حدیث دربارهغفلت

المعجم الأوسط عن أبي هريرة: قالَ رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: ألا أُنَبِّئُكُم بِأَهلِ النّارِ؟ قُلنا: بَلى يا رَسولَ اللّه‏ِ، قالَ: كُلُّ جَظٍّ جَعظٍ مُستَكبِرٍ، قُلتُ: يا رَسولَ اللّه‏ِ، مَا الجَظُّ؟ قالَ: الضَّخمُ ۱، قُلتُ: فَمَا الجَعظُ؟ قالَ: اَلعَظيمُ في نَفسِهِ. ۲

المعجم الأوسط ـ به نقل از ابو هُريره ـ : پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: «آيا شما را از اهل آتش خبر ندهم؟». گفتيم: چرا، اى پيامبر خدا! فرمود: «هر جَظّ جَعظ مستكبرى». گفتم: اى پيامبر خدا! جَظ يعنى چه؟ فرمود: «تنومند گوشتالو». گفتم: جَعظ يعنى چه؟ فرمود: «خودبزرگ‏بين».

۱.الضَخِم: الغليظ من كلّ شيء (مجمع البحرين: ج 2 ص 1070 «ضخم»).

۲.المعجم الأوسط: ج 4 ص 302 ح 4263، مسند أبي يعلى: ج 5 ص 415 ح 6101، شعب الإيمان: ج 6 ص 286 ح 8176.

کلیدواژه‌ها غفلت حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی علم حکمت و معرفت +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: اى بسا شادمانى كه زيانكار است و خود نمى‏داند، در حالى مى‏خورد و مى‏نوشد و مى‏خندد كه سزاوار است خداوند، او را در آتش فروزان درافكند.

امام على عليه ‏السلام: از دين خود غافل و به دنيايت آزمند مباش تا [مبادا] از آنچه برايت نمى‏ماند، بسيار گرد آورى و از آنچه برايت مى‏ماند، اندك داشته باشى و در نتيجه، تو را به آن عذاب سخت در آورد.

امام على عليه ‏السلام: چه شده است كه مخالفان شما، در گم‏راهى‏شان بينش‏دارتر از شما هستند و در بذل و بخششِ آنچه دارند، گشاده‏دست‏تر از شمايند؟! اين نيست مگر از آن روى كه شما به دنيا دل بسته‏ايد و به ستم و خوارى رضايت داده‏ايد، به حطام دنيا حريص گشته‏ايد و در آنچه مايه عزّت و سعادت شما و موجب قدرت شما در برابر كسى است كه بر شما سركشى و تعدّى كرده، كوتاهى ورزيده‏ايد. نه از پروردگارتان در آنچه به شما فرمان داده است [و آن را به جا نمى‏آوريد]، شرم مى‏داريد و نه به فكر خويشتنيد. هر روز با شما بدرفتارى و ستم مى‏شود؛ ولى شما از خواب [غفلت] خود بيدار نمى‏شويد و سستى‏تان به سر نمى‏آيد. آيا به سرزمينتان و دينتان نمى‏نگريد كه هر روز كهنه مى‏شود و شما همچنان در غفلت دنيازدگى به سر مى‏بريد؟! خداوند عز و جل مى‏فرمايد: «و به كسانى كه ستم كرده‏اند، متمايل مشويد كه آتش به شما مى‏رسد و در برابر خدا براى شما دوستانى نخواهد بود و سرانجام، يارى نخواهيد شد» .

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: متكبّران، در روز رستاخيز، چونان مورانِ انسان‏نما محشور مى‏شوند و خوارى، از هر سو آنان را فرا مى‏گيرد، و به سوى زندانى در جهنّم، به نام «بَوْلَس» يا: بُولَس. رانده مى‏شوند و آتشِ آتش‏ها اضافه «نار» به «انيار (آتش‏ها)» در متن حديث، براى مبالغه است. گويا اين آتش از فرط سوزندگى و شدّت گرمايش، با ديگر آتش‏ها چنان مى‏كند كه آن آتش‏ها با ديگر اشيا مى‏كنند. يا: چون اين آتش، اصل همه آتش‏هاى عالم است، آن را آتشِ آتش‏ها گفته‏اند. شايد هم اشاره باشد به «النَّارَ الْكُبْرَى» كه در قرآن كريم (اعلى: آيه 12) آمده است. آنها را فرو مى‏پوشاند و از عصاره دوزخيان، به نام «طينة الْخَبال»، به آنان مى‏نوشانند.

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: هر كس به اندازه دانه خردلى تكبّر در دلش باشد، خداوند، او را به رو، در آتش مى‏افكند.

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: خداوند عز و جل مى‏فرمايد: «بزرگى و والايى (كبريا) و نازِش، از آنِ من است و تقدير، راز من است. پس هر كه بر سر يكى از اينها با من بستيزد، او را در آتش فرو مى‏افكنم».

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: خداوند عز و جل فرمود: «والايى، رداى من است و بزرگى، پاىْ‏جامه‏ام. پس هر كه بر سر يكى از اين دو با من بستيزد، او را در آتش مى‏افكنم».

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: هر كس در برابر خدا يك درجه بزرگى نمايد، خداوند، او را يك درجه پست و پايين مى‏آورد، [و اين ادامه دارد] تا جايى كه وى را در اسفل السافلين قرار دهد.