پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابو ذر غفارى ـ: اى ابو ذر! آن كه گفتارش با كردارش هماهنگ باشد، كسى است كه به بهره اش رسيده است؛ امّا آن كه سخنش با كردارش ناهمگون است، كسى است كه خويشتن را توبيخ مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:من بر امّتم از مؤمن يا مشرك نمى ترسم؛ زيرا خداوند، به خاطر ايمان، مؤمن را باز مى دارد و به خاطر شرك، مشرك را ريشه كن مى كند؛ امّا بر شما از كسى بيم دارم كه منافقْ دل و زبان آور است. آنچه را معروف مى دانيد، مى گويد؛ امّا بدانچه منكر مى شماريد، عمل مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! گروهى از بهشتيان، گروهى از جهنّميان را مى بينند. به آنان مى گويند: چه چيزى شما را در آتش افكنده است، در حالى كه ما به يُمن ادب و علم آموزى از شما به بهشت وارد شده ايم؟ در پاسخ مى گويند: ما شما را به نيكى فرمان مى داديم؛ امّا خود به آن، عمل نمى كرديم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس مردم را به گفتار يا كردارى دعوت كند و خود بدان عمل نكند، هماره، مشمول خشم خداست تا آن كه از اين كار بِايستد، يا بدانچه مى گويد يا بدانچه فرا مى خوانَد، عمل كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابن مسعود ـ: اى ابن مسعود! درباره چيزى، با علم [و يقين]سخن نگو، مگر آن را شنيده و ديده باشى؛ زيرا خداوند متعال مى فرمايد: «چيزى را كه بدان علم ندارى، دنبال مكن، [زيرا] كه گوش و چشم و قلب، همه، مورد پرسش واقع خواهند شد» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:موسى عليه السلام، خضر عليه السلام را ملاقات كرد و به او گفت: مرا اندرز ده. خضر عليه السلام گفت: «اى خواهانِ علم! خستگىِ گوينده، كمتر از شنونده است. پس هنگام سخن گفتن، همنشينانت را خسته مكن».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بيان، فزونىِ گفتار نيست؛ بلكه گفتارى است فيصله دهنده، در موردى كه خداوند عز و جل دوست دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند دوست دارد كه بنده اى كارى را پيشه خود سازد تا با آن، از مردم، بى نياز شود؛ امّا بنده اى را كه دانش را براى پيشه قرار دادن مى آموزد، دشمن مى دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل به آدم عليه السلام، هزار حرفه از ميان حرفه ها آموخت و به او فرمود كه به فرزندان و نسلت بگو: «اگر صبر نمى كنيد، از ره گذر اين حرفه ها دنيا را طلب كنيد و از راه دين، در جستجوى دنيا نباشيد؛ زيرا دين، تنها براى من است. واى بر كسى كه از راه دين، دنيا را طلب كند! واى بر او!».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل به عيسى بن مريم عليهماالسلام وحى كرد: «اى عيسى! به حكمت من، خود را اندرز ده. پس اگر از آن سود بُردى، مردم را موعظه كن، و گرنه، از من شرم نما».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابن مسعود ـ: اى پسر مسعود! از كسانى نباش كه مردم را به نيكى هدايت مى كنند و آنان را به نيكى فرمان مى دهند، امّا خود، از آن غافل اند. خداوند متعال مى فرمايد: «آيا مردم را به نيكى فرمان مى دهيد و خود را فراموش مى كنيد؟» . اى پسر مسعود! از كسانى نباش كه بر مردم سخت، امّا بر خود آسان مى گيرند. خداوند متعال مى فرمايد: «چرا آنچه را انجام نمى دهيد، مى گوييد؟» .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به ابو ذر غفارى ـ: اى ابو ذر! آن كه گفتارش با كردارش هماهنگ باشد، كسى است كه به بهره اش رسيده است؛ امّا آن كه سخنش با كردارش ناهمگون است، كسى است كه خويشتن را توبيخ مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس مردم را به گفتار يا كردارى فرا خوانَد، امّا خود بدان عمل نكند، پيوسته، مشمول خشم خدا خواهد بود تا آن كه از آن باز ايستد، يا آن كه بدانچه مى گويد يا به سوى آن فرا مى خواند، عمل نمايد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پس از من، پيشوايانى خواهند بود كه روى منبرهايشان به حكمتْ موعظه مى كنند؛ امّا چون از منبر فرود آيند، حكمت از آنان بركَنده مى شود. دل ها و تن هاى آنان، از مُردار، بدتر است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:من بر امّتم از مؤمن يا مشرك نمى ترسم؛ زيرا خداوند، به خاطر ايمان، مؤمن را باز مى دارد و به خاطر شرك، مشرك را ريشه كن مى كند؛ امّا بر شما از كسى بيم دارم كه منافقْ دل و زبان آور است. آنچه را معروف مى دانيد، مى گويد؛ امّا بدانچه منكر مى شماريد، عمل مى كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در شب معراج به مردمى برخوردم كه لب هاى آنان را با قيچى هايى از آتش مى بُريدند و هرچه بُريده مى شد، جايش پُر مى شد. گفتم: «اى جبرئيل! اينها چه كسانى اند؟». گفت: سخنوران امّت تو اند كه بدانچه مى گويند، عمل نمى كنند و كتاب خدا را مى خوانند؛ امّا آن را به كار نمى بندند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شب معراج به مردمى برخوردم كه لب هاى آنان را با قيچى هايى از آتش مى بُريدند. من گفتم: اينان، چه كسانى اند؟ گفتند: سخنورانى از مردم دنيا هستند كه مردم را به نيكوكارى فرمان مى دهند؛ امّا خود را فراموش مى كنند، در حالى كه قرآن مى خوانند. آيا نمى انديشند؟

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در جهنّم، آسياب هايى است كه با عالمان مى چرخند. آنان كه در دنيا ايشان را مى شناخته اند، چون آنان را مى بينند، مى گويند: چه كسى شما را بدين جا كشانده، در حالى كه ما از شما دانش آموخته ايم؟ مى گويند: ما شما را به كارى فرمان مى داديم و خود، با انجام دادن كارى ديگر با شما مخالفت مى كرديم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! گروهى از بهشتيان، گروهى از جهنّميان را مى بينند. به آنان مى گويند: چه چيزى شما را در آتش افكنده است، در حالى كه ما به يُمن ادب و علم آموزى از شما به بهشت وارد شده ايم؟ در پاسخ مى گويند: ما شما را به نيكى فرمان مى داديم؛ امّا خود به آن، عمل نمى كرديم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شخصى را روز قيامت مى آورند و در آتش، افكنده مى شود و روده هاى او در آتش، فرو مى افتند و چنان كه الاغ به دور آسيابش مى چرخد، دورِ خود مى چرخد. جهنّميان به دور او گِرد آمده، مى گويند: فلانى! تو را چه شده است؟ آيا تو ما را به معروف، فرمان نمى دادى و از منكر، بازمان نمى داشتى؟ مى گويد: شما را به معروف، فرمان مى دادم؛ امّا خود، بدان عمل نمى كردم و از منكرْ نهى تان مى كردم؛ امّا خود از آن اجتناب نمى نمودم.