چگونگى برخورد دوزخبانان با گنهكاران

تفسير القمّى ـ به نقل از هشام بن سالم، از امام صادق عليه ‏السلام، در بيانِ حديث معراج ـ : پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «صدايى‏شنيدم كه مرا به وحشت‏انداخت. جبرئيل گفت: شنيدى، اى محمّد؟ گفتم: آرى. گفت: اين [صداى] خَر سنگى بود كه هفتاد سال پيش، از لبه جهنّم انداختم و اكنون به تهِ آن رسيد». [اصحاب] گفتند: از آن پس، پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله تا زنده بود، خنده به لبانش نيامد. پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «پس، جبرئيل بالا رفت و من همراه او تا آسمان دنيا بالا رفتم. بر آن آسمان، فرشته‏اى گمارده شده بود كه به او اسماعيل مى‏گويند. او صاحب همان رُبايشى است كه خداوند عز و جل فرموده است: «مگر آن كسى كه ربود، ربودنى. پس، بر او شعله روشنى از پس در آمد» . و در زير

امام باقر عليه ‏السلام: پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله در شبى كه به آسمان برده شد، بر هر مخلوقى از مخلوقات خدا كه مى‏گذشت، خوش‏رويى و مهربانى و شادمانى را در او مى‏ديد، تا آن كه بر مخلوقى از مخلوقات خدا گذشت؛ ولى آن مخلوق به پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله توجّه نكرد و چيزى به ايشان نگفت. پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله او را اخم‏كرده و ترش‏رو ديد. به جبرئيل فرمود: «اى جبرئيل! من بر هر مخلوقى از مخلوقات خدا كه گذشتم، او را خوش‏رو و مهربان و شادمان ديدم، بجز اين يكى. مگر او كيست؟». جبرئيل گفت: او مالك، دوزخبان است. پروردگارش او را اين گونه آفريده است. پيامبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «دوست دارم از او بخواهى آتش را به من نشان دهد». جبرئيل به مالك گفت: اين، محمّد پيامبر خداست و از