حدیث دربارهگفتگوهايى ميان ابن عبّاس و عايشه

مروج الذهب:بَعَثَ [عَلِيٌّ عليه السلام] بِعَبدِ اللّهِ بنِ عَبّاسٍ إلى عائِشَةَ يَأمُرُها بِالخُروجِ إلَى المَدينَةِ، فَدَخَلَ عَلَيها بِغَيرِ إذنِها، وَاجتَذَبَ وِسادَةً فَجَلَسَ عَلَيها. فَقالَت لَهُ: يَابنَ عَبّاسٍ! أخطَأتَ السُّنَّةَ المَأمورَ بِها؛ دَخَلتَ إلَينا بِغَيرِ إذنِنا، وجَلَستَ عَلى رَحلِنا بِغَير أمرِنا. فَقالَ لَها: لَو كُنتِ فِي البَيتِ الَّذي خَلَّفَكِ فيهِ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله ما دَخَلنا إلّا بِإِذنِكِ، وما جَلَسنا عَلى رَحلِكِ إلّا بِأَمرِكِ، وإنَّ أميرَ المُؤمِنينَ يَأمُرُكِ بِسُرعَةِ الأَوبَةِ، وَالتَّأَهُّبِ لِلخُروجِ إلَى المَدينَةِ. فَقالَت: أبيَتُ ما قُلتَ، وخالَفتُ ما وَصَفتَ. فَمَضى إلى عَلِيٍّ، فَخَبَّرَهُ بِامتِناعِها، فَرَدَّهُ إلَيها، وقالَ: إنَّ أميرَ المُؤمِنينَ يَعزِمُ عَلَيكِ أن تَرجِعي، فَأَنعَمَت وأجابَت إلَى الخُروجِ. ۱
مروج الذهب:[على عليه السلام] عبد اللّه بن عبّاس را نزد عايشه فرستاد و دستور داد وى را به سوى مدينه حركت دهند. ابن عبّاس، بدون اجازه وارد خانه شد و متّكايى را برداشت و بر روى آن نشست. عايشه به وى گفت: اى ابن عبّاس! در [عمل كردن به]سنّتى كه بدان مأمور شده اى، به خطا رفتى. بدون اجازه بر ما وارد شدى و بدون اجازه بر بساط ما نشستى. ابن عبّاس به او گفت: اگر تو در خانه اى كه پيامبر خدا تو را در آن بر جاى گذاشت، مى نشستى، ما نيز بدون اجازه تو وارد نمى شديم و بدون دستور تو بر بساط تو نمى نشستيم. امير مؤمنان، درباره تو به بازگشت سريع و آمادگى براى رفتن به مدينه فرمان مى دهد. عايشه گفت: از آنچه گفتى، سر باز مى زنم و با آنچه توصيف كردى، مخالفت مى ورزم. ابن عبّاس، نزد على عليه السلام رفت و او را از امتناع عايشه باخبر ساخت. [على عليه السلام]دوباره او را نزد عايشه فرستاد و گفت: به راستى كه اميرمؤمنان، تصميم قطعى گرفته است كه تو بازگردى. عايشه، نرمى نشان داد و بازگشت را پذيرفت.
۱.مروج الذهب: ج 2 ص 377، العقد الفريد: ج 3 ص 326 عن ابن عبّاس، الفتوح: ج 2 ص 486 كلاهما نحوه.

احادیث دیگر این موضوع

۲
رجال الكَشّىـ به نقل از اسماعيل بن فضل هاشمى ـ: برخى استادانم برايم روايت كرده اند كه چون على بن ابى طالب عليه السلام لشكر جمل را شكست داد، اميرمؤمنان، عبد اللّه بن عبّاس را نزد عايشه فرستاد و او را به سرعت بخشيدن در حركت و كوتاه كردن اقامت، دستور داد. ابن عبّاس مى گويد: نزد وى آمدم و او در منزلگاه بنى خلف در كنار بصره بود. از او اجازه خواستم كه وارد شوم. اجازه نداد. پس بدون اجازه وارد شدم و با اتاقى خالى مواجه شدم كه جاى نشستن برايم مهيّا نبود و عايشه، پشت دو پرده بود. نظر افكندم و در گوشه اتاق، اثاثيه اى ديدم كه بر آن، گليمى بود. گليم را كشيدم و بر آن نشستم. عايشه از پشت پرده گفت: اى ابن عبّاس! سنّت را به خطا رفته اى. در خانه ما بدون اجازه، وارد شدى و بر اثاثيه ما بدون اجازه نشستى. ابن عبّاس به وى گفت: ما از تو به [تعليم] سنّت، سزاوارتريم. ما به تو سنّت آموختيم. خانه تو آن جاست كه پيامبر خدا تو را در آن به جاى نهاد و تو از آن بيرون آمدى، درحالى كه بر خود ستم روا داشتى، و بر دينت سرپوش نهادى و بر پروردگارت طغيان كردى و پيامبر خدا را نافرمانى نمودى. پس هرگاه به خانه ات بازگشتى، بدون اجازه ات بدان وارد نمى شويم و جز به فرمانت بر اثاثيه ات نمى نشينيم. به درستى كه اميرمؤمنان على بن ابى طالب [مرا] به سوى تو فرستاد كه به تو دستور حركت به مدينه و اقامتِ اندك [در بصره] دهد. عايشه گفت: رحمت خدا بر «اميرمؤمنان»، كه همان عمر بن خطاب بود! ابن عبّاس گفت: به خدا سوگند كه اين «اميرمؤمنان» است، گرچه چهره هايى بر او خشمگين باشند و دماغ هايى در برابرش به خاك ماليده شوند! بدان، به خدا سوگند، همانا او امير مؤمنان و نزديك ترين خويشاوندِ پيامبر خدا و داراى نزديك ترين رابطه نَسبى [با پيامبر صلى الله عليه و آله] و سابقه دارتر، و داناتر و برجسته تر و داراى نقش و حضورى بيشتر از پدر تو و عمر است. عايشه گفت: اين [فرمان] را نمى پذيرم. ابن عبّاس مى گويد: پس برخاستم و نزد اميرمؤمنان آمدم و او را از سخنان عايشه و آنچه بدو جواب داده بودم، باخبر ساختم. پس فرمود: «من از تو بهتر مى دانستم كه تو را به كجا مى فرستم».