نكوهش زياده گويى
12 حدیث
الإمامُ الحسينُ عليه السلامـ لابنِ عبّاسٍ ـ: لا تَتَكَلَّمَنَّ فيما لا يَعنيكَ فإنّي أخافُ علَيكَ الوِزرَ، و لا تَتكَلَّمَنَّ فيما يَعنيكَ حتّى تَرى لِلكلامِ مَوضِعا. ۱
امام حسين عليه السلامـ به ابن عباس ـفرمود: هرگز سخن بيهوده مگوى؛ زيرا بيم گناه براى تو دارم و سخن سودمند نيز هرگز مگوى، مگر اين كه آن سخن به جا باشد.
۱.بحار الأنوار: 78/127/10.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:قالَ أبو ذرٍّ: اجعَلِ الدُّنيا كَلِمَتَينِ: كَلِمَةً في طَلَبِ الحَلالِ، و كَلِمَةً للآخِرَةِ، و الثالثةُ تَضُرُّ و لا تَنفَعُ فلا تُرِدْها. ۱
امام باقر عليه السلام:ابوذر گفت: دنيا را دو كلمه قرار بده: كلمه اى در طلب [روزى]حلال و كلمه اى براى آخرت و كلمه سوم زيان مى زند و سود نمى رساند، پس به آن نپرداز.
۱.بحار الأنوار: 71/278/16.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:كلامُ ابنِ آدمَ علَيهِ لا لَهُ إلاّ الأمرَ بِالمَعروفِ، و النَّهيَ عنِ المُنكَرِ، و ذِكرَ اللّهِ عزّ و جلّ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سخن فرزند آدم به زيان اوست نه به سودش، مگر امر به معروف و نهى از منكر و ياد خداوند عزّ و جلّ.
۱.سنن ابن ماجة: 2/1315/3974.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّ الرجُلَ لَيَتحَدَّثُ بالحَديثِ ما يُريدُ بهِ سُوءً إلاّ لِيُضحِكَ بهِ القَومَ يَهوي بهِ أبعَدَ مِن السماءِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آدمى، گاه سخنى مى گويد و قصد بدى ندارد، جز اين كه مردم را بخنداند [اما با اين كارش]به اندازه اى دورتر از آسمان سقوط مى كند.
۱.الترغيب و الترهيب: 3/537/43.
عنه صلى الله عليه و آله:ألا هَل عَسى رجُلٌ مِنكُم أن يَتكلَّمَ بالكَلِمَةِ يُضحِكُ بها القَومَ فَيَسقُطُ بها أبعَدَ مِن السماءِ؟! ألا هَل عسى رجُلٌ مِنكُم يَتكلَّمُ بالكَلِمَةِ يُضحِكُ بها أصحابَهُ فَيُسخِطُ اللّهَ بها علَيهِ لا يَرضى عنهُ حتّى يُدخِلَهُ النّارَ؟! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هان! گاه مى شود كه مردى از شما براى خنداندن مردم، سخنى مى گويد و بدان سبب به مسافتى دورتر از آسمان سقوط مى كند. هان! گاه مى شود كه مردى از شما براى خنداندن دوستان خود، سخنى مى گويد و بدان سبب خداوند بر او خشم مى گيرد، به طورى كه تا به دوزخش نبرد راضى نمى شود!
۱.الترغيب و الترهيب: 3/537/44.
عنه صلى الله عليه و آله:إنّ الرجُلَ لَيَدنُو مِن الجَنَّةِ حتّى ما يكونُ بينَهُ و بينَها إلاّ قِيدُ رُمحٍ، فيَتَكلَّمُ بالكَلِمَةِ فَيَتباعَدُ مِنها أبعَدَ مِن صَنعاءَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آدمى [گاه] چندان به بهشت نزديك مى شود كه به اندازه نيزه اى با آن فاصله دارد. پس سخنى مى گويد و به فاصله اى دورتر از صنعا، از بهشت دور مى شود.
۱.الترغيب و الترهيب: 3/537/46.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:إيّاكَ و فضولَ الكلامِ؛ فإنّهُ يُظهِرُ مِن عُيوبِكَ ما بَطَنَ، و يُحَرِّكُ علَيكَ مِن أعدائكَ ما سَكَنَ. ۱
امام على عليه السلام:از زياده گويى بپرهيز، كه آن عيبهاى پنهان تو را آشكار مى سازد و كينه هاى آرام گرفته دشمنانت را بر ضد تو تحريك مى كند.
۱.غرر الحكم: 2720.
عنه عليه السلام:طوبى لِمَن. أنفَقَ الفَضلَ مِن مالِهِ، و أمسَكَ الفَضلَ مِن لِسانِهِ. ۱
امام على عليه السلام:خوشا به حال كسى كه زيادى مال خود را انفاق كرد و زبانش را از زياده گويى نگه داشت.
۱.نهج البلاغة: الحكمة 123.
عنه عليه السلام:عَجِبتُ لِمَن يَتكلَّمُ بما لا يَنفَعُهُ في دُنياهُ و لا يُكتَبُ لَهُ أجرُهُ في اُخراهُ. ۱
امام على عليه السلام:در شگفتم از كسى كه سخنانى مى گويد كه نه در دنيايش به او سود مى رساند و نه در آخرتش براى او اجرى نوشته مى شود.
۱.غرر الحكم: 6283.
عنه عليه السلام:عَجِبتُ لِمَن يَتَكلَّمُ فيما إن حُكيَ عَنهُ ضَرَّهُ، و إن لم يُحكَ عَنهُ لم يَنفَعْهُ. ۱
امام على عليه السلام:در شگفتم از كسى كه سخنانى مى گويد كه اگر از قول او بازگو شود، زيانش مى رساند و اگر بازگو نشود، سودش نمى رساند.
۱.غرر الحكم: 6284.