حکمت نامه امام حسين (عليه السلام) جلد دوم

حکمت‌نامه امام حسین(ع) ترجمه «جواهر الحکمة للامام ابی عبدالله الحسین علیه‌السلام» محمد محمدی ری‌شهری (1325-1401ش) دربردارنده سخنان امام حسین علیه‌السلام به قلم عبدالهادی مسعودی و با همکاری سید محمود طباطبایی‌نژاد و سید روح الله طبایی است.

کتاب مشتمل بر پیشگفتار، درآمد و ده باب است. عناوین ابواب کتاب به ترتیب عبارتند از: حکمت‌های عقلی و عملی، حکمت‌های اعتقادی، حکمت‌های عقیدتی و سیاسی، حکمت‌های عبادی، حکمت‌های اخلاقی و عملی، حکمت‌های جامع، حکمت‌های گوناگون، حکمت‌های منظوم، تمثل جستن امام به اشعار شاعران، و دیوان منصوب به امام حسین(ع).

حکمت‌نامه امام حسین(ع) کوششی است نو در جهت جمع‌آوری سخنان حکیمانه این امام بزرگوار، از منابع حدیثی شیعه و اهل سنت، و ارائه آن با نظمی نوین و سهل الوصول در ده فصل. این مجموعه، افزون بر حکمت‌هایی که از خود آن امام روایت شده، بخشی از احادیثی را که ایشان مستقیماً یا با واسطه از پدر بزرگوارش امام علی(ع) یا جد ارجمندش پیامبر خدا نقل کرده است نیز دربر می‌گیرد. گفتنی است که این کتاب، بخشی از دانش‌نامه امام حسین(ع) است که پیش از به فرجام رسیدن آن اثر گسترده، آماده بهره‌برداری گردید و از آنجا که کاربرد مستقل دارد، جداگانه تقدیم علاقه‌مندان می‌گردد.‏

واژه حکمت بیست بار در قرآن کریم آمده است و خداوند متعال در این کتاب آسمانی 91 با خود را با صفت حکیم ستوده است. تأمل در موارد کاربرد این واژه در متون اسلامی نشان می‌دهد که حکمت از نگاه قرآن و حدیث عبارت است از: مقدمات محکم و استوار علمی، عملی و روحی برای نیل به مقصد والای انسانیت. آنچه احادیث اسلامی در تفسیر حکمت آورده‌اند، در واقع مصداقی از مصادیق این تعریف کلی است.‏

در یکی از حکمت‌های کتاب به نقل از نزهة الناظر چنین آمده است: نزد معاویه، سخن از عقل به میان آمد. امام شهید حسین بن علی(ع) فرمود: «عقل، جز با پیروی از حق، کامل نمی‌شود». معاویه به او لبخندی زد و گفت: در سینه‌های شما، جز یک چیز نیست.‏

دعای امام حسین(ع) در روز عرفه و دعای آنحضرت در روز عاشورا مملو از حکمت‌ها‌ و آموزه‌های ناب و عالی است. در بخشی از این دعا می‌خوانیم: «ای که سپاس‌گزاری من در برابرش اندک است، ولی محرومم نمی‌کند، و خطایم بزرگ است، ولی رسوایم نمی‌سازد و مرا بر نافرمانی خویش می‌بیند، ولی بی‌آبرویم نمی‌گرداند.‏

فهرست اجمالی در آغاز و فهرست تفصیلی در پایان هر دو جلد آمده است و فهرست‌ آیات، اعلام، گروه‌ها، ادیان، فرقه‌ها و مذاهب، شهرها و مکان‌ها، شعر، زمان و روزها و منابع و مآخذ در آخر جلد دوم درج شده است.