حدیث دربارهمراعات توان مخاطب
عنه عليه السلامـ فِي الحِكَمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ ـ: لا تُحَدِّث بِالعِلمِ السُّفَهاءَ فَيُكَذِّبوكَ، و لاَ الجُهّالَ فَيَستَثقِلوكَ، و لكِن حَدِّث بِهِ مَن يَتَلَقّاهُ مِن أهلِهِ بِقَبولٍ و فَهمٍ؛ يَفهَمُ عَنكَ ما تَقولُ، و يَكتُمُ عَلَيكَ ما يَسمَعُ؛ فَإِنَّ لِعِلمِكَ عَلَيكَ حَقّا كَما أنَّ عَلَيكَ في مالِكَ حَقّا؛ بَذلُهُ لِمُستَحِقِّهِ، و مَنعُهُ عَن غَيرِ مُستَحِقِّهِ. ۱
امام على عليه السلامـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـفرمود: دانش را براى سفيهان بازگو مكن كه تو را تكذيب مى كنند، و براى نادانان بازگو مكن كه در پذيرش آن سنگينى مى كنند؛ بلكه براى كسى بازگو كن كه شايسته آن باشد و آن را از روى فهميدن پذيرا باشد، آنچه را به او مى گويى، بفهمد، و آنچه را از تو مى شنود، كتمان كند؛ زيرا دانش تو بر تو حقّى دارد، همان گونه كه مالت بر تو حقّى دارد، كه بايد آن را به مستحقّ آن ببخشى، و از آن كه استحقاق آن را ندارد، ممانعت نمايى.
۱.شرح نهج البلاغة: 20 / 273 / 155.