دنيا، دريايى ژرف است
7 حدیث
تنبيه الخواطر:كانَ الحسنُ بنُ عليٍّ عليهما السلام كثيراً ما يَتَمَثَّلُ فيقولُ:
يا أهلَ لَذّاتٍ الدنيا لا بقاءَ لها
إنَّ اغتِراراً بِظِلٍّ زائلٍ حُمْقُ ۱
تنبيه الخواطر:حسن بن على عليه السلام بسيار به اين بيت شعر تمثّل مى جست:
اى اهل لذّتهاى دنيا! اين لذّتها را بقايى نيست
دل بستن به سايه اى گذرا حماقت است.
۱.. تنبيه الخواطر: 1/69.
. الإمامُ الباقرُ عليه السلام:أنزِلِ الدنيا كمَنزِلٍ نَزَلتَهُ ثُمّ ارتَحَلتَ عَنهُ، أو كمالٍ وَجَدتَهُ في مَنامِكَ فاستَيقَظتَ و لَيس مَعكَ مِنهُ شيءٌ، إنّي (إنّما) ضَرَبتُ لكَ هذا مَثَلاً لأنّها عِندَ أهلِ اللُبِّ و العِلمِ باللّهِ كَفَيْءِ الظِّلالِ. ۱
امام باقر عليه السلام:دنيا را چون منزلى بدان كه در آن فرود آمده اى و سپس از آن مى كوچى؛ يا مانند مالى بدان كه در عالم خواب يافته اى و چون بيدار شوى خبرى از آن نيست. من اين را به عنوان مَثَل برايت گفتم؛ زيرا دنيا در نظر خردمندان و خداشناسان همانند جا به جا شدن سايه هاست.
۱.الكافي: 2/133/16.
عنه عليه السلام:إنّ الدنيا عِندَ العُلَماءِ مِثلُ الظِلِّ. ۱
امام باقر عليه السلام:دنيا در نظر دانشمندان مانند سايه است.
۱.. بحار الأنوار: 73/ 126/123.
الإمامُ الكاظمُ عليه السلام:إنّ لُقمانَ قالَ لاِبنِهِ:. إنّ الدنيا بحرٌ عميقٌ، قد غَرِقَ فيها عالَمٌ كثيرٌ، فلتَكُنْ سَفينتُكَ فيها تَقوَى اللّهِ، و حَشوُها الإيمانُ و شِراعُها التوكُّلُ، و قَيِّمُها العقلُ، و دليلُها العِلمُ، و سُكّانُها الصَّبرُ. ۱
امام كاظم عليه السلام:لقمان به فرزندش فرمود:. همانا دنيا دريايى ژرف است. خلقى بسيار در آن غرقه گشته اند؛ پس بايد كه كشتى تو در اين دريا، تقواى خدا باشد و بار و بُنه اش ايمان و بادبانش توكّل و ناخدايش خِرَد و راهنمايش دانش و سكّانش شكيبايى.
۱.الكافي: 1/16/12.
قصص الأنبياء:ـ و في روايةٍ ـ: يا بُنَيَّ، إنّ الدنيا بحرٌ، و قد غَرِقَ فيها جِيلٌ كثيرٌ، فلتَكُن سَفينتُكَ فيها تَقوَى اللّهِ تعالى، و ليَكُن جِسرُكَ إيماناً بِاللّهِ، و ليَكُن شِراعُها التوكُّلُ، لَعلّكَ يا بُنَيَّ تَنجو و ما أظُنُّكَ ناجياً! ۱
قصص الأنبياء:در روايتى [ديگر] آمده است: فرزندم! دنيا دريايى است كه نسل هاى فراوانى در آن غرق گشته اند؛ پس بايد كه كشتى تو در آن دريا تقواى خداوند متعال باشد و پل عبورت ايمان به خدا و بادبان آن كشتى، توكّل تا بلكه نجات يابى. فرزندم! گو اين كه گمان نمى كنم نجات يابى.
۱.قصص الأنبياء: 190/238.
بحار الأنوار:إنّ لقمانَ الحكيمَ لَمّا خَرَجَ مِن بلادِهِ نَزلَ بقريةٍ بالموصلِ يقالُ لها كوماسُ فلمّا ضاقَ بها ذَرْعُهُ. أغلَقَ الأبوابَ و أدخَلَ ابنَهُ يَعِظُهُ فقالَ: يا بُنَيَّ، إنّ الدنيا بحـرٌ عميقٌ، هَلَكَ فيها ناسٌ كثيرٌ، تَزَوَّدْ مِن عَمَلِها، و اتَّخِذْ سَفينَةً حَشوُها تَقوَى اللّهِ، ثمّ اركَبِ الفُلكَ تَنجُو و إنّي لَخائفٌ أن لا تَنجُوَ. يا بُنَيَّ، السَّفينَةُ إيمانٌ، و شِراعُها التوكُّلُ، و سُكّانُها الصَّبرُ، و مَجاذِيفُها الصومُ و الصلاةُ و الزكاةُ. يا بنيّ، مَن رَكِبَ البحرَ مِن غيرِ سَفينَةٍ غَرِقَ. ۱
بحار الأنوار:لقمان حكيم چون از شهرهاى خود خارج شد، در يكى از روستاهاى موصل به نام كوماس فرود آمد. چون در آن جا طاقتش به سر آمد. درهاى خانه را [به روى خود]بست و فرزندش را صدا زد و به موعظه او پرداخت و گفت: فرزندم! دنيا دريايى ژرف است، مردم بسيارى در آن از بين رفته اند. از كار دنيا توشه برگير و كشتى اى فراهم آر كه درونش تقواى خدا باشد آن گاه بر آن نشين تا نجات يابى، گر چه مى ترسم باز هم نجات پيدا نكنى. فرزندم! آن كشتى ايمان است و بادبانش توكّل و سكّانش شكيبايى و پاروهايش روزه و نماز و زكات. فرزندم! هركه بى كشتى به دريا رود غرق شود.
۱.بحار الأنوار: 13/ 427/ 22.
لقمانُ عليه السلامـ لابنِهِ و هو يَعِظُهُ ـ: يا بُنَيَّ، إنّ الدنيا بحرٌ عميقٌ قد هَلَكَ فيها عالَمٌ كثيرٌ، فاجعَلْ سفينَتَكَ فيها الإيمانَ، و اجعَلْ شِراعَها التوكُّلَ، و اجعَلْ زادَكَ فيها تَقوَى اللّهِ، فإن نَجَوتَ فَبِرَحمةِ اللّهِ و إن هَلَكتَ فَبِذُنُوبِكَ. ۱
لقمان عليه السلامـ در اندرز به فرزندش ـفرمود: فرزندم! دنيا درياى ژرفى است كه خلق بسيارى در آن از بين رفته اند؛ پس كشتى خود را در اين دريا ايمان قرار ده و بادبان آن را توكّل و توشه ات را تقواى خدا؛ اگر نجات يافتى، به سبب لطف و رحمت خداوند است و اگر از بين رفتى، به سبب گناهان خودت مى باشد.
۱.بحار الأنوار: 13/ 411/ 2.