حدیث دربارهفرمانبرىِ آزادگان

الإمام عليّ عليه السلامـ فِي الدّيوانِ المَنسوبِ إلَيهِ ـ: وأدِّ زَكاةَ الجاهِ وَاعلَم بِأَنَّهاكَمِثلِ زَكاةِ المالِ تَمَّ نِصابُها وأحسِن إلَى الأَحرارِ تَملِك رِقابَهُمفَخَيرُ تِجاراتِ الكَريمِ اكتِسابُها ۱
امام على عليه السلامـ در ديوان منسوب به ايشان ـ: زكات جاه و مقام را بپرداز و بدان كه / آن نيز همچون زكات مال، نصابش كامل است. به آزادگان، نيكى كن تا آنان را بنده خويش سازى / كه بهترين تجارت هاى انسان بزرگوار، بنده ساختن ديگران است.
۱.الديوان المنسوب إلى الإمام عليّ عليه السلام: 96 / 49.

احادیث دیگر این موضوع

۸
الأمالى صدوقـ به نقل از احمد بن ابى مقدام حلبى ـ: روايت شده كه مردى خدمت على بن ابى طالب عليه السلام آمد و گفت: اى امير مؤمنان! مرا به تو نيازى است. فرمود: «آن را روى زمين بنويس؛ چرا كه من تنگدستى را در تو آشكار مى بينم». وى بر روى زمين نوشت: من بينوايى نيازمندم. [امام] على عليه السلام فرمود: «اى قنبر! دو حُلّه بر او بپوشان». آن گاه مرد، اين اشعار را سرود: مرا جامه اى پوشاندى كه زيبايى هاى آن خواهد پوسيد./ من نيز تو را از ستايش نيك، جامه ها خواهم پوشاند. اگر به ستايش نيك من نايل آمدى، كرامت يافته اى / و براى آنچه يافته اى، هيچ جايگزينى نخواهى يافت. همانا ستايش، ياد صاحبِ آن ستايش را زنده مى كند/ آن گونه كه طراوت باران، كوه و دشت را حيات مى بخشد. روزگار را در آن نيكى كه آغاز كردى، ناچيز مشمار/ كه هر بنده اى پاداش كارش را خواهد يافت. امام عليه السلام فرمود: «صد دينار به او بدهيد». گفتند: اى على! او را بى نياز كردى. فرمود: «از پيامبر خدا شنيدم كه مى فرمود مردم را در جايگاه و در خور شأنشان فرود آوريد (با مردم در خور لياقتشان برخورد كنيد)». سپس [امام] على عليه السلام فرمود: «من در شگفتم از گروه هايى كه با اموال خود، بردگان را مى خرند؛ ولى با نيكى خود، آزادگان را نمى خرند!».