باب در بيان توبه

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از حسن بن محبوب، از معاويه بن وهب روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«چون بنده توبه كند، توبه نصوح، خداى ـ تعالى ـ او را دوست دارد، و گناه او را در دنيا و آخرت بر او بپوشاند». عرض كردم كه: چگونه بر او مى پوشاند؟ فرمود كه: «آنچه را كه دو فرشته اى كه بر او گماشته اند، بر او نوشته اند از گناهان، از ياد ايشان مى برد، و چنان مى كند كه آنها را فراموش مى كنند. و به سوى اعضا و جوارح او وحى مى فرمايد كه: گناهان او را بر او كتمان كنيد و گواهى مدهيد. و وحى مى فرمايد به سوى بقعه هاى زمين كه: كتمان كنيد آنچه را كه بر روى هر يك از شما مى كرد از گناهان؛ پس خداى عز و جل را ملاقات مى كند، در هنگامى كه او را ملاقات مى كند (يعنى در

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از محمد بن على، از محمد بن فضيل، از ابو الصّبّاح كنانى كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام را سؤال كردم از قول خداى عز و جل: «يا أَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا تُوبُوا اِلَى اللّهِ تَوْبَةً نَصُوحا» ۱؛ يعنى:«اى كسانى كه ايمان آورده ايد! باز گرديد به سوى خدا و از گناهان توبه كنيد، توبه و بازگشتى نصوح؛ يعنى خالص از براى خدا، يا محكم و استوار، يا ناصح مردمان». و حضرت فرمود كه: «بنده از گناه توبه مى كند. بعد از آن، در آن عود نمى كند و بر نمى گردد». و محمد بن فضيل گفت كه: امام موسى كاظم عليه السلام را از اين آيه سؤال كردم، فرمود كه: «از گناه توبه مى كند. بعد از آن، در آن عود نمى كند. و دوست ترين بندگان به سوى خدا، آنانند كه در گناه افتاده

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از بعضى از اصحاب ما روايت كرده و آن را مرفوع ساخته و گفته است كه:«به درستى كه خداى ـ تبارك و تعالى ـ توبه كاران را سه خصلت عطا فرموده، كه اگر يك خصلت از آنها را به همه اهل آسمان ها و زمين عطا مى فرمود، هر آينه به همان يك خصلت نجات مى يافتند. و آنها، قول خداى عز و جل است كه: «اِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوّابينَ وَيُحِّبُ الْمُتَطَهِّرينَ» ۱؛ پس هر كه خداى ـ تعالى ـ او را دوست دارد، او را عذاب نكند. و قول آن جناب كه مى فرمايد: «اَلَّذينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذينَ امَنُوا رَبَّنا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْى ءٍ رَحْمَةٍ وَعِلْما فَاغْفِرْ لِلَّذينَ تابُوا وَاتَّبَعُوا سَبيلَكَ وَقِهِمْ

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از علاء، از محمد بن مسلم، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اى محمد، پسر مسلم! گناهان، مؤمن چون از آنها توبه كند، از برايش آمرزيده مى شود؛ پس بايد كه مؤمن عمل كند، آنچه را كه از سر مى گيرد، بعد از توبه و آمرزش. بدان و آگاه باش! به خدا سوگند كه اين مغفرت نيست، مگر از براى اهل ايمان». عرض كردم: پس اگر برگردد، بعد از توبه و استغفار از گناهان، و دوباره گناه كند، و باز در توبه عود نمايد، چه حال دارد؟ فرمود كه: «اى محمد، پسر مسلم! آيا چنان مى پندارى كه بنده مؤمن، بر گناه خود پشيمان مى شود، و از خداى عز و جلطلب آمرزش از آن مى كند و توبه مى كند، و خداى عز و جل با وجود اينها، توبه او را قبول نمى فرمايد؟» عرض كردم: پس اگر چندين مرتبه

على بن ابراهيم روايت كرده است، از پدرش و چند نفر از اصحاب ما، از سهل بن زياد و هر دو، از ابن محبوب، از ابو حمزه، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«به درستى كه خداى عز و جل به سوى داود عليه السلام وحى فرمود كه: بيا بنده من دانيال را (يعنى به سوى او توجّه كن) و به او بگو كه: مرا نافرمانى كردى و تو را آمرزيدم، و باز مرا نافرمانى كردى و تو را آمرزيدم، و ديگر مرا نافرمانى كردى و تو را آمرزيدم؛ پس اگر در مرتبه چهارم مرا نافرمانى كنى، تو را نمى آمرزم؛ پس داود عليه السلام به نزد دانيال آمد و به او گفت كه: اى دانيال! به درستى كه من فرستاده خدايم به سوى تو، و آن جناب به تو مى فرمايد كه: مرا نافرمانى كردى و تو را آمرزيدم، و باز مرا نافرمانى كردى و تو را آمرزيدم، و ديگر مرا نافرمانى كردى و تو را