حدیث دربارهغفلت

رسول اللّه‏ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: يُحشَرُ المُتَكَبِّرونَ يَومَ القِيامَةِ أمثالَ الذَّرِّ في صُوَرِ الرِّجالِ، يَغشاهُمُ الذُّلُّ مِن كُلِّ مَكانٍ، فَيُساقونَ إلى سِجنٍ في جَهَنَّمَ يُسَمّى «بُولَسَ» تَعلوهُم نارُ الأَنيارِ، يُسقَونَ مِن عُصارَةِ أهلِ النّارِ طينَةَ الخَبالِ ۱. ۲
پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: متكبّران، در روز رستاخيز، چونان مورانِ انسان‏نما محشور مى‏شوند و خوارى، از هر سو آنان را فرا مى‏گيرد، و به سوى زندانى در جهنّم، به نام «بَوْلَس» ۳ رانده مى‏شوند و آتشِ آتش‏ها ۴ آنها را فرو مى‏پوشاند و از عصاره دوزخيان، به نام «طينة الْخَبال»، به آنان مى‏نوشانند.
۱.طينةُ الخَبال: الخَبالُ عُصارةُ أهلِ النار، والخَبالُ في الأصل: الفَسادُ (النهاية: ج 2 ص 8 «خبل»).
۲.سنن الترمذي: ج 4 ص 655 ح 2492، الأدب المفرد: ص 169 ح 557، مسند ابن حنبل: ج 2 ص 596 ح 6689، مسند الحميري: ج 2 ص 272 ح 598 كلاهما نحوه وكلّها عن عمرو بن شعيب عن أبيه عن جدّه، كنز العمّال: ج 3 ص 528 ح 7750.
۳.يا: بُولَس.
۴.اضافه «نار» به «انيار (آتش‏ها)» در متن حديث، براى مبالغه است. گويا اين آتش از فرط سوزندگى و شدّت گرمايش، با ديگر آتش‏ها چنان مى‏كند كه آن آتش‏ها با ديگر اشيا مى‏كنند. يا: چون اين آتش، اصل همه آتش‏هاى عالم است، آن را آتشِ آتش‏ها گفته‏اند. شايد هم اشاره باشد به «النَّارَ الْكُبْرَى» كه در قرآن كريم (اعلى: آيه 12) آمده است.

احادیث دیگر این موضوع

۸
امام على عليه ‏السلام: چه شده است كه مخالفان شما، در گم‏راهى‏شان بينش‏دارتر از شما هستند و در بذل و بخششِ آنچه دارند، گشاده‏دست‏تر از شمايند؟! اين نيست مگر از آن روى كه شما به دنيا دل بسته‏ايد و به ستم و خوارى رضايت داده‏ايد، به حطام دنيا حريص گشته‏ايد و در آنچه مايه عزّت و سعادت شما و موجب قدرت شما در برابر كسى است كه بر شما سركشى و تعدّى كرده، كوتاهى ورزيده‏ايد. نه از پروردگارتان در آنچه به شما فرمان داده است [و آن را به جا نمى‏آوريد]، شرم مى‏داريد و نه به فكر خويشتنيد. هر روز با شما بدرفتارى و ستم مى‏شود؛ ولى شما از خواب [غفلت] خود بيدار نمى‏شويد و سستى‏تان به سر نمى‏آيد. آيا به سرزمينتان و دينتان نمى‏نگريد كه هر روز كهنه مى‏شود و شما همچنان در غفلت دنيازدگى به سر مى‏بريد؟! خداوند عز و جل مى‏فرمايد: «و به كسانى كه ستم كرده‏اند، متمايل مشويد كه آتش به شما مى‏رسد و در برابر خدا براى شما دوستانى نخواهد بود و سرانجام، يارى نخواهيد شد» .