حدیث دربارهحكمت هاى جامع

تنبيه الخواطر:به لقمان عليه السلام گفته شد: آيا تو غلام فلان طايفه نيستى؟ گفت: «آرى». گفته شد: پس چه چيز، تو را به آنچه مى بينيم، رساند؟ گفت: «راستگويى، امانتدارى، رها كردن چيزى كه به من مربوط نمى شود، چشم پوشى ام، نگه دارىِ زبانم، و پاكىِ خوراكم. پس هر كس از اينها كم كند، كمتر از من است و هر كس بر اينها بيفزايد، بالاتر از من است و هر كس به اينها عمل كند، همانند من است». و گفت: «پسرم! توبه را به تأخير مينداز؛ زيرا مرگ ناگهان مى آيد». و گفت: «پسرم! شر با شر، خاموش نمى گردد، همچنان كه آتش با آتش، خاموش نمى شود. شر با خير خاموش مى گردد، چنان كه آتش با آب، خاموش مى شود. پسرم! به مرگ، سركوفت نزن و گرفتار را تمسخر نكن و از معروف، باز ندار. پسرم! امين باش تا بى نياز زندگى كنى. پسرم! تقوا را پيشه خود كن تا سودها بدون سرمايه نزد تو آيند. پس هر گاه گناهى مرتكب شدى، در پىِ آن، صدقه اى بده تا آن را خاموش كند. پسرم! موعظه بر سفيه، سخت مى آيد، چنان كه صعود كردن و سر بالايى رفتن، بر پير فرتوت، سخت مى آيد. پسرم! براى كسى كه به او ستم روا داشتى، ناله نكن؛ بلكه به خاطر زشتىِ جنايتى كه بر خود كردى، بنال. هر گاه قدرت، تو را به ستم بر مردم وا داشت، قدرت خدا بر خودت را به ياد بياور. پسرم! از دانشمندان، آنچه را نمى دانى، بياموز و آنچه را مى دانى، به مردم ياد بده».