فیلترها
دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۱۳
۳۶۴ حدیث
ربيع الأبرار:سَأَلَ زِيادُ بنُ أبيهِ أبَا الأَسودِ عَن حُبِّ عَلِيٍّ فَقالَ: إنَّ حُبَّ عَلِيٍّ يَزدادُ في قَلبي حِدَّةً، كَما يَزدادُ حُبُّ مُعاوِيَةَ في قَلبِكَ؛ فَإِنّي اُريدُ اللّهَ وَالدّارَ الآخرَةَ بِحُبّي عَلِيّا، وتُريدُ الدُّنيا بِزينَتِها بِحُبِّكَ مُعاوِيَةَ، ومَثَلي ومَثَلُكَ كَما قالَ إخوَةُ مَذحِجٍ:
خَليلانِ مُختَلِفٌ شَأنُنا
اُريدُ العَلاءَ ويَهوَى اليَمَن
اُحِبُّ دِماءَ بَني مالِكٍ
وراقَ المُعَلّى بَياضَ اللَّبَن ۱
ربيع الأبرار:زياد بن ابيه، از ابو الأسود درباره محبّتش به على پرسيد. او گفت: دوستى على عليه السلام در دل من، هر روز بيشتر مى شود، همان گونه كه دوستى معاويه در دل تو افزون مى شود. من با دوستى على، جوياى خدا و سراى آخرتم و تو با دوستى معاويه، دنيا را با زينت آن مى جويى. مَثَل من و تو همان است كه شاعر مَذحِجْ گفته است:
دو دوستيم كه كارمان با هم تفاوت دارد
من علاء را مى خواهم و او يَمَن را.
من خون هاى قبيله بنى مالك را دوست مى دارم
ولى او شيفته سپيدى شير است.
۱.ربيع الأبرار: ج 3 ص 479.
العقد الفريد:لَمّا قَدِمَ أبُو الأَسوَدِ الدُّؤَلِيُّ عَلى مُعاوِيَةَ عامَ الجَماعَةِ ۱، قالَ لَهُ مُعاوِيَةُ: بَلَغنَي يا أبَا الأَسوَدِ أنَّ عَلِيَّ بنَ أبي طالِبٍ أرادَ أن يَجعَلَكَ أحَدَ الحَكَمَينِ، فَما كُنتَ تَحكُمُ بِهِ؟
قالَ: لَو جَعَلَني أحَدَهُما لَجَمَعتُ ألفا مِنَ المُهاجِرينَ وأبناءِ المُهاجِرينَ، وألفا مِنَ الأَنصارِ وأبناءِ الأَنصارِ، ثُمَّ ناشَدتُهُمُ اللّهَ: المُهاجِرينَ وأبناءَ المُهاجِرينَ أولى بِهذَا الأَمرِ أمِ الطُّلَقاءَ؟
قالَ لَهُ مُعاوِيَةُ: للّهِِ أبوكَ! أيُّ حَكَمٍ كُنتَ تَكونُ لَو حُكِّمتَ! ۲
العِقْد الفريد:چون ابو الأسود دُئِلى در سال جماعت ۳ بر معاويه درآمد، معاويه به او گفت: اى ابو الأسود! چنين به من خبر رسيده كه على بن ابى طالب مى خواسته است [در جريان حَكَميّت،] تو را يكى از دو داور قرار دهد. اگر مى شدى، چه حكمى مى كردى؟
[ابو الأسود] پاسخ داد: اگر مرا يكى از دو داور قرار مى داد، هزار نفر از مهاجران و فرزندانشان و هزار نفر از انصار و فرزندانشان را گِرد مى آوردم. سپس آنها را به خدا قسم مى دادم كه بگويند آيا مهاجران و فرزندانشان به اين امر (حكومت) سزاوارترند يا آزادشدگان؟
معاويه به او گفت: خدا پدرت را بيامرزد! عجب داورى بودى، اگر به داورى انتخاب مى شدى!
۱.عام الجماعة: هو العام الَّذي سلّم فيه الإمام الحسن عليه السلام الأمر لمعاوية، وذلك في جُمادى الاُولى سنة (41 ه) (جواهر المطالب: ج 2 ص 199).
۲.العقد الفريد: ج 3 ص 342، تاريخ دمشق: ج 25 ص 180 عن سعيد عن بعض أصحابه نحوه وليس فيه سؤال معاوية.
۳.سال جماعت به سال 41 هجرى گفته مى شود كه در جمادى اوّل آن، امام حسن عليه السلام خلافت را به معاويه سپرد (جواهر المطالب: ج 2 ص 199).
تاريخ دمشق:كانَ أبُو الأَسوَدِ مِمَّن صَحِبَ عَلِيّا، وكانَ مِنَ المُتَحَقِّقينَ بِمَحَبَّتِهِ ومَحَبَّةِ وُلدِهِ، وفي ذلِكَ يَقولُ:
يَقولُ الأرَذَلونَ بَنو قُشَيرٍ
طَوالَ الدَّهرِ لا يَنسى عَلِيّا
اُحِبُّ مُحَمَّدا حُبّا شَديدا
وعَبّاسا وحَمزَةَ وَالوَصِيّا
فَإِن يَكُ حُبُّهُم رُشدا اُصِبْهُ
ولَيسَ بِمُخطِئٍ إن كانَ غَيّا
وكانَ نازِلاً في بَني قُشَيرٍ بِالبَصرَةِ، وكانوا يَرجمُونَهُ بِاللَّيلِ لِمَحَبَّتِهِ لِعَلِيٍّ ووُلدِهِ، فَإِذا أصبَحَ فَذَكَرَ رَجمَهُم، قالوا: اللّهُ يَرجُمُكَ! فَيَقولُ لَهُم: تَكذِبونَ، لَو رَجَمَنِي اللّهُ لَأَصابَني، وأنتُم تَرجُمونَ فَلا تُصيبونَ. ۱
تاريخ دمشق:ابو الأسود از همراهان على عليه السلام و از دوستداران راستين او و فرزندانش بود و در اين باره، سروده است:
قبيله پست بنى قُشَير مى گويند
در درازى روزگار، او (ابو الأسود) على را فراموش نمى كند.
من، محمّد صلى الله عليه و آله را سخت دوست دارم
و نيز عبّاس و حمزه و وصىّ، على (ع) را.
پس اگر دوستى شان هدايت باشد، بدان رسيده ام
و اگر هم نباشد، خطايى مرتكب نشده ام.
او در ميان قبيله بنى قُشَير در بصره مى زيست و شب ها او را به خاطر محبّتش به على عليه السلام سنگباران مى كردند. پس چون صبح مى شد، سنگپرانى شان را به آنان گوشزد مى كرد. مى گفتند: خداوند، تو را سنگباران كرده است. او پاسخ مى داد: دروغ مى گوييد. اگر خدا مرا با سنگ مى زد، حتماً به من اصابت مى كرد! شماييد كه سنگ مى زنيد و اصابت نمى كند.
۱.تاريخ دمشق: ج25 ص188، الكامل للمبرّد: ج3 ص1125، الأغاني: ج 12 ص371 عن ابن عائشة عن أبيه وفيهما مع زياده في الأبيات، وفيات الاعيان: ج 2 ص535 وليس فيه الأبيات كلّها نحوه.
سير أعلام النّبلاء عن أبي الأسود:دَخَلتُ عَلى عَلِيٍّ، فَرَأَيتُهُ مُطرِقا، فَقُلتُ: فيمَ تَتَفَكَّرُ يا أميرَ المُؤمِنينَ؟ قالَ: سَمِعتُ بِبَلِدَكُم لَحنا، فَأَرَدتُ أن أضَعَ كِتابا في اُصولِ العَرَبِيَّةِ. فَقُلتُ: إن فَعَلتَ هذا أحييَتَنا! فَأَتَيتُهُ بَعدَ أيّامٍ، فَأَلقى إلَيَّ صَحيفَةً فيها: الكَلامُ كُلُّهُ: اسمٌ، وفِعلٌ، وحَرفٌ؛ فَالاِسمُ ما أنبَأَ عَنِ المُسَمّى، وَالفِعلُ ما أنبَأَ عَن حَرَكَةِ المُسَمّى، وَالحَرفُ ما أنبَأَ عَن مَعنىً لَيسَ بِاسمٍ ولا فِعلٍ. ثُمَّ قالَ لي: زِدهُ وتَتَبَّعهُ. فَجَمَعتُ أشياءَ ثُمَّ عَرَضتُها عَلَيهِ. ۱
سير أعلام النبلاءـ به نقل از ابو الأسود ـ: بر على عليه السلام وارد شدم و او را سر در گريبان ديدم. گفتم: اى امير مؤمنان! به چه مى انديشى؟ فرمود: «در شهر شما، جمله هايى را غلط شنيدم. پس تصميم گرفتم كتابى در اصول ادبيات عرب، تدوين كنم». گفتم: اگر چنين كنى، ما را زنده ساخته اى.
پس از چند روز، نزدش رفتم. كتابى به من داد كه در آن نوشته بود: «هر كلمه اى، يا اسم يا فعل و يا حرف است. اسم، آن است كه از مُسَمّا خبر مى دهد و فعل، آن است كه از حركت مسمّا خبر مى دهد و حرف هم از معنايى خبر مى دهد كه نه اسم است و نه فعل».
سپس به من فرمود: «دنباله اين را بگير و بر آن بيفزاى». من هم چيزهايى را گِرد آوردم و بر او عرضه كردم.
۱.سير أعلام النّبلاء: ج 4 ص 84 الرقم 28، تاريخ الإسلام للذهبي: ج 5 ص 279 وراجع الأغاني: ج 12 ص 347 ووفيات الأعيان: ج 2 ص 535 وشرح نهج البلاغة: ج 1 ص 20.
الأغاني:قيلَ لِأَبي الأَسوَدِ: مِن أينَ لَكَ هذَا العِلمُ ـ يَعنونَ بِهِ النَّحوَ ـ؟ فَقالَ: أخَذتُ حُدودَهُ عَن عَلِيِّ بنِ أبي طالِبٍ عليه السلام. ۱
الأغانى:به ابو الأسود گفته شد: اين دانش نحو را از كجا آوردى؟ گفت: اصول آن را از على بن ابى طالب عليه السلام فراگرفتم.
۱.الأغاني: ج 12 ص 348، وفيات الأعيان: ج 2 ص 537 وفيه «لقّنت» بدل «أخذت».
الأربعون حديثا عن عليّ بن محمّد:رَأَيتُ ابنَةَ أبِي الأَسوَدِ الدُّؤَلِيِّ وَبينَ يَدَي أبيها خَبيصٌ ۱ فَقالَت: يا أبَه، أطعِمني، فَقالَ: افتَحي فاكِ. قالَ: فَفَتَحَت، فَوَضَعَ فيهِ مِثلَ اللَّوزَةِ، ثُمَّ قالَ لَها: عَلَيكِ بِالتَّمرِ؛ فَهُو أنفَعُ وأشبَعُ.
فَقالَت: هذا أنفَعُ وأنجَعُ؟
فَقالَ: هذَا الطَّعامُ بَعَثَ بِهِ إلَينا مُعاوِيَةُ يَخدَعُنا بِهِ عَن حُبِّ عَلِيّ بنِ أبي طالِبٍ عليه السلام.
فَقَالَت: قَبَّحَهُ اللّهُ! يَخدَعُنا عَنِ السَّيِدِ المُطَهَّرِ بِالشَّهدِ المُزَعفَرِ؟ تُبّا لِمُرسِلِهِ وآكِلِهِ! ثُمَّ عالَجَت نَفسَها وقاءَت ما أكَلَت مِنهُ، وأنشَأَت تَقولُ باكِيَةً:
أ بِالشَّهدِ المُزَعفَرِ يَا بنَ هِندٍ
نَبيعُ إلَيكَ إسلاما ودينا
فَلا وَاللّهِ لَيسَ يَكونُ
الأربعون حديثاًـ به نقل از على بن محمّد ـ: دختر ابو الأسود دُئِلى را ديدم كه به پدرش مى گويد: از اين حلواى چرب و شيرينِ پيش رويت به من بخوران. گفت: دهانت را بگشاى.
او گشود و پدرش به اندازه يك بادام از آن حلوا در دهانش نهاد و سپس به او گفت: خرما بخور كه سودمندتر است و بهتر سير مى كند.
دخترش گفت: اين، سودمندتر و پر فايده تر است.
گفت: اين خوراك را معاويه برايمان فرستاده است تا ما را به وسيله آن، از دوستى على عليه السلام منحرف كند.
گفت: خدا زشتش بدارد! ما را با حلواى زعفرانى از سرور روحانى جدا مى سازد؟ نفرين بر فرستنده و خورنده اش!
سپس كارى كرد تا آنچه خورده بود، بالا آورْد و در حالى كه مى گريست، چنين سرود:
اى پسر هند! آيا در برابر حلواى زعفرانى
اسلام و دينمان را به تو
وقعة صفّين عن الأعمش:كَتَبَ مُعاوِيَةُ إلى أبي أيّوبَ خالدِ بنِ زَيدٍ الأَنصارِيِّ ـ صاحب مَنزلِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله، وكانَ سَيِّدا مُعَظَّما مِن ساداتِ الأَنصارِ، وكانَ مِن شيعَةِ عَلِيٍّ عليه السلام ـ كِتابا، وَكَتَبَ إلى زِيادِ بنِ سُمَيَّةَ ـ وكانَ عامِلاً لِعَلِيٍّ عليه السلام عَلى بَعضِ فارِسٍ ـ كِتابا؛ فَأَمّا كِتابُهُ إلى أبي أيّوبَ فكان سطرا واحدا: لا تنسى شَيْباءُ أبا عُذرتها، ولا قاتلَ بِكرها.
فلم يَدرِ أبو أيّوبَ ما هُوَ؟ فَأَتى بِهِ عَلِيّا وقالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ! إنَّ مُعاوِيَةَ ابنَ أكّالَةِ الأَكبادِ، وكَهفَ المُنافِقينَ، كَتَبَ إلَيَّ بِكِتابٍ لا أدري ما هُوَ؟ فَقالَ لَهُ عَلِيٌّ: وأينَ الكِتابُ؟ فَدَفَعَهُ إلَيهِ فَقَرَأَهُ وقالَ:
نَعَم، هذا مَثَلٌ
وقعة صفّينـ به نقل از اَعمَش ـ: معاويه به ابو ايّوب خالد بن زيد انصارى، صاحبْ خانه پيامبر خدا، كه سرورى بزرگ در ميان بزرگان انصار و از پيروان على عليه السلام بود ـ نامه نوشت و به زياد بن سميّه هم كه كارگزار على عليه السلام در بخشى از فارس بود، نامه نوشت. نامه اش به ابو ايّوب، يك سطر بيشتر نبود: نوعروس، شب زفاف [نخستين شوهر] و نيز نخستين فرزندش را از ياد نمى بَرَد.
پس ابو ايّوب، منظورش را نفهميد و آن را نزد على عليه السلام آورد و گفت: اى امير مؤمنان! معاويه فرزند [هند]جگرخوار و پناهگاه منافقان، به من نامه اى نوشته است كه معنايش را نفهميدم.
على عليه السلام به او فرمود: «نامه كجاست؟». ابو ايّوب، نامه را به ايشان داد.
على عليه السلام نامه را خواند و فرمود: «آرى؛ اين، يك ضرب المثل است.
۱.وقعة صفّين: ص 366.
وقعة صِفّين:[على عليه السلام] ابو حَسّان بَكْرى را به استاندارى «العالى» ۳ روانه كرد.
۱.الإستانُ العالِ: كورة في غربيّ بغداد من السواد، تشتمل على أربعة طساسيج، وهي: الأنبار، وبادوريا، وقَطْرَبُّل، ومَسكِن (معجم البلدان: ج 1 ص 174).
۲.وقعة صفّين: ص 11؛ الأخبار الطوال: ص 153 وفيه «حسّان بن عبد اللّه البكري».
۳.استان عال يا عالى، منطقه اى در عراق و در غرب بغداد است كه چهار بخش دارد: اَنبار، بادورَيا، قَطْرَبُّل و مَسكِن (معجم البلدان: ج 1 ص 174).
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:ما أظَلَّتِ الخَضراءُ، ولا أَقلَّتِ الغَبراءُ عَلى رَجُلٍ أصدَقَ لهَجَةً مِن أبي ذَرٍّ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آسمان بر كسى سايه نيفكنْد و زمينْ كسى را بر پشت خود نگرفت كه راستگوتر از ابو ذر باشد.
۱.المستدرك على الصحيحين: ج 3 ص 385 ح 5461، سنن الترمذي: ج 5 ص 669 ح 3801، سنن ابن ماجة: ج 1 ص 55 ح 156، سير أعلام النّبلاء: ج 2 ص 59 الرقم 10 كلّها عن عبد اللّه بن عمرو.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
عنه صلى الله عليه و آله:مَن سَرَّهُ أن يَنظُرَ إلى شَبيهِ عيسَى بنِ مَريَمَ خَلقا وخُلقُا؛ فَلينَظُر إلى أبي ذَرٍّ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هركس خوشش مى آيد به كسى بنگرد كه در صورت و سيرت به عيسى عليه السلام شبيه باشد، ۲ به ابو ذر بنگرد.
۱.المعجم الكبير: ج 2 ص 149 ح 1626 عن عبد اللّه بن مسعود، الطبقات الكبرى: ج 4 ص 228، سير أعلام النّبلاء: ج 2 ص 59 الرقم 10 كلاهما عن مالك بن دينار وفيهما «مَن سرّه أن ينظر إلى زهد عيسى فلينظر.»، الاستيعاب: ج 1 ص 323 الرقم 343 عن أبي هريرة وفيه «من سرّه أن ينظر إلى تواضع عيسى فلينظر.».
۲.در برخى نقل ها آمده است: «هر كس خوشش مى آيد به زهد عيسى و يا تواضع عيسى بنگرد،.».
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
سنن الترمذي عن أبي ذرّ:قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: ما أظَلَّتِ الخَضراءُ، ولا أقَلَّتِ الغَبراءُ مِن ذي لَهجَةٍ أصدَقَ ولا أوفى مِن أبي ذَرّ شِبهِ عيسَى بنِ مَريَمَ عليه السلام. فَقالَ عُمَرُ بنُ الخَطّابِ كَالحاسِدِ: يا رَسولَ اللّهِ أ فَنَعرِفُ ذلِكَ لَهُ؟ قالَ: نَعَم، فَاعرِفوهُ لَهُ. ۱
سنن الترمذىـ به نقل از ابو ذر ـ: پيامبر خدا فرمود: «آسمان بر كسى سايه نيفكنْد و زمين كسى را بر پشت خود نگرفت كه از ابو ذر، راستگوتر و از او به عيسى بن مريم عليه السلام شبيه تر باشد».
عمر بن خطّاب، مانند حسدورزان گفت: اى پيامبر خدا! آيا او را بدين صفت بشناسيم؟
فرمود: «آرى. او را بر اين صفت بدانيد».
۱.سنن الترمذي: ج 5 ص 670 ح 3802.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
مسند ابن حنبل عن بريدة:قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: إنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُحِبُّ مِن أصحابي أربَعَةً، أخبَرَني أنَّهُ يُحِبُّهُم، وأمَرَني أن اُحِبَّهُم. قالوا: مَن هُم يا رَسولَ اللّهِ؟
قالَ: إنَّ عَلِيّا مِنهُم، وأبو ذَرٍّ الغِفارِيُّ، وسَلمانُ الفارِسِيُّ، وَالمِقدادُ بنُ الأَسوَدِ الكِندِيُّ. ۱
مسند ابن حنبلـ به نقل از بُرَيده ـ: پيامبر خدا فرمود: «خداوند عز و جل چهارتن از ياران مرا دوست دارد و مرا از آن باخبر كرده است و به من فرمان داده كه آنان را دوست بدارم».
گفتند: اى پيامبر خدا! آنان چه كسانى اند؟
فرمود: «على از آنان است و نيز ابو ذر غِفارى و سلمان فارسى و مِقداد بن اَسود كِنْدى».
۱.مسند ابن حنبل: ج 9 ص 14 ح 23029، سير أعلام النّبلاء: ج 2 ص 61 الرقم 10.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف:لَمّا أعطى عُثمانُ مَروانَ بنُ الحَكَمِ ما أعطاهُ، وأعطَى الحارِثَ بنَ الحَكَمِ بنِ أبي العاصِ ثَلاثَمِئَةِ ألفِ دِرهَمٍ، وأعطى زَيدَ بنَ ثابِتٍ الأَنصارِيَّ مِئَةَ ألفِ دِرهَمٍ، جَعَلَ أبو ذَرٍّ يَقولُ: بَشِّرِ الكانِزينَ بِعَذابٍ أليمٍ، ويَتلو قَولَ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ: «وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ» الآية ۱.
فَرَفَعَ ذلِكَ مَروانُ بنُ الحَكَمِ إلى عُثمانَ، فَأَرسَلَ إلى أبي ذَرٍّ ناتِلاً مَولاهُ أنِ انتَهِ عَمّا يَبلُغُني عَنكَ، فَقالَ: أ يَنهاني عُثمان عَن قِراءَةِ كِتابِ اللّهِ، وعَيبِ مَن تَرَكَ أمرَ اللّهِ؟! فَوَاللّهِ لَأَن اُرضِيَ اللّهَ بِسخَطِ عُثمانَ أحَبُّ إلَيَّ وخَيرٌ لي مِن أن اُسخِطَ اللّهَ بِرِضاهُ. فَأَغضَبَ عُثمانَ ذلِكَ وأحفَظَهُ ۲،
أنساب الأشراف:چون عثمان آن [عطاى چشمگير]را در حقّ مروان بن حَكَم كرد و به حارث بن حكم بن ابى العاص نيز سيصد هزار درهم و به زيد بن ثابت انصارى صدهزار درهم داد، ابو ذر، زبان به اعتراض گشود و مى گفت: زراندوزان را به عذابى دردناك، بشارت ده و سخن خداى عز و جل را تلاوت مى كرد: «و كسانى كه طلا و نقره مى اندوزند و آن را در راه خدا انفاق نمى كنند، به عذابى دردناك، بشارتشان ده» .
پس مروان بن حكم، اين موضوع را به عثمان رساند. او هم ناتل، غلامش را به سوى ابو ذر فرستاد تا او را از اين كار، باز دارد.
ابو ذر گفت: آيا عثمانْ مرا از تلاوت كتاب خدا و خرده گيرى بر وا نهادن امر خدا، باز مى دارد؟! به خدا سوگند، اگر خدا را خشنود و عثمان را ناخشنود سازم، برايم دوست داشتنى تر و بهتر است تا آن كه خدا را
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف عن كميل بن زياد:كُنتُ بِالمَدينَةِ حينَ أمَرَ عُثمانُ أبا ذَرٍّ بِاللَّحاقِ بِالشّامِ، وكُنتُ بِها فِي العامِ المُقبِلِ حينَ سَيَّرَهُ إلَى الرَّبَذَةِ. ۱
أنساب الأشرافـ به نقل از كُمَيل بن زياد ـ: زمانى كه عثمانْ فرمان داد ابو ذر به شام برود، من در مدينه بودم و در سال بعد نيز كه او را به رَبَذه تبعيد كرد، آن جا بودم.
۱.أنساب الأشراف: ج 6 ص 168.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
تاريخ اليعقوبي:بَلَغَ عُثمانَ أيضا أنَّ أبا ذَرٍّ يَقَعُ فيهِ، ويَذكُرُ ما غَيَّرَ وبَدَّلَ مِن سُنَنِ رَسولِ اللّهِ، وسُنَنِ أبي بَكرٍ وعُمَرَ، فَسَيَّرَهُ إلَى الشّامِ إلى مُعاوِيَةَ، وكان يَجلِسُ فِي المَسجدِ، فَيقولُ كَما كانَ يَقولُ، ويَجتَمِعُ إلَيهِ النّاسُ، حَتّى كَثُرَ مَن يَجتَمِعُ إلَيهِ ويَسمَعُ مِنهُ.
وكانَ يَقِفُ عَلى بابِ دِمَشقَ إذا صَلّى صَلاةَ الصُّبحِ، فَيَقولُ: جاءَتِ القِطارُ تَحمِلُ النّارَ، لَعَنَ اللّهُ الآمِرينَ بِالمَعروفِ وَالتّارِكينَ لَهُ، ولَعَنَ اللّهُ النّاهينَ عَنِ المُنكَرِ وَالآتينَ لَهُ.
وكَتَبَ مُعاوِيَةُ إلى عُثمانَ: إنَّكَ قَد أفسَدتَ الشّامَ عَلى نَفسِكَ بِأَبي ذَرٍّ، فَكَتَبَ إلَيهِ أنِ احمِلهُ عَلى قَتَبٍ ۱ بِغَيرِ وِطاءٍ، فَقَدِمَ بِهِ إلَى
تاريخ اليعقوبى:به عثمانْ خبر رسيد كه ابو ذر از او خُرده مى گيرد و تغيير و تبديل هاى او را در سنّت پيامبر خدا و سيره ابو بكر و عمر، بر زبان مى آورد. از اين رو، او را به شام و به نزد معاويه تبعيد كرد.
ابو ذر [در شام نيز] در مسجد مى نشست و همان گفته ها را مى گفت و مردم به گِرد او جمع مى شدند تا آن كه اطرافيان و شنوندگان او فراوان شدند و چون نماز صبح را مى خواند، بر دروازه دمشق مى ايستاد و مى گفت: كاروانى آمده كه آتش مى آورد. خداوند، كسانى را كه به نيكى فرمان مى دهند، ولى آن را وا مى نهند و نيز آنان را كه از زشتكارى باز مى دارند، ولى خود انجام مى دهند، لعنت كند!
معاويه به عثمان نوشت: تو با [تبعيد] ابو ذر، شام را بر خودت تباه كردى. پس عثمان به او نوشت كه وى را بر كجاوه اى چوبين و خُرد و بى
۱.القَتَب: رَحلٌ صغير على قدر السنام (الصحاح: ج 1 ص 198 «قتب»).
۲.الدُّوَل: جمع دُولة؛ وهو ما يُتداوَل من المال، فيكون لقوم دون قوم (النهاية: ج 2 ص 140 «دول»).
۳.خَوَلاً: أي خَدما وعَبيدا، يعني أنّهم يستخدمونهم ويَستعبِدونهم (النهاية: ج 2 ص 88 «خول»).
۴.دَغَلاً: أي يَخدعون به النّاسَ، وأصل الدَّغَل: الشَّجَر الملتَفّ الَّذي يكمُن أهل الفَساد فيه (النهاية: ج 2 ص 123 «دغل»).
۵.تاريخ اليعقوبي: ج 2 ص 171؛ الفتوح: ج 2 ص 373 نحوه وراجع مروج الذهب: ج 2 ص 350.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف:كانَ أبو ذرٍّ يُنكِرُ عَلى مُعاوِيَةَ أشياءَ يَفعَلُها، وبَعَثَ إلَيهِ مُعاوِيَةُ بِثَلاثِمِئَةِ دينارٍ، فَقالَ: إن كانَت مِن عَطائِيَ الَّذي حَرَمتُمونيهِ عامي هذا قَبِلتُها، وإن كانَت صِلَةً فَلا حاجَةَ لي فيها.
وبَعَثَ إلَيهِ حَبيبُ بنُ مَسلمَةَ الفِهرِي بِمِئَتَي دينارٍ، فَقالَ: أ ما وَجَدَتَ أهونَ عَلَيكَ مِنّي حينَ تَبعَثُ إلَيَّ بِمالٍ؟ ورَدَّها.
وبَنى مُعاوِيَةَ الخَضراءَ بِدِمَشقَ، فَقالَ: يا مُعاوِيَةُ، إن كانَت هذِهِ الدّارُ مِن مالِ اللّهِ فَهِيَ الخِيانَةُ، وإن كانَت مِن مالِكَ فَهذا الإِسرافُ. فَسَكَتَ مُعاوِيَةُ. ۱
أنساب الأشراف:ابو ذر، كارهاى معاويه را زشت مى شمرد و بر وى خُرده مى گرفت. معاويه سيصد دينار برايش فرستاد. ابو ذر گفت: اگر همان سهم من از بيت المال است كه امسال مرا از آن محروم داشته ايد، مى پذيرم، و اگر صله (هديه) است، نيازى بدان ندارم.
حبيب بن مسلمه فهرى نيز دويست دينار برايش فرستاد. ابو ذر گفت: آيا تو اين اندازه مرا كوچك يافته اى كه برايم پول مى فرستى؟! و آن را باز گرداند.
و چون معاويه كاخ سبزش را در دمشق ساخت، ابو ذر گفت: اى معاويه! اگر اين خانه را از مال خدا ساخته اى، خيانت است و اگر از دارايى خودت ساخته اى، اسراف است. معاويه هيچ نگفت.
۱.أنساب الأشراف: ج 6 ص 167، شرح نهج البلاغة: ج 8 ص 256؛ الشافي: ج 4 ص 294 وليس فيهما من «وبعث إليه» إلى «وردّها».
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف:كانَ أبو ذرٍّ يَقولُ: وَاللّهِ لَقَد حَدَثَت أعمالٌ ما أعرِفُها، وَاللّهِ ما هِيَ في كِتابِ اللّهِ ولا سُنَّةِ نَبِيِّهِ، وَاللّهِ إنّي لَأَرى حَقّا يُطفَأُ، وباطِلاً يُحيا، وصادِقا يُكَذَّبُ، وأثَرَةً بِغَيرِ تُقى، وصالِحا مُستَأثَرا عَلَيهِ.
فَقالَ حَبيبُ بنُ مَسلمَةَ لِمُعاوِيَةَ: إنَّ أبا ذَرٍّ مُفسِدٌ عَلَيكَ الشّامَ، فَتَدارَك أهلَهُ إن كانَت لَكُم بِهِ حاجَةٌ، فَكَتَبَ مُعاوِيَةُ إلى عُثمانَ فيهِ، فَكَتَبَ عُثمانُ إلى مُعاوِيَةَ: أمّا بَعدُ؛ فَاحمِل جُندَبا إليَّ عَلى أغلَظِ مَركَبٍ وأوعَرِهِ، فَوَجَّهَ مُعاوِيَةُ مَن سارَ بِهِ اللَّيلَ وَالنَّهارَ.
فَلَمّا قَدِمَ أبو ذَرٍّ المَدينَةَ جَعَلَ يَقولُ: يَستَعمِلُ الصِّبيانَ ويَحمِي الحِمى، ويُقَرِّبُ أولادَ الطُّلقاءِ.
أنساب الأشراف:ابو ذر مى گفت: به خدا سوگند، مسائلى (بدعت هايى) رخ داده است كه سابقه ندارد و به خدا سوگند، نه بر اساس كتاب خداست و نه سنّت پيامبرش. به خدا سوگند، حقّى خاموش شده، و باطلى زنده شده، و راستگويى تكذيب شده، و انحصار طلبى بى پروا و شايسته اى كنار زده شده را مى بينم.
حبيب بن مسلمه به معاويه گفت: ابو ذر، شام را بر تو تباه مى كند. پس اگر بِدان نيازى داريد، مردمانش را درياب.
معاويه به عثمان در اين باره نوشت و عثمان هم به معاويه پاسخ نوشت: امّا بعد؛ جُندَب را با خشن ترين و دشوارترين مَركب به سوى من بفرست.
معاويه او را با كسى فرستاد كه شب و روز، او را راه مى برد و چون ابو ذر به مدينه رسيد، هماره و در همه جا مى گفت: كودكان را بر كارها مى گمارد و قُرُقگاه مى سازد و فرزندان آزادشدگان
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف عن قتادة:تَكَلَّمَ أبو ذَرٍّ بِشَيءٍ كَرِهَهُ عُثمانُ فَكَذَّبَهُ، فَقالَ: ما ظَنَنتُ أنَّ أحَدا يُكَذِّبُني بَعدَ قَولِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله: «ما أقَلَّتِ الغَبراءُ، ولا أطبَقَتِ الخَضراءُ، عَلى ذي لَهجَةٍ أصدَقَ مِن أبي ذَرٍّ»! ثُمَّ سَيَّرَهُ إلَى الرَّبَذَةِ.
فَكانَ أبو ذَرٍّ يَقولُ: ما تَرَكَ الحَقُّ لي صَديقا. فَلَمّا سارَ إلَى الرَّبَذَةِ قالَ: رَدَّني عُثمانُ بَعدَ الهِجرَةِ أعرابِيّا! ۱
أنساب الأشرافـ به نقل از قَتاده ـ: ابو ذر، سخنى گفت كه عثمان بدش آمد و او را دروغگو خواند. ابو ذر گفت: گمان نمى كردم كه كسى مرا تكذيب كند، پس از اين كه پيامبر خدا [درباره من]فرموده است: «زمين، كسى را بر پشت خود نگرفت و آسمان صاحب سخنى را نپوشاند كه راستگوتر از ابو ذر باشد».
سپس عثمان، او را به رَبَذه تبعيد كرد و ابو ذر مى گفت: حقگويى، دوستى برايم باقى نگذارده است. و چون به ربذه آمد، گفت: عثمان، مرا پس از هجرتم، باديه نشين كرد.
۱.أنساب الأشراف: ج 6 ص 168.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
أنساب الأشراف عن إبراهيم التيمي عن أبيه:قُلتُ لِأَبي ذَرٍّ: ما أنزَلَكَ الرَّبَذَةَ؟ قالَ: نُصحي لِعُثمانَ ومُعاوِيَةَ. ۱
أنساب الأشرافـ به نقل از ابراهيم تَيْمى از پدرش ـ: به ابو ذر گفتم: چه چيزى تو را به رَبَذه آورد؟
گفت: نصيحت كردنم به عثمان و معاويه.
۱.أنساب الأشراف: ج 6 ص 169.
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
الأمالي للطوسي عن عبد الرحمن بن أبي عمرة الأنصاري:لَمّا قَدِمَ أبو ذَرٍّ عَلى عُثمانَ، قالَ: أخبِرني أيَّ البِلادِ أحَبُّ إلَيكَ؟ قالَ: مُهاجَري، فَقالَ: لَستَ بِمُجاوِري. قالَ: فَأَلحَقُ بِحَرَمِ اللّهِ فَأَكونُ فيهِ، قالَ: لا، قالَ: فَالكوفَةُ؛ أرضٌ بِها أصحابُ رسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله، قالَ: لا، قالَ: فَلَستُ بِمُختارٍ غَيرَهُنَّ. فَأَمَرَهُ بِالمَسيرِ إلَى الرَّبَذَةِ، فَقالَ: إنَّ رَسولَ اللّه صلى الله عليه و آله قالَ لي: «اِسمَع وأطِع، وَانفُذ حَيثُ قادوكَ، ولَو لِعَبدٍ حَبَشِيٍّ مُجَدَّعٍ».
فَخَرَجَ إلَى الرَّبَذَةِ، وأقامَ مُدَّةً، ثُمَّ أتى إلَى المَدينَةِ، فَدَخَلَ عَلى عُثمانَ وَالنّاسُ عِندَهُ سِماطَينِ، فَقالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ! إنَّكَ أخرَجتَني مِن أرضي إلى أرضٍ
الأمالى، طوسىـ به نقل از عبد الرحمان بن ابى عمره انصارى ـ: چون ابو ذر بر عثمانْ وارد شد، عثمان گفت: به من بگو كدام سرزمين را بيشتر دوست مى دارى؟ گفت: هجرتگاهم (مدينه) را. گفت: نمى خواهم در كنارم باشى. گفت: آيا به مكّه بروم و در آن باشم؟ گفت: نه. گفت: به كوفه [بروم]؛ سرزمينى كه ياران پيامبر خدا در آن اند؟ گفت: نه. گفت: من جز اينها را برنمى گزينم.
پس عثمان به او فرمان داد كه به رَبَذه برود.
ابو ذر گفت: پيامبر خدا به من فرمود: «گوش بسپار و اطاعت كن و هرجا تو را كشيدند، روان شو؛ حتّى اگر از [سوى]برده اى حبشى و بينى بريده باشد».
پس به ربذه رفت و مدّتى در آن جا ماند. سپس به مدينه باز آمد و بر عثمان ـ كه مردم به گردش حلقه زده بودند ـ وارد شد و گفت: اى امير مؤمنان! تو مرا از سرزمينم به جايى
کلیدواژه‌ها بهشتنام های بهشتنوید داده شدگان به بهشتشماری از یاران پیامبر صلی الله علیه و آله +1 مورد دیگر
نمایش ۱ تا ۲۰ از ۳۶۴