حدیث دربارهموارد جايز بودن دروغ

الكافي عن أبي بصير:سَمعتُ أبا عبدِ اللّه عليه السلام يقولُ: إنّ الكِذبَةَ لَتُفَطِّرُ الصائمَ، قلتُ: و أيُّنا لا يكونُ ذلكَ مِنهُ؟! قالَ: ليسَ حيثُ ذَهَبتَ، إنّما ذلكَ الكذبُ علَى اللّهِ و على رسولِهِ و علىَ الأئمَّةِ صلواتُ اللّهِ علَيهِ و علَيهِم. ۱
الكافىـ به نقل از ابو بصير ـ: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه فرمود: دروغى، روزه روزه دار را باطل مى كند. عرض كردم: كدام يك از ما هست كه چنين چيزى [يك دروغ در روز]از او سر نزند؟ حضرت فرمود: مقصود اين نبود كه تو فكر كردى، بلكه مقصود دروغ بستن به خدا و رسول او و ائمه ـ صلوات اللّه عليه و عليهم ـ مى باشد.
۱.الكافي: 2/340/9.

احادیث دیگر این موضوع

۷
امام صادق عليه السلام:هر دروغى روزى از گوينده اش بازخواست شود، مگر دروغى كه در سه جا گفته شود: مردى كه در جنگ نيرنگ زند كه بر او گناهى نيست، يا مردى كه ميان دو نفر اصلاح و سازش دهد؛ با اين يكى برخوردى مى كند و با آن يكى برخورد ديگرى و هدفش از اين كار آشتى دادن ميان آن دوست، يا مردى كه به زن (خانواده) خود و عده اى دهد و قصد انجام آن را نداشته باشد. علامه مجلسى ـ رضوان اللّه عليه ـ مى نويسد: بدان كه مضمون اين حديث مورد اتفاق خاصّه و عامّه است. مثلاً ترمذى از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت كرده است كه فرمود: دروغ گفتن روا نيست، مگر در سه جا: مرد براى خشنودى همسر خود سخنى به او بگويد و دروغ گفتن در ميدان جنگ و دروغ گفتن براى آشتى دادن ميان مردم. در صحيح مسلم از قول ابن شهاب، كه يكى از راويان مسلم است، مى گويد: نشنيده ام كه به مردم اجازه دروغ گفتن داده شده باشد، مگر در سه جا: در جنگ، و براى آشتى دادن ميان مردم و سخن گفتن مرد با زنش و سخن گفتن زن با شوهرش.