حقوق مؤمنان بر يكديگر
7 حدیث
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مسلمان را بر مسلمان شش حقّ است: هرگاه با وى رو به رو شدى سلام كن، هر گاه تو را دعوت كرد اجابتش كن، اگر از تو راهنمايى خواست او را راهنمايى كن، هرگاه عطسه كرد و الحمد للّه گفت به او «يَرْحَمُكَ اللّه» بگو، اگر بيمار شد به عيادتش برو و چون درگذشت در تشييع جنازه اش شركت كن.
الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلام:و أمّا حقُّ أخيكَ فأنْ تَعلَمَ أنَّهُ يَدُكَ و عِزُّكَ و قُوّتُكَ، فلاَ تتّخِذْهُ سِلاحا على مَعصيَةِ اللّهِ، و لا عُدّةً للظُّلمِ لخلقِ اللّهِ، و لا تَدَعْ نُصْرتَهُ على عَدُوّهِ و النَّصيحَةَ لَهُ، فإنْ أطاعَ اللّهَ و إلاّ فلْيَكُنِ اللّهُ أكْرَمَ علَيكَ مِنهُ. ۱
امام زين العابدين عليه السلام:حقّ برادرت اين است كه بدانى او دست تو و عزت تو و نيروى توست. پس مبادا او را حربه اى براى نافرمانى خدا، و پشتوانه اى براى ستم كردن به بندگان خدا قرار دهى؛ از يارى رساندن او در برابر دشمنش و خيرخواهى براى او فروگذار مباش؛ اگر فرمانبردار خدا بود چه بهتر، و گرنه بايد خداوند نزد تو گراميتر از او باشد.
۱.الخصال: 568/1.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:مِن حقِّ المؤمنِ على أخيهِ المؤمنِ أن يُشْبِعَ جَوْعَتَهُ، و يُواريَ عَورَتَهُ، و يُفرِّجَ عَنهُ كُرْبَتهُ، و يَقْضيَ دَيْنَهُ، فإذا ماتَ خَلَفَهُ في أهلِهِ و ولدِهِ. ۱
امام باقر عليه السلام:از حقوق مؤمن بر مؤمن اين است كه گرسنگى او را بزدايد، بدن برهنه اش را بپوشاند، اندوهش را برطرف سازد، قرضش را بپردازد و پس از مرگش به زن و فرزندان او رسيدگى كند.
۱.الكافي: 2/169/1.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:حقُّ المسلمِ على المسلمِ أنْ لا يَشبَعَ و يَجوعَ أخوهُ، و لا يَروى و يَعْطَشَ أخوهُ، و لا يَكْتَسي و يَعْرى أخوهُ. ۱
امام صادق عليه السلام:حقّ مسلمان بر مسلمان اين است كه تا برادرش گرسنه است، او سير و پُر نخورد و تا برادرش تشنه است، او سيراب نگردد و تا برادرش برهنه است، او خود را نپوشاند.
۱.الكافي: 2/170/5.
عنه عليه السلام:للمؤمنِ على المؤمنِ سَبْعَةُ حُقوقٍ واجِبَةٍ لَهُ مِن اللّهِ عزّ و جلّ، و اللّهُ سائلُهُ عَمّا صَنَعَ فيها: الإجْلالُ لَهُ في عَيْنِهِ، و الوُدُّ لَهُ في صَدرِهِ، و المُواساةُ لَهُ في مالِهِ، و أنْ يُحِبَّ لَهُ ما يُحِبُ لنَفْسِهِ، و أنْ يُحرِّمَ غِيبَتَهُ، و أنْ يَعودَهُ في مَرضِ، و يُشَيّعَ جَنازَتَهُ و لا يَقولَ فيهِ بعدَ مَوتِهِ إلاّ خَيرا. ۱
امام صادق عليه السلام:مؤمن را بر مؤمن هفت حقّ است كه خداوند عزّ و جلّ آنها را بر او واجب كرده است و خدا درباره آنها از او بازخواست مى كند: او را در چشم خود بزرگ شمارد، در دل دوستش بدارد، با مال و دارايى خود ياريش رساند، بر او همان پسندد كه بر خود مى پسندد، غيبت او را حرام شمارد، در بيمارى به عيادتش رود، در تشييع جنازه اش شركت كند و بعد از مرگ جز به خوبى از وى ياد نكند.
۱.الخصال: 351/27.
الكافي عن معلّى بن خنيس:سَأَلتُ أبا عَبدِ اللّه عليه السلام عَن حَقِّ المُؤمِنِ، فَقالَ: سَبعونَ حَقّا لا اُخبِرُكَ إلاّ بِسَبعَةٍ، فَإنّي عَلَيكَ مُشفِقٌ أخشى ألاّ تَحتَمِلَ، فَقُلتُ: بَلى إن شاءَ اللّهُ، فَقالَ: لا تَشبَع و يَجوعُ و لا تَكتَسي و يَعرى؛ و تَكونُ دَليلَهُ و قَميصَهُ الّذي يَلبَسُهُ و لِسانَهُ الّذي يَتَكَلَّمُ بِهِ و تُحِبُّ لَهُ ما تُحِبُّ لِنَفسِكَ و إن كانَت لَكَ جارِيَةٌ بَعَثتَها لِتُمَهِّدَ فِراشَهُ و تَسعى في حَوائجِهِ بِاللَّيلِ وَ النّهارِ، فَإِذا فَعَلتَ ذلِكَ وَصَلَت وِلايَتُكَ بِوِلايَتِنا و وِلايَتُنا بِوِلايَةِ اللّهِ عَزَّ و جَلَّ. ۱
الكافىـ به نقل از معلّى بن خنيس ـ: از امام صادق عليه السلام درباره حقّ مؤمن سؤال كردم حضرت فرمود: حقّ مؤمن بر مؤمن هفتاد حقّ است كه من تنها هفت حقّ را برايت مى گويم و من بيمناكم و مى هراسم كه تاب نياورى.
گفتم: ان شاء اللّه تاب مى آورم، فرمود: تا او گرسنه است تو سير نخورى، تا او برهنه است تو نپوشى و راهنماى او باشى و لباس او باشى كه بپوشد و زبان او باشى كه بدان سخن گويد و هر چه براى خود دوست دارى براى او دوست بدارى و اگر كنيزى در اختيار دارى براى او بفرست و شب و روز سعى در برآوردن حوائج او نما وقتى اين چنين كردى به ولايت ما كه ولايت خداوند است نائل مى شوى.
۱.الكافي: 2 / 174 / 14.
الإمامُ الكاظمُ عليه السلام:إنّ مِن واجِبِ حقِّ أخيكَ أنْ لا تَكْتُمَهُ شَيئا تَنْفَعُهُ بهِ لأمرِ دُنياهُ و آخِرَتِهِ، و لا تَحْقِدَ علَيهِ و إنْ أساءَ، و أجِبْ دَعوَتَهُ إذا دَعاكَ، و لا تُخَلِّ بَينَهُ و بَينَ عَدُوّهِ مِن النّاسِ و إنْ كانَ أقرَبَ إلَيهِ مِنكَ، و عُدْهُ في مَرَضِهِ. ۱
امام كاظم عليه السلام:از جمله حقوق واجب برادرت اين است كه آنچه را براى دنيا و آخرت او سودمند است از وى پوشيده ندارى، كينه اش را به دل نگيرى، هر چند بد كند، هرگاه تو را دعوت كرد دعوتش را اجابت كنى، او را در مقابل دشمنش تنها نگذارى، هرچند به او از تو نزديكتر باشد و در هنگام بيمارى به عيادتش بروى.
۱.الكافي: 8/126/95.