تجلّى فطرت در سختى ها
2 حدیث
ربيع الأبرار:قالَ رَجُلٌ لِجَعفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ عليهماالسلام: مَا الدَّليلُ عَلَى اللّهِ؟ ولا تَذكُر لِيَ العالَمَ وَالعَرَضَ وَالجَوهَرَ.
فَقالَ لَهُ: هَل رَكِبتَ البَحرَ؟ قالَ: نَعَم.
قالَ: هَل عَصَفَت بِكُمُ الرّيحُ حَتّى خِفتُمُ الغَرقَ؟ قالَ: نَعَم.
قالَ: فَهَلِ انقَطَعَ رَجاؤُكَ مِنَ المَركَبِ وَالمَلاّحينَ؟ قالَ: نَعَم.
قالَ: فَهَل تَتَبَّعَت نَفسُكَ أنَّ ثَمَّ مَن يُنجيكَ؟ قالَ: نَعَم.
قالَ: فَإِنَّ ذاكَ هُوَ اللّهُ، قالَ اللّهُ تَعالى: «ضَلَّ مَن تَدْعُونَ إِلاَّ إِيَّاهُ» ۱، «إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْـئرُونَ» . ۲
ربيع الأبرار:مردى به امام جعفر صادق عليه السلامگفت: دليل بر وجود خدا چيست؟ ولى براى من، از عالَم و عرض و جوهر [و استدلال هاى فلسفى]مگو.
امام عليه السلام به او فرمود: «آيا كشتى سوار شده اى؟».
گفت: آرى.
فرمود: «آيا باد، به گونه اى وزيده است كه از غرق شدن، ترسيده باشيد؟».
گفت: آرى.
فرمود: «آيا اميدت، از كشتى و كشتيبان قطع شده است؟». گفت: آرى.
فرمود: «آيا درون خود را كاويدى كه چه كسى تو را از آن موقعيت، نجات مى دهد؟». گفت: آرى.
فرمود: «او همان خداست. خداوند متعال مى فرمايد: «هر كه را جز او مى خوانيد، ناپديد [و فراموش] مى شود» . ۳ «چون آسيبى به شما رسد، به سوى او ناله كنان روى مى آوريد» ».
الإمام العسكريّ عليه السلامـ في قَولِ اللّهِ عز و جل: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ» ـ: «اللّهُ» هُوَ الّذي يَتَأَلَّهُ إِلَيهِ عِندَ الحَوائِجِ وَالشَّدائِدِ كُلُّ مَخلوقٍ عِندَ انقِطاعِ الرَّجاءِ مِن كُلِّ مَن هُوَ دونَهُ، وتَقَطُّعِ الأَسبابِ مِن جَميعِ ما سِواهُ. يَقولُ: بِاسمِ اللّهِ أي: أَستَعينُ عَلى أُموري كُلِّها بِاللّهِ الَّذي لا تَحِقُّ العِبادَةُ إِلاّ لَهُ، المُغيثِ إِذَا استُغيثَ، وَالمُجيبِ إِذا دُعِيَ. وهُوَ ما قالَ رَجُلٌ لِلصَّادِقِ عليه السلام: يَا ابنَ رَسولِ اللّهِ، دُلَّني عَلَى اللّهِ ما هُوَ؟ فَقَد أكثَرَ عَلَيَّ المُجادِلونَ وحَيَّروني.
فَقالَ لَهُ: يا عَبدَ اللّه، هَل رَكِبتَ سَفينَةً قَطُّ؟ قالَ: نَعَم.
قالَ: فَهَل كُسِرَ بِكَ حَيثُ لا سَفينَةَ
امام عسكرى عليه السلامـ درباره گفته خداوند: «به نام خداوند بخشنده مهربان» ـ: خداوند، كسى است كه هر مخلوقى، در نيازها و سختى ها و به هنگام قطع اميد از هر كه جز او و گسستن وسيله ها از هر چه جز او، بدو روى مى آورد. مى گويد: به نام خداوند؛ يعنى در همه كارهايم، از خداوند يارى مى جويم كه پرستش، جز براى او سزا نيست، فريادرس كمك خواهان و پاسخگوى دعاكنندگان است.
و آن همان است كه مردى به امام صادق عليه السلام گفت: اى پسر پيامبر خدا! مرا بر چيستىِ خدا آگاه كن كه مجادله كنندگان، بر من فراوان گشته اند و سرگردانم ساخته اند.
امام صادق عليه السلام به او فرمود: «اى بنده خدا! آيا تاكنون كشتى سوار شده اى؟». گفت: آرى.
فرمود: «آيا كشتى ات شكسته است، در جايى كه نه كشتىِ ديگرى باشد كه تو را نجات دهد و نه