حقيقت زهد

امام على عليه السلام:از خويهايى كه بيشترين كمك را به دين مى كند، بى رغبتى به دنياست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بى رغبتى به دنيا عبارت است از كوتاه كردن آرزو و به جاى آوردن شكر هر نعمتى و پرهيز از هر آنچه خداوند حرام كرده است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زهد، به معناى حرام كردن حلال [بر خود] نيست، بلكه بدين معناست كه انسان اطمينانش به آنچه در دست خداست بيشتر باشد از آنچه در دست خود اوست.

امام على عليه السلام:همه زهد در دو جمله قرآن آمده است؛ خداوند متعال فرموده: «تا بر آنچه از دستتان مى رود، اندوهگين نشويد و بر آنچه به دستتان مى آيد، شادمانى نكنيد». بنا بر اين، كسى كه بر گذشته اندوه نخورد و براى آنچه به دستش مى رسد شاد نشود، زاهد است.

امام على عليه السلام:زهد در دو جمله فراهم آمده است؛ خداى متعال فرموده: «تا بر آنچه از دستتان رفته اندوهگين نشويد و به آنچه دستتان مى آيد شادمانى نكنيد. و خدا هيچ متكبّر فخر فروشى را دوست ندارد». بنا بر اين، كسى كه براى از دست رفته افسوس نخورد و براى آنچه به دستش مى رسد شاد نشود، هر دو جانب زهد را رعايت كرده است.

امام على عليه السلام:اى مردم! مردم سه گروهند: دنيا گريز و دنيا خواه و شكيبا. دنيا گريز، هرگاه به چيزى از دنيا دست يابد، شاد نمى شود و هرگاه چيزى از آن را از دست دهد افسوس نمى خورد. و شكيبا، در دل آرزوى دنيا را دارد، اما اگر به چيزى از دنيا دست يابد، چون عاقبت بد و ناگوار آن را مى داند، خود را از آن باز مى دارد. و دنياخواه، اهميتى نمى دهد كه از راه حلال به دنيا برسد، يا از راه حرام.

امام على عليه السلام:اى پسر آدم! براى آنچه از دست رفته و باز نمى گردد، افسوس مخور و براى آنچه در دست دارى، اما مرگْ آن را در دستانت باقى نمى گذارد، شادى مكن.

امام على عليه السلام:زهد آن است كه تا موجودى ات از بين نرفته، در طلب نا داشته بر نيايى.

امام على عليه السلام:زهد، كوتاه كردن آرزوهاست و خالص كردن اعمال.

امام على عليه السلام:ريشه زهد، رغبتِ شايسته داشتن است به آنچه نزد خداست.

امام على عليه السلام:اى مردم! زهد، كوتاهى آرزو و گزاردن شكر نعمتها و خويشتندارى در هنگام روبرو شدن با حرامهاست. اگر اين زهد از شما برنيامد، [لااقل]نبايد كه حرام بر شكيبايىِ شما چيره آيد و سپاسگزارى از نعمتها را فراموش كنيد.

امام حسن عليه السلامـ در پاسخ به اين سؤال كه زهد چيست؟ ـفرمود: رغبت به تقوى و بى رغبتى به دنيا.

امام زين العابدين عليه السلامـ در دعا ـگفت: پروردگارا! بر محمّد و آلش درود فرست و مرا در همه حال به ستايش و مدح و سپاسگزارى از خودت برگمار، تا بر آنچه از دنيا به من داده اى، شاد نشوم و براى آنچه از من در دنيا باز داشته اى، غم مخورم.

امام صادق عليه السلام:بى رغبتى به دنيا، به استفاده نكردن از مال و ثروت و يا حرام كردن حلال [بر خود] نيست، بلكه بى رغبتى به دنيا آن است كه به آنچه در دست دارى، از آنچه در دست خداوند عزّ و جلّ است مطمئن تر نباشى.