درمان اندوه

امام على عليه السلام:اندوههاى [دل]خويش را با صبر استوار و يقينِ نيكو بزداى.

امام على عليه السلام:چه نيكو غم زدايى است، يقين.

امام على عليه السلام:خوب غم زداينده اى است توكل كردن بر تقدير [الهى].

امام حسين عليه السلام:زير ديوار يكى از شهرها، لوحى پيدا شد كه در آن نوشته بود: من خدا هستم و جز من، خدايى نيست و محمّد پيامبر من است. در شگفتم از كسى كه به مرگ يقين دارد، چگونه شادى مى كند؟! و در شگفتم از كسى كه به تقدير يقين دارد، چگونه غم مى خورد؟!

امام صادق عليه السلام:اگر همه چيز به قضا و قدر است پس اندوه خوردن چرا؟!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند ـ از روى حكمت و لطف خويش ـ آسايش و شادمانى را در يقين و خرسندى قرار داد و غم و اندوه را در شك و نا خرسندى [از خدا].

امام صادق عليه السلام:هر كه براى دنيا غمگين شود، از پروردگار خويش ناخشنود است.

امام صادق عليه السلام:خداوند ـ از روى عدالت و حكمت و علم خود ـ آسايش و شادمانى را در يقين و رضايت از خدا قرار داد و غم و اندوه را در شكّ و نارضايتى [از او]؛ پس، از خدا راضى باشيد و در برابر فرمان او گردن نهيد.

امام كاظم عليه السلام:آن كه غم خورد، شايسته غم و اندوه است؛ پس مؤمن بايد به خدا و آنچه او مى كند، خرسند باشد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى مردم! دنيا سراى غم است نه سراى شادى، سراى دشوارى است نه سراى آسودگى. پس، هر كه آن را شناخت با اميدى شاد نشد و با سختى و عسرتى اندوهگين نگشت.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دنيا دست به دست شدنى است. آنچه از دنيا نصيب تو باشد اگر ناتوان هم باشى، به تو مى رسد و آنچه به زيان تو باشد، به زور نمى توانى آن را از خود دور كنى. هر كسى از آنچه از دستش رفته اميد بركَنَد، تنش آسوده باشد، و هركه به آنچه خداوند روزيش كرده خرسند گردد، شادمان باشد.

امام على عليه السلام:چيزها بر دو گونه اند: يا چيزى بوده كه در گذشته روزى من نشده، و در آينده نيز اميدى به رسيدن آن ندارم و يا چيزى است كه تا زمانش نرسد، من به آن نخواهم رسيد، هرچند براى رسيدن به آن از نيروى اهل آسمانها و زمين مدد جويم. چه شگفت آور است كار اين انسان؛ از رسيدن به چيزى كه حتماً به او مى رسيد شاد مى شود، و براى از دست دادن چيزى كه هرگز به او نمى رسيد، اندوهناك. اگر مى انديشيد، ديده بصيرتش باز مى شد و مى فهميد كه براى او، از پيش برنامه ريزى شده است و به آنچه آسان مى رسد، بسنده مى كرد و در پى آنچه شدنى نيست، نمى رفت و دلش از آنچه به دشوارى به دست مى آيد، آسوده مى شد. پس، به خاطر كدام يك از اين دو چيز، عمر خويش را تباه كنم؟!

امام على عليه السلام:زمانه، دو روز است: روزى با توست و ديگر روز بر تو. اگر با تو بود، سرمست مشو و اگر بر تو بود، دلگير نشو.

امام على عليه السلام:براى آنچه از دست رفته است اندوه به دلت راه مده، كه تو را از آنچه مى آيد باز مى دارد.

مطالب السؤولـ به نقل از ابن عباس ـ: بعد از سخن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، از هيچ سخنى به اندازه نامه اى كه على بن ابى طالب عليه السلام براى من نوشت بهره مند نشدم. او به من نوشت: اما بعد، آدمى براى نرسيدن به آنچه به او نمى رسيد اندوهگين مى شود و از رسيدن به آنچه نمى شد به او نرسد شاد مى شود. پس، آنجا شادى كن كه به چيزى از آخرت خود رسيده اى و آن جا اندوهگين شو كه چيزى از آخرت خود را از دست داده اى. اگر به چيزى از دنياى خود رسيدى شادى مكن و اگر چيزى از آن را از دست دادى اندوهگين مشو. همّ و غم خود را براى پس از مرگ به كار گير؛ و السلام.

امام حسن عليه السلام:آنچه را از دنيا طلبيده اى و بدان نرسيده اى، به منزله آن پندار كه هرگز به انديشه ات خطور نكرده است.

امام صادق عليه السلام:يكى از پيامبران از غم و اندوه به درگاه خداوند شِكوه كرد؛ خداوند به او دستور داد انگور تناول كند.

امام صادق عليه السلام:چون آب فروكش كرد و استخوانهاى مردگان نمايان گرديد و نوح عليه السلام آن صحنه را ديد، بسيار بيتاب شد و اندوهگين گشت. پس، خداوند متعال به او وحى كرد كه انگور سياه بخور، تا غمت زدوده شود.

امام على عليه السلام:شستن جامه ها (نظافت لباس)، غم و اندوه را مى برد.

امام صادق عليه السلام:هر كس در خود اندوهى بيابد و علت آن را نداند، سر خود را بشويد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:جمله «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه» نود و نه درد را شفا مى دهد كه ساده ترين آنها اندوه است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ذكر «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه، لا ملجأ و لا منجى من اللّه الاّ اليه (هيچ دگرگونى و نيرويى مگر به اتّكاى خدا نيست و پناه و گريزى از خدا جز به سوى او نيست)» امّت مرا از غم و اندوه در امان مى دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه زياد استغفار كند، خداوند گره غمهاى او را بگشايد و از هر تنگنايى بيرونش برد و از جايى كه گمان نمى برد، روزيش رساند.

امام على عليه السلام:هر گاه بيتابى شدّت گرفت، بايد به خدا پناه بُرد.

امام صادق عليه السلام:هرگاه از سوى حاكمان، يا ديگران اندوهى به تو رسيد، ذِكر «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه (هيچ قوّت و قدرتى مگر به اتّكاى خدا نيست)» را فراوان بگو؛ كه آن كليد گشايش است و گنجى از گنجهاى بهشت.

امام صادق عليه السلام:هرگاه غمها بر تو فرود آمد، بر تو باد گفتن ذِكر «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه».

امام كاظم عليه السلام:بدان كه خداوند. از غمزدگان به اندازه غم و اندوهشان گرهِ غم نگشود، بلكه به اندازه مهر و رأفت خود غمشان را زدود.