باب در بيان نشستن
8 حدیث
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ، عَنْ عَبْدِ الْعَظِيمِ بْنِ عَبْدِ اللّهِ بْنِ الْحَسَنِ الْعَلَوِيِّ رَفَعَهُ، قَالَ:كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله يَجْلِسُ ثَلَاثاً: الْقُرْفُصَا وَ هُوَ أَنْ يُقِيمَ سَاقَيْهِ، وَ يَسْتَقْبِلَهُمَا بِيَدَيْهِ، وَ يَشُدَّ يَدَهُ فِي ذِرَاعِهِ؛ وَ كَانَ يَجْثُو عَلى رُكْبَتَيْهِ؛ وَ كَانَ يَثْنِي رِجْلاً وَاحِدَةً وَ يَبْسُطُ عَلَيْهَا الْأُخْرى، وَ لَمْ يُرَ صلى الله عليه و آله مُتَرَبِّعاً قَطُّ.
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از نوفلى، از عبد العظيم بن عبداللّه بن حسن علوى كه آن را مرفوع ساخته، گفت كه: پيغمبر صلى الله عليه و آله سه قسم مى نشست: يكى قُرْفَصاء، و آن، اين است كه ساق هايش را راست و برپا كند، و به دست هايش رو به آنها آورد، و دستش را در ارشش ۱ سخت و محكم كند ۲، و دويم بر زانوهايش بر سر پا مى نشست، چنان كه مترافعين در نزد قاضى و حاكم مى نشينند، و آن را دوزانو مى گويند، و سيم يك پا را دونه ۳ مى كرد و پاى ديگر را بر بالاى آن مى گسترد، و هرگز آن حضرت عليه السلام ديده نشد كه چهارزانو نشسته باشد.
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ، قَالَ:
رَأَيْتُ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ عليهماالسلام قَاعِداً وَاضِعاً إِحْدى رِجْلَيْهِ عَلى فَخِذِهِ، فَقُلْتُ: إِنَّ النَّاسَ يَكْرَهُونَ هذِهِ الْجِلْسَةَ وَ يَقُولُونَ: إِنَّهَا جِلْسَةُ الرَّبِّ، فَقَالَ:«إِنِّي إِنَّمَا جَلَسْتُ هذِهِ الْجِلْسَةَ لِلْمَلَالَةِ، وَ الرَّبُّ لَا يَمَلُّ، وَ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لَا نَوْمٌ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از آنكه او را ذكر كرده، از ابو حمزه ثمالى روايت كرده است كه گفت: حضرت على بن الحسين عليهماالسلام را ديدم نشسته، يكى از دو پايش را بر رانش گذاشته. عرض كردم كه: مردم اين نشستن را ناخوش مى دارند و مى گويند كه: اين نشستن، نشستن پروردگار است. فرمود كه: «من به اين نوع نشستن، ننشستم، مگر به جهت دلتنگى و ملولى، و حضرت پروردگار دلتنگ و ملول نمى شود، و پينكى ۱ و خواب او را فرا نمى گيرد».
۱.پينكى، يعنى خواب سبك و چرت.
عَلِيٌّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُرَازِمٍ، عَنْ أَبِي سُلَيْمَانَ الزَّاهِدِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«مَنْ رَضِيَ بِدُونِ التَّشَرُّفِ مِنَ الْمَجْلِسِ، لَمْ يَزَلِ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ وَ مَلَائِكَتُهُ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ حَتّى يَقُومَ».
على، از پدرش، از ابن ابى عمير، از محمد بن مرازم، از ابو سليمان زاهد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هر كه به مكانى كه پست تر از بزرگوارى او باشد از مجلس راضى شود، و در جايى بنشيند كه جايش از آن بالاتر باشد، پيوسته خداى عز و جلو فرشتگانش بر او صلوات فرستند تا برخيزد».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«كَانَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله أَكْثَرَ مَا يَجْلِسُ تُجَاهَ الْقِبْلَةِ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از بعضى از اصحاب خويش، از طلحة بن زيد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله چنان بود كه در بيشتر اوقات كه مى نشست، برابر قبله بود».
أَبُو عَبْدِ اللّهِ الْأَشْعَرِيُّ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْوَشَّاءِ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ، قَالَ:
جَلَسَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام مُتَوَرِّكاً رِجْلُهُ الْيُمْنى عَلى فَخِذِهِ الْيُسْرى، فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، هذِهِ جِلْسَةٌ مَكْرُوهَةٌ، فَقَالَ:«لَا، إِنَّمَا هُوَ شَيْءٌ قَالَتْهُ الْيَهُودُ: لَمَّا أَنْ فَرَغَ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ مِنْ خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ، جَلَسَ هذِهِ الْجِلْسَةَ لِيَسْتَرِيحَ، فَأَنْزَلَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «اللّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ» » وَ بَقِيَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام مُتَوَرِّكاً كَمَا هُوَ.
ابو عبداللّه اشعرى، از معلّى بن محمد، [از] وشّاء، از حمّاد بن عثمان روايت كرده است كه: امام جعفر صادق عليه السلام نشست، در حالى كه پاى راستش را بر ران چپش انداخته بود. مردى به آن حضرت عرض كرد كه: فداى تو گردم! اينك نشستن مكروه و ناخوش است. فرمود:«نه، جز اين نيست كه آن چيزى است كه يهود گفتند كه: چون خداى عز و جل از آفريدن آسمان ها و زمين خلاص شد و بر عرش قرار گرفت، به اين نشستن نشست، تا استراحت كند. پس خدا عز و جل اين را فرو فرستاد كه: «اَللّهُ لا اِلهَ اِلّا هُوَ الحَىُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلا نَومٌ» ۱». و حضرت صادق عليه السلام متورّك و پا بر روى يكديگر انداخته باقى ماند، چنان كه آن حضرت همچنين نشسته بود.
۱.بقره، 255.
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَمَّنْ ذَكَرَهُ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«كَانَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله إِذَا دَخَلَ مَنْزِلًا، قَعَدَ فِي أَدْنَى الْمَجْلِسِ إِلَيْهِ حِينَ يَدْخُلُ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از عبداللّه بن مغيره، از آن كه او را ذكر كرده، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله چون در منزلى داخل مى شد، در پست ترين و نزديك ترين مجلس به سوى آن حضرت مى نشست، در هنگامى كه داخل مى شد».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيى، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام: سُوقُ الْمُسْلِمِينَ كَمَسْجِدِهِمْ؛ فَمَنْ سَبَقَ إِلى مَكَانٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ إِلَى اللَّيْلِ» قَالَ: «وَ كَانَ لَا يَأْخُذُ عَلى بُيُوتِ السُّوقِ كِرَاءً».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از محمد بن يحيى، از طلحة بن زيد، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود كه: بازار مسلمانان چون مسجد ايشان است. پس هر كه به سوى جايى پيشى گرفت، همان كس به آنجا سزاوارتر است تا شب». و فرمود كه: «بر اطاق هاى بازار كرايه و اجرت نمى گرفت».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ، عَنِ السَّكُونِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: يَنْبَغِي لِلْجُلَسَاءِ فِي الصَّيْفِ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ كُلِّ اثْنَيْنِ مِقْدَارُ عَظْمِ الذِّرَاعِ لِئَلَا يَشُقَّ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الْحَرِّ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: سزاوار است همنشينان را در تابستان كه در ميان هر دو كس، مقدار استخوان ارش [=ساعد دست]باشد، تا آنكه بعضى از ايشان بر بعضى شاق و دشوار نباشد در گرمى».