ادب معاشرت با پادشاه

امام صادق عليه السلام:لقمان گفت: «اى پسرم! اگر محتاج پادشاه شدى، زياد اصرار نكن و حاجت خود را جز در جاى مناسبِ درخواست، از او نخواه، و آن، هنگام خشنودى و خوش حالى است. و در طلب حاجت، بى قرارى نكن؛ زيرا برآورده شدن آن، به دست خداست و آن هم اوقاتى دارد؛ ولى تمايل و توجّهت، به خداوند باشد و از او بخواه و انگشتانت را به سوى او بجنبان».

الاختصاصـ به نقل از اَوزاعى، درباره آنچه لقمان عليه السلام به پسرش گفت ـ: اى پسرم! با پادشاهان، همسايگى نكن، كه تو را مى كشند و اطاعتشان نكن، كه كافر مى شوى.

إرشاد القلوب:از سفارش لقمان به پسرش است كه گفت: «. اى پسرم! سه طايفه اند كه مدارا با آنها لازم است: بيمار، پادشاه و زن».

ربيع الأبرار:لقمان گفت: «هنگام خشمِ پادشاه، به او نزديك نشو، و هنگامى كه دريا به خروش آمده، نزديك آن هم نشو».

نثر الدُّر:كعب بر عمر وارد شد و نزدش رفت. عمر، دستور داد كه در كنارش بنشيند؛ ولى كعب، اندكى دورتر نشست. عمر گفت: چه چيزْ تو را از نشستن در كنار من، باز داشت؟ گفت: آنچه من در حكمت لقمان ديدم؛ آن جا كه به پسرش سفارش كرده و گفته است: «اى پسرم! هر گاه پيش قدرتمندى نشستى، بايد بين تو و او، به اندازه جاى نشستن يك نفر فاصله باشد؛ چرا كه شايد كسى وارد شود كه نزد او، برتر از تو باشد و او بخواهد تو را از جايى كه نشسته اى، دور كند و اين، براى تو نقص و خوارى است».