشتگان
عنه عليه السلامـ في صفَةِ الملائكةِ ـ: و أنشَأهُم على صُوَرٍ مُختَلِفاتٍ، و أقدارٍ مُتَفاوِتاتٍ (مُؤتَلِفاتٍ)، اُولي أجنِحَةٍ، تُسَبِّحُ جَلالَ عِزَّتِهِ، لا يَنتَحِلونَ ما ظَهَرَ في الخَلقِ مِن صُنعِهِ. و مِنهُم مَن هُو في خَلقِ الغَمامِ الدُلَّحِ، و في عِظَمِ الجِبالِ الشُمَّخِ، و في قَترَةِ الظّلامِ الأيهَمِ (أبهَم). و مِنهُم مَن قد خَرَقَت أقدامُهُم تُخومَ الأرضِ السُّفلى، فهِيَ كَراياتٍ بِيضٍ قد نَفذَت في مَخارِقِ الهَواءِ، و تَحتَها ريحٌ هَفَّافَةٌ تَحبِسُها على حيثُ انتَهَت من الحُدودِ المُتَناهِيَةِ، قدِ استَفرَغَتهُم أشغالُ عِبادَتِهِ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف فرشتگان ـفرمود: آنان را به صورت هاى گوناگون و اندازه هاى متفاوت بيافريد. بالدارانى هستند كه شكوه عزّت و قدرت او را مى ستايند و آنچه از صُنع پروردگار در آفريدگان آشكار است به خود نمى بندند. دسته اى از آنها درون ابرهاى انبوه و گرانبار، در كوههاى بلند و در كمينگاه تاريكى هاى گمراه كننده به سر مى برند و دسته اى از آنها پاهايشان لايه هاى زمين زيرين را شكافته و همچون پرچم هايى سفيد است كه در شكاف هاى فضا فرو رفته و در زير آنها نسيمى خوش وزان است كه آنها را در جاى خود نگه مى دارد، بندگى حق آنان را از هر كار ديگرى باز داشته است.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 91.
کلیدواژه‌ها فرشتگانانواع فرشتگان

احادیث دیگر این موضوع

۶
امام على عليه السلامـ در وصف فرشتگان ـفرمود: فرشتگانى كه آنان را بيافريدى و در آسمان هاى خود جايشان دادى. در آنها نه سستى است و نه غفلتى و نه نافرمانى و نه معصيتى. آنان داناترين آفريدگانت نسبت به تو هستند و ترسانترين مخلوقاتت از تو و نزديكترين آفريدگانت به تو و عمل كننده ترين آنها به طاعت تو. نه خوابِ چشم ها، آنان را فرا مى گيرد و نه سهو و اشتباهِ خردها و نه سستىِ بدنها. در پشت ها [ى پدران]نبوده اند و در زهدان ها جاى نداشته اند. آنان را از آبى پست نيافريده اى، [بلكه]يكباره پديدشان آوردى و آن گاه در آسمان هاى خود جايشان دادى.
امام صادق عليه السلام:فرشتگان نه مى خورند، نه مى آشامند و نه ازدواج مى كنند؛ بلكه با نسيم عرش زندگى مى كنند.
امام على عليه السلام:سپس ميان آسمان هاى برين را بشكافت و آن گاه آن شكاف ها را با فرشتگان گوناگون خود پر كرد. برخى از آنها كارشان سجده است و ركوع نمى كنند و برخى همواره در ركوعند و قامت راست نمى كنند. برخى صف كشيده اند و از جاى نمى جنبند. برخى تسبيح گويانند و به ستوه نمى آيند. نه خوابِ ديدگان آنها را فرا مى گيرد و نه سهو و اشتباهِ خردها و نه ضعف و سستىِ بدنها و نه غفلتِ برخاسته از فراموشى. دسته اى از آنها امينانى بر وحى اويند و زبان هايى به سوى پيامبرانش و با حكم و فرمان او آمد و شد مى كنند [يا براى ارسال فرمان و حكم حق در رفت و آمدند]. دسته اى ديگر از آنها نگهبانان بندگان اويند و دربانان درهاى بهشتش. برخى از آنها پاهايشان در زمين هاى زيرين فرو رفته و استوار است و گردن هايشان از آسمان برين برگذشته است و اعضايشان از كرانه هاى جهان بيرون زده و شانه هايشان با پايه هاى عرش مناسب است و ديدگانشان در زير عرش پايين افتاده و در بال هاى خود پيچيده اند و ميان آنها و فروترانشان حجاب هاى عزّت و پرده هاى قدرت زده شده است. پروردگارشان را در وهم به صورتى در نياورند و صفات آفريدگان را بر او روا ندارند و در جاى ها محدودش نكنند و با نظير و مانندها به او اشاره نكنند.
امام زين العابدين عليه السلامـ در درود فرستادن بر حاملان عرش و هر فرشته مقرّبى ـفرمود: بار خدايا! و حاملان عرشَت كه از تسبيح گويى تو سست نمى شوند و از تقديست به ستوه نمى آيند و از عبادتت درمانده نمى شوند و كوتاهى را بر كوشايى در امر تو ترجيح نمى دهند و از شيفتگى به تو غافل نمى گردند. و اسرافيل، آن صاحب صور كه چشم به راه و منتظر اجازه تو و فرا رسيدن فرمان توست، تا با دميدن [در صور]، مردگانِ گروگان گورها را بيدار كند. و ميكائيل كه نزد تو داراى منزلت است و در طاعت تو جايگاهى بلند دارد. و جبرئيل كه امين وحى توست و در ميان اهل آسمان هايت مطاع است و در پيشگاهت ارجمند و در درگاهت مقرّب است. و روح كه گماشته بر فرشتگانِ حجاب هاست. و روح (نام فرشته بسيار بزرگ) كه از عالم امر توست. پس، بر اين ها درود فرست و نيز بر فرشتگانى كه فروتر از اينانند و ساكنان آسمان هاى تو و امينان پيغامهايت هستند و هم بر فرشتگانى كه از هيچ كوششى خسته نمى شوند و از هيچ رنجى، ماندگى و سستى به آنها راه نمى يابد و شهوت ها و خواهش ها آنها را از تسبيح تو باز نمى دارد و فراموشىِ ناشى از غفلت ها مانعِ آنان از تعظيم تو نمى شود [زيرا فاقد اين امور هستند]. ديدگانشان به كرنش فروهشته است و قصد (جسارت) نگاه كردن به تو را نمى كنند و چانه هاى خود را به زير افكنده اند، فرشتگانى كه به آنچه نزد توست بسى راغبند، شيفته يادْ كِرد نعمت هاى تو هستند و در برابر عظمت تو و شكوه كبريايى ات فروتنند و فرشتگانى كه چون به دوزخ بنگرند كه بر نافرمانان تو گُر مى كشد، گويند: «پاك و منزّهى تو، ما تو را چنان كه سزاوار بندگى توست بندگى نكرديم». پس، درود فرست بر ايشان. و بر فرشتگان روحانى خود و آنان كه نزد تو قرب و منزلت دارند و آنان كه بَرندگان امور غيبى به نزد رسولانت هستند و آنان كه امين وحى تو مى باشند و بر آن دسته از فرشتگانى كه به خود اختصاصشان داده اى و با تقديس خود از خوراك و نوشيدنى بى نيازشان كرده اى و درون طبقات آسمان هايت جايشان داده اى و بر فرشتگانى كه در اطراف و اكناف آسمان هايت ايستاده اند، تا آن گاه كه فرمان به سر آمدن وعده ات در رسد. و بر خزانه داران باران و به پيش رانندگان ابر و بر فرشته اى كه از صداى راندنش، بانگ تندرها شنيده مى شود و هرگاه با آواز راندن او ابر خروشان به شنا درآيد، صاعقه هاى آذرخش ها مى درخشد. و بر فرشتگانى كه برف و تگرگ را همراهى مى كنند و فرشتگانى كه با فرود آمدن دانه هاى باران فرود مى آيند و فرشتگانى كه مسئولان خزانه هاى بادهايند و فرشتگانى كه بر كوه ها گماشته شده اند، تا از جاى نجنبند و فرشتگانى كه وزن آب ها و پيمانه باران هاى سخت و رگبارها را به آنان شناسانده اى و بر فرشتگانى كه به سوى زمينيان فرستاده اى تا بلايى ناخوشايند برايشان بياورند يا گشايش و نعمتى خوشايند [بر اينان درود فرست]. و بر سفيران گرامى نيكوكار و فرشتگان بزرگوارى كه نگهبان و نويسنده اعمال بندگانند و بر فرشته مرگ و دستيارانش و بر منكر و نكير و بر رُومان آزمايش كننده [اهل]گورها و بر طواف كنندگان بيت المعمور و بر مالك و زمام داران دوزخ و بر رضوان و كليد داران بهشت و بر فرشتگانى كه «از فرمان خدا سرپيچى نمى كنند و آنچه بدان ها دستور داده شود، به كار مى بندند» و بر فرشتگانى كه [به اهل بهشت]مى گويند: «درود بر شما به سبب شكيبايى كه كرديد و راستى چه نيكوست فرجام آن سراى» و بر دوزخبانان كه چون به ايشان گفته شود: «او را بگيريد و در غُل كشيد و به دوزخش اندازيد» به سوى او بشتابند و امانش ندهند. و بر هر فرشته اى كه نامش را نياورديم و نمى دانيم نزد تو چه پايگاهى دارد و او را به چه كارى گماشته اى و بر فرشتگانى كه در هوا و زمين و آب جاى دارند و بر آنانى كه بر خلق گماشته شده اند. پس، بر ايشان درود فرست، در آن روزى كه «هر كس مى آيد و فرشته اى او را مى راند و فرشته اى گواهى مى دهد» و بر آنان درود فرست، درودى كه بر كرامت آنها و بر طهارت و پاكيشان بيفزايد.
امام صادق عليه السلام:خداوند فرشتگان را گونه گون آفريده است و رسول خدا صلى الله عليه و آله جبرئيل را ديد كه ششصد بال داشت و بر ساق پايش دُردانه هايى بود همچون قطرات باران بر روى برگ گياهان و ميان آسمان و زمين را پر كرده بود. هرگاه خداوند به ميكائيل فرمان دهد كه به دنيا فرود آيد، پاى راستش در آسمان هفتم قرار مى گيرد و پاى ديگرش در زمين هفتم.
امام صادق عليه السلام:خداوند فرشتگانى دارد كه تا روز قيامت در حال ركوعند و فرشتگانى دارد كه تا روز قيامت در حال سجودند.
حدیث 19104 موضوع حدیث 19106