حدیث دربارهاثبات وجود خدا

میزان الحکمه ج ۳، ص ۴۳۳، ح ۵۱۵۴

امام صادق علیه‌السلام

اثبات وجود خدا

الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ و قد سُئلَ عنِ الدَّليلِ على الواحِدِ؟ ـ: ما بِالخَلْقِ مِن الحاجَةِ. ۱

امام صادق عليه السلامـ وقتى از ايشان سؤال شد: دليل بر وجود [خداى] يگانه چيست؟ ـفرمود: نيازمندى آفريده ها.

۱.تحف العقول: 377.

کلیدواژه‌ها آفریدگار اثبات وجود خدا

احادیث دیگر این موضوع

۸

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به اين پرسش ابو شاكر ديصانى كه: دليل بر اين كه تو را آفريدگارى است چيست؟ ـفرمود: خودم را از دو حال خالى نيافتم: يا من خود را آفريده ام يا كسى ديگر مرا آفريده است. اگر من خود را آفريده ام از دو حال خارج نيستم: يا بوده ام و خود را آفريده ام و يا نبوده ام و خود را پديد آورده ام. اگر قبلاً بوده ام و خود را پديد آورده ام نيازى به پديد آوردن ندارم و اگر نبوده ام تو مى دانى كه معدوم چيزى را به وجود نمى آورد، پس شقّ سوم ثابت مى شود و آن اين كه مرا آفريدگارى است و آن همان خداى پروردگار جهانيان است. ابو شاكر كه پاسخى براى گفتن نداشت، برخاست.

امام على عليه السلامـ در پاسخ به سؤال از اثبات صانع ـفرمود: پشكل شتر بر وجود شتر دلالت دارد و سرگين الاغ بر وجود الاغ و ردّ پا بر وجود رهگذر. پس، چگونه پيكره اى آسمانى با اين لطافت و كالبدى زمينى با اين ستبرى، بر وجود خدايى لطيف و خبير دلالت ندارد؟!

امام على عليه السلامـ در بيشتر اوقات كه از نماز شب فراغت مى يافت ـمى گفت: گواهى مى دهم كه آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست، نشانه هايى بر وجود تو است و گواههايى بر آنچه به سوى آن دعوت كردى. هر آنچه حجّت تو را بيان مى كند و به پروردگارى تو گواهى مى دهد، نشان آثار نعمتهاى تو و علايم تدبير تو را بر خود دارد.

امام على عليه السلام:از آفريده هاى خدا به وجود او راه برده مى شود و با خردها شناخت او راسخ مى شود و با تفكر و انديشه، برهان بر هستى او آشكار مى گردد و از طريق آيات و نشانه هاى او حجّت وى، بر خلقش تمام مى شود.

امام على عليه السلام:آثار حكمت خداوند، در بدايعى كه پديد آورده آشكار است و هر چيزى كه آفريد، حجّت او شد و نسبت بدو يافت. پس، اگر آفريده اى بى زبان و خاموش باشد [آثار]تدبير خدا در آن، حجّت گوياى اوست.

امام على عليه السلام:اگر در قدرت شگرف و نعمتهاى عظيم [خداوند] مى انديشيدند بى گمان به راه مى آمدند و از عذاب دوزخ مى هراسيدند امّا دلها بيمار است و انديشه ها آفت زده. آيا به موجود كوچك مخلوق او نمى نگرند كه چگونه آن را استوار آفريد و اجزايش را به دقّت به هم پيوست و برايش سوراخ گوش و چشم گشود و استخوان و پوست برايش پديد آورد؟ به همين مورچه ريز و نازك اندام كه تقريبا به چشم نمى آيد و با انديشه درك نمى گردد، بنگريد كه چگونه روى زمين راه مى رود و براى به دست آوردن روزيش تلاش مى كند. اگر در مجارى خوراك و بالا و پايين مورچه و اطراف و پهلوهاى شكمش و در چشم و گوشش بينديشى، از آفرينش او شگفت زده مى شوى و در وصف آن به زحمت مى افتى. به خورشيد و ماه و گياه و درخت و آب و سنگ و گردش اين شب و روز و جريان اين درياها و فراوانى اين كوهها و بلندى اين قلّه ها و پراكندگى اين لغات و لهجه ها و زبانهاى گوناگون بنگر. واى بر آن كس كه ناظم و مدبّر اين همه را انكار كند. تصوّر مى كنند كه همچون گياهان خودرو هستند و برزگرى ندارند و براى اَشكال گوناگون آنها آفريننده اى نيست. اينان براى ادّعاى خود به دليلى پناه نبردند و در باورهاى خود تحقيق نكردند. آيا ممكن است ساختمانى بدون سازنده و يا [حتى]جنايتى بدون جنايتگر پديد آيد؟!

امام باقر عليه السلامـ درباره آيه «كسى كه در اين دنيا كور باشد در آخرت نيز كور است» ـفرمود: كسى كه آفرينش آسمانها و زمين و گردش شب و روز و چرخش خورشيد و ماه و ديگر نشانه هاى شگفت آور او را به اين نكته رهنمون نشود كه در پس همه اينها خبر بسيار بزرگترى هست «در آخرت نيز كور است»، يعنى خدا مى گويد: از مشاهده آنچه نديده، كور است و ره گم كرده تر.

امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به زنديقى كه پرسيد: دليل وجود سازنده جهان چيست؟ ـفرمود: وجود كارها و پديده هايى كه نشان مى دهد سازنده اى آنها را ساخته است، مگر نه اين كه وقتى ساختمانى را مى بينى پى مى برى كه معمار و سازنده اى دارد، هر چند او را نديده و مشاهده اش نكرده باشى؟