ضرورت محاسبه هر روز نفْس
4 حدیث
عنه صلى الله عليه و آلهـ لأبي ذرّ الغفاريّ ـ: يا أبا ذرٍّ، حاسِبْ نَفْسَكَ قَبلَ أنْ تُحاسَبَ، فإنَّهُ أهْوَنُ لِحِسابِكَ غَدا، وزِنْ نَفْسَكَ قَبلَ أنْ تُوزَنَ، و تَجَهَّزْ للعَرْضِ الأكْبَرِ يَومَ تُعْرَضُ لا يَخْفى على اللّهِ خافِيَةٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابو ذر غفارى فرمود ـ: اى ابوذر! پيش از آن كه حسابرسى شوى، تو خود به حساب خويش برس، كه اين كار حسابرسى فرداى [قيامت]تو را آسان مى سازد؛ و پيش از آن كه اعمالت سنجيده شود، خود اعمالت را بسنج و براى آن حسابرسى بزرگ، آماده شو، روزى كه اعمالت بررسى مى شود و هيچ امر پوشيده اى بر خداوند پوشيده نيست.
۱.الأمالي للطوسي: 534/1162.
امام صادق عليه السلام:از نفْسهاى خود حساب بكشيد، پيش از آن كه از شما حساب بكشند؛ زيرا در قيامت، پنجاه موقف [حسابرسى]است و توقف در هر موقفى هزار سال به درازا مى كشد. امام عليه السلام سپس اين آيه را تلاوت كرد: «در روزى كه اندازه آن پنجاه هزار سال است».
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:ما أحَقَّ الإنْسانَ أنْ تَكونَ لَهُ ساعةٌ لا يَشْغَلُهُ شاغِلٌ، يُحاسِبُ فيها نَفْسَهُ، فيَنْظُرُ فيما اكْتَسَبَ لَها و علَيها في لَيلِها و نَهارِها! ۱
امام على عليه السلام:چه سزاوار است كه انسان ساعتى از روز را فقط به حسابرسى نفْس خود اختصاص دهد و ببيند كه در شبانه روز چه كارهايى به سود يا زيان خود انجام داده است.
۱.غرر الحكم: 9684.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:حقٌّ على كلِّ مُسلمٍ يَعْرِفُنا أنْ يَعْرِضَ عَمَلَهُ في كُلِّ يَومٍ و لَيلةٍ على نَفْسِهِ، فيَكونَ مُحاسِبَ نَفْسِهِ، فإنْ رأى حَسَنةً اسْتَزادَ مِنها، و إنْ رأى سَيّئةً اسْتَغْفَر مِنها، لِئلاّ يَخْزى يَومَ القِيامَةِ. ۱
امام صادق عليه السلام:بر هر مسلمانى كه نسبت به ما معرفت دارد، لازم است در هر شبانه روز، عمل خود را بررسى كند و حسابرس نفْس خويش باشد. اگر ديد كار خوبى انجام داده است، به دنبال بيشتر از آن باشد و اگر ديد كار بدى از او سر زده است، استغفار كند، تا در روز رستاخيز سرشكسته و رسوا نشود.
۱.تحف العقول: 301.