صفات زاهد

امام صادق عليه السلام:به امير المؤمنين عليه السلام عرض شد: زهدِ به دنيا چيست؟ فرمود: فرو گذاشتن حرامِ آن.

امام صادق عليه السلام:زهد كليد درِ آخرت است و برائت از آتش. زهد آن است كه هر چه تو را از خدا باز دارد رها كنى، بى آن كه بر از دست دادن آن افسوس خورى و نه بر اثر فرو گذاشتن آن دچار خودپسندى شوى و نه چشمداشت گشايشى از آن داشته باشى و نه خواهان ستايشى در قبال اين كار و نه طالب عوض و جبران آن باشى. بلكه از دست دادن آن را مايه آسايش و بودن آن را آفتى [براى خود]دانى و همواره از آفت گريزان باشى و به آسايش چنگ زنى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:گفتم: اى جبرئيل! تفسير زهد چيست؟ گفت: زاهد، آنچه را كه آفريدگارش دوست دارد، دوست مى دارد و آنچه را آفريدگارش ناخوش دارد، ناخوش مى دارد و از حلال دنيا مى پرهيزد و به حرام آن توجّه نمى كند؛ زيرا حلال آن حساب دارد و حرامش كيفر؛ و [زاهد]همچنان كه به خودش رحم مى كند، به همه مسلمانان نيز رحم مى كند و همچنان كه از مردار گنديده بسيار بد بو، دورى مى كند از سخن گفتن نيز مى پرهيزد و همچنان كه از آتش دورى مى كند، كه مبادا او را فرا گيرد، از خُرده ريزه هاى دنيا نيز كناره مى گيرد و آرزويش كوتاه است و مرگ را در برابر چشمِ خود دارد.

امام على عليه السلام:بى رغبت به دنيا كسى است كه در مقابل حرام، شكيبايى خود را از دست ننهد و حلال، او را از گزاردن شكرش غافل نسازد.

امام على عليه السلام:كسى كه به دنيا بى اعتناست، هرچه دنيا بيشتر برايش خود آرايى كند، او بيشتر به آن پشت مى كند.

امام على عليه السلام:دنيا گريزان، مردمى هستند كه چون اندرز داده شدند، پند گرفتند و چون بيم داده شدند، حذر كردند و چون تعليم داده شدند، آموختند و هرگاه آسايشى به آنان رسد، شكر كنند و چون به سختى درافتند، شكيبايى ورزند.

امام على عليه السلام:زاهد، زاهد نباشد، مگر آنگاه كه فروتن باشد.

امام على عليه السلامـ در وصف زهّاد ـفرمود: آنان گروهى از مردم دنيا هستند، ولى اهل دنيا (دنيا دوست) نيستند. در اين دنيا همچون كسانى هستند كه از آن نيستند. بر اساس بينش و بصيرت كار مى كنند و در دنيا از آنچه مى ترسند (مرگ) پيشى مى گيرند، پيكرهايشان در ميان اهل آخرت مى گردد (جز با اهل دين و آخرت نمى آميزند)، اهل دنيا را مى بينند كه به مرگ بدنهايشان اهميت مى دهند، در حالى كه آنان مرگ دلهاى زنده را بيش از آن مُهم مى شمارند.

امام على عليه السلام:بى رغبتان به دنيا، گر چه [به ظاهر]خندانند اما دلهايشان گريان است و هر چند [به ظاهر] شادند، ليكن سخت اندوهناكند؛ هرچند به آنچه روزيشان شده خرّم و شادمانند، اما بر خود بسيار خشمناكند.

امام زين العابدين عليه السلام:نشانه دنيا گريزانِ آخرت خواه، رها كردن هر همنشين و دوست و طرد كردن هر يار و رفيقى است كه خواسته اش با خواسته آنان يكى نباشد. بدانيد كسى كه براى ثواب آخرت كار مى كند، نسبت به زرق و برقِ زودگذر دنيا بى رغبت است.

امام صادق عليه السلام:زاهد كسى است كه آخرت را بر دنيا و خاكسارى را بر بزرگى و رنج را بر آسايش، و گرسنگى را بر سيرى، و فرجام آخرت را بر محبّت دنيا، و ذكر [خدا و آخرت] را بر غفلت ترجيح مى دهد. پيكرش در دنياست و دلش در آخرت.