كسى كه از اندرز سود نمى برد
12 حدیث
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:مَن لَم يَكُن لَهُ واعِظٌ مِن قَلبِهِ، و زاجِرٌ مِن نَفسِهِ، و لَم يَكُن لَهُ قَرينٌ مُرشِدٌ، استَمكَنَ عَدُوُّهُ مِن عُنُقِهِ. ۱
امام صادق عليه السلام:هر كه واعظى قلبى و بازدارنده اى درونى و همدمى ارشاد كننده نداشته باشد، دشمنش بر گردن او سوار شود.
۱.الأمالي للصدوق: 526/711.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:مَن لَم يَكُن أملَكَ شيءٍ بهِ عَقلُهُ لَم يَنتَفِعْ بِمَوعِظَةٍ. ۱
امام على عليه السلام:هر كه فرمانرواترين چيز بر او خردش نباشد، از هيچ اندرزى سود نبرد.
۱.غرر الحكم: 8992.
عنه عليه السلام:مَن عَدِمَ الفَهمَ عَنِ اللّهِ سبحانَهُ لَم يَنتَفِعْ بِمَوعِظَةِ واعِظٍ. ۱
امام على عليه السلام:هر كه فهمى از سوى خداى سبحان نداشته باشد، موعظه هيچ واعظى سودش ندهد.
۱.غرر الحكم: 8945.
عنه عليه السلام:الجاهِلُ لا يَرتَدِعُ، و بِالمَواعِظِ لا يَنتَفِعُ. ۱
امام على عليه السلام:نادان باز نمى ايستد (هيچ نهى و بازداشتى در او اثر نمى كند) و پند و اندرزها سودش نمى دهد.
۱.غرر الحكم: 1729.
عنه عليه السلام:مَن لَم يَعتَبِرْ بِغِيَرِ الدُّنيا و صُروفِها لَم تَنجَعْ فيهِ المَواعِظُ. ۱
امام على عليه السلام:آنكه از دگرگونى ها و حوادث دنيا عبرت نمى گيرد، اندرزها در او كارگر نيفتد.
۱.غرر الحكم: 9011.
عنه عليه السلام:مَن لَم يُعِنْهُ اللّهُ على نَفسِهِ لَم يَنتَفِعْ بِمَوعِظَةِ واعِظٍ. ۱
امام على عليه السلام:كسى كه خدا او را بر نفْسش كمك نكند، از پند هيچ پند گويى سود نبرد.
۱.غرر الحكم: 9010.
عنه عليه السلام:مَن لَم يَنفَعْهُ اللّهُ بِالبَلاءِ و التَّجارِبِ لَم يَنتَفِعْ بشَيءٍ مِن العِظَةِ، و أتاهُ التَّقصيرُ مِن أمامِهِ؛ حتّى يَعرِفَ ما أنكَرَ، و يُنكِرَ ما عَرَفَ. ۱
امام على عليه السلام:كسى كه خداوند با آزمايش ها و تجربه ها سودش ندهد، از هيچ موعظه اى بهره نگيرد و پيوسته با نقصان و كاستى رو به رو شود تا جايى كه آنچه را انكار مى كرده است [به رسميت]مى شناسد و آنچه را مى شناخته است انكار مى كند.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 176.
عنه عليه السلام:بَينَكُم و بَينَ المَوعِظَةِ حِجابٌ مِن الغِرَّةِ. ۱
امام على عليه السلام:ميان شما و اندرز پرده اى از بى خبرى آويخته است.
۱.نهج البلاغة: الحكمة 282.
عنه عليه السلام:بَينَكُم و بَينَ المَوعِظَةِ حِجابٌ مِن الغَفلَةِ و الغِرَّةِ. ۱
امام على عليه السلام:ميان شما و موعظه پرده اى از غفلت و بى خبرى است.
۱.غرر الحكم: 4450.
عنه عليه السلام:لَم يَعقِلْ مَواعِظَ الزَّمانِ مَن سَكَنَ إلى حُسنِ الظَّنِّ بالأيّامِ. ۱
امام على عليه السلام:كسى كه به روزگار خوش بين باشد، پندهاى زمانه را نفهميده است.
۱.غرر الحكم: 7549.
عنه عليه السلامـ في وصيَّتِهِ لابنِهِ الحَسَنِ عليه السلام ـ: و لا تَكُونَنَّ مِمَّن لا تَنفَعُهُ العِظَةُ إلاّ إذا بالَغتَ في إيلامِهِ؛ فإنّ العاقِلَ يَتَّعِظُ بالآدابِ، و البَهائمَ (و الجاهِلَ) لا تَتَّعِظُ إلاّ بِالضَّربِ. ۱
امام على عليه السلامـ در سفارش به فرزند بزرگوارش حسن عليه السلام ـفرمود: و هرگز از كسانى مباش كه اندرز در آنان كارگر نمى افتد، مگر اينكه در ملامت آنان زياده كوشى؛ زيرا خردمند به آداب پند پذيرد و حيوانات (نادان) جز با زدن به راه نيايند.
۱.نهج البلاغة: الكتاب 31.
امام على عليه السلامـ در نكوهش ياران خود ـفرمود: بر شما حكمت ها مى خوانم و شما از آنها مى رميد، شما را اندرز رسا مى دهم و شما از آن دورى مى كنيد، شما را به جهاد با زور گويان ياغى برمى انگيزم، اما هنوز سخنم به پايان نرسيده، مى بينم كه هر سو پراكنده مى شويد همانند پراكنده شدن فرزندان سبا ۳ و به محافل خود باز مى گرديد و اندرزهايم را پشت گوش مى اندازيد.
۱.الكلام من الامثلة السائرة بين العرب. قالوا انّ سبأ هو أبو عرب اليمن كان له عشرة أولاد جعل منهم ستة يمينا له و أربعة شمالاً تشبيها لهم باليدين، ثم تفرق اولئك الأولاد أشدّ التفرق.
۲.نهج البلاغة: الخطبة 97.
۳.سبا، از نياكان اعراب يمن، ده فرزند داشته كه شش نفر آن ها در سمت راست و چهار نفر ديگر در سمت چپش مى ايستاده اند، شبيه دستان يك انسان. آنان از همديگر به بدترين وجه جدا شدند [كه ضرب المثلى شدند].