مشرك و كافر

امام على عليه السلام:شنيدم مردى براى پدر و مادرش كه مشرك بودند، طلب آمرزش مى كند. به او گفتم: براى پدر و مادر مشركت آمرزش مى طلبى؟ گفت: مگر ابراهيم براى پدرش كه مشرك بود، طلب آمرزش نكرد؟ من، اين مطلب را به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتم. پس اين آيه نازل شد: «بر پيامبر و كسانى كه ايمان آورده اند، نسزد كه براى مشركان، طلب آمرزش كنند» .

تفسير العيّاشىـ به نقل از ابو اسحاق هَمْدانى، از مردى ـ: مردى در كنار من نماز خواند و براى پدر و مادرش كه در جاهليت از دنيا رفته بودند، طلب آمرزش كرد. گفتم: براى پدر و مادرت آمرزش مى طلبى، در صورتى كه در زمان جاهليت مُرده اند؟ گفت: ابراهيم عليه السلام براى پدرش طلب آمرزش كرد. من ندانستم چه پاسخى به او بدهم. مطلب را به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتم. پس خداوند، اين آيه را فرو فرستاد: «آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش، جز براى وعده اى كه به او داده بود، نبود؛ امّا چون بر او روشن شد كه وى دشمنِ خداست، از او بيزارى جُست» . فرمود: «يعنى چون از دنيا رفت، معلوم شد كه وى دشمن خداست و ديگر برايش طلب آمرزش نكرد».

تفسير العيّاشىـ به نقل از ابراهيم بن ابى البلاد، از يكى از يارانش ـ: امام صادق صلى الله عليه و آله فرمود: «مردم درباره اين سخن خداوند كه: «و آمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش، جز براى وعده اى كه به او داده بود، نبود» چه مى گويند؟». گفتم: مى گويند كه ابراهيم عليه السلام به پدرش وعده داد برايش استغفار كند. فرمود: «اين طور نيست. ابراهيم عليه السلام به او قول داد كه [اگر]اسلام آورد، براى او طلب آمرزش كند؛ امّا چون معلوم شد كه وى، دشمن خداست، از او بيزارى جُست».

تفسير القمّى:اين سخن خداوند كه: «وآمرزش خواهى ابراهيم براى پدرش، جز براى وعده اى كه به او داده بود، نبود» . ابراهيم عليه السلام به پدرش گفت: اگر بت نپرستى، برايت طلب آمرزش مى كنم؛ امّا چون او دست از بت ها برنداشت، ابراهيم عليه السلام از وى بيزارى جُست.

قرب الاسنادـ به نقل از على بن جعفر ـ: از امام [كاظم] عليه السلام پرسيدم: مردى مسلمان است و پدر و مادرش كافرند. آيا درست است كه در نماز براى آن دو، طلبِ آمرزش كند؟ فرمود: «اگر در خردسالى آنها را از دست داده و نمى داند اسلام آورده بوده اند يا نه، اشكالى ندارد؛ امّا اگر مى داند كافر بوده اند، برايشان طلب آمرزش نكند و اگر نمى داند، برايشان دعا كند».

كشف الغمّةـ به نقل از ابوسهل بلخى ـ: مردى به امام عسكرى عليه السلام نامه اى نوشت و از ايشان براى پدر و مادرش درخواست دعا كرد. مادرش از غُلات و پدرش مؤمن بود. امام عليه السلام مرقوم فرمود: «خداوند، پدرت را رحمت كند!». مرد ديگرى نيز در نامه اى از ايشان براى پدر و مادرش ملتمسِ دعا شد. مادر [او]، مؤمن بود و پدر او، دوگانه پرست. ۳ امام عليه السلام مرقوم فرمود: «خداوند، مادرت را رحمت كند!».