حدیث دربارهباب دعا از براى كرب و همّ و خوف

مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ عليه السلام دُعَاءً وَ أَنَا خَلْفَهُ، فَقَالَ:«اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ، وَ اسْمِكَ الْعَظِيمِ، وَ بِعِزَّتِكَ الَّتِي لَا تُرَامُ، وَ بِقُدْرَتِكَ الَّتِي لَا يَمْتَنِعُ مِنْهَا شَيْءٌ، أَنْ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَ كَذَا». قَالَ: وَ كَتَبَ إِلَيَّ رُقْعَةً بِخَطِّهِ: «قُلْ: يَا مَنْ عَلَا فَقَهَرَ، وَ بَطَنَ فَخَبَرَ، يَا مَنْ مَلَكَ فَقَدَرَ، وَ يَا مَنْ يُحْيِي الْمَوْتى وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ افْعَلْ بِي كَذَا وَ كَذَا، ثُمَّ قُلْ: يَا لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ ارْحَمْنِي، بِحَقِّ لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ ارْحَمْنِي». وَ كَتَبَ إِلَيَّ فِي رُقْعَةٍ أُخْرى يَأْمُرُنِي أَنْ أَقُولَ: «اللّهُمَّ ادْفَعْ عَنِّي بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ؛ اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِي يَوْمِي هذَا وَ شَهْرِي هذَا وَ عَامِي هذَا بَرَكَاتِكَ فِيهَا؛ وَ مَا يَنْزِلُ فِيهَا مِنْ عُقُوبَةٍ أَوْ مَكْرُوهٍ أَوْ بَلَاءٍ، فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَ عَنْ وُلْدِي بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ؛ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ؛ اللّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَ تَحْوِيلِ عَافِيَتِكَ، وَ مِنْ فَجْأَةِ نَقِمَتِكَ، وَ مِنْ شَرِّ كِتَابٍ قَدْ سَبَقَ؛ اللّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي، وَ مِنْ شَرِّ كُلِّ دَابَّةٍ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا؛ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، وَ إِنَّ اللّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً، وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از حسين روايت كرده است كه گفت: دعائى از حضرت امام موسى عليه السلام سؤال نمودم و من در پشت سر آن حضرت بودم؛ پس فرمود:«اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ. أَنْ تَفْعَلَ بِي كَذَا وَكَذَا؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را به ذاتت كه صاحب كرم است، و نامت كه بزرگ است، و به ارجمنديت كه آهنگ آن نمى شود، و به تواناييت كه باز نمى ايستد از آن چيزى، كه بكنى با من چنين و چنين». و گفت كه: حضرت به خطّ خود رقعه اى به من نوشت كه بگو: «يَا مَنْ عَلَا فَقَهَرَ. وَافْعَلْ بِي كَذَا وَكَذَا؛ «اى كسى كه برترى جست! پس غالب شد، و نهان را دانست، پس مطلع شد. اى كسى كه مالك شد! پس توانا شد. و اى كسى كه زنده مى گرداند مرده ها را، و او بر هر چيزى توانا است، صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و بكن با من چنين و چنين»، بعد از آن بگو: يَا لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ ارْحَمْنِي، بِحَقِّ لَا إِلهَ إِلَا اللّهُ ارْحَمْنِي؛ اى كه نيست خدا، مگر خدا! رحم كن مرا به حق كلمه لا اله الّا اللّه، رحم كن مرا». و رقعه اى ديگر به من نوشت كه مرا امر مى فرمود به اينكه اين را بگويم كه: «اللّهُمَّ ادْفَعْ عَنِّي بِحَوْلِكَ وَقُوَّتِكَ. وَأَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً؛ خداوندا! بازدار از من به نيرومندى خود و توانايى خود. خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را در اين روز و در اين ماه و آنچه در اين سال است بركت هاى تو را در اينها، و آن چه فرود مى آيد در اينها از سزا يا ناخوشى يا زحمت. پس بگردان آن را از من و از پدر و مادر من، به نيرومندى خود و توانايى خود. به درستى كه تو بر هر چيزى توانايى. خداوندا! به درستى كه من پناه مى برم به تو از نيست شدن نعمت تو، و گردانيدن عافيت تو، و از ناگهانى عقوبت تو، و از بدى نوشته اى كه به حقيقت پيشى گرفته. خداوندا! به درستى كه من پناه مى برم به تو از بدى نفس خودم، از بدى هر جنبنده اى كه تو فراگيرنده اى موى پيشانى آن را. به درستى كه تو بر هر چيزى توانايى. و به درستى كه خدا به حقيقت كه احاطه كرده است به هر چيزى از روى دانش، و ضبط فرموده است هر چيزى را از روى شماره».

احادیث دیگر این موضوع

۸
على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن محبوب، از حسن بن عمّار دهّان، از مسمع، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون برادران يوسف، يوسف را در چاه انداختند، جبرئيل عليه السلام به نزد او آمد و گفت كه: اى پسر نوجوان! در اينجا چه مى كنى؟ گفت كه: برادرانم مرا در چاه انداخته اند. جبرئيل گفت: آيا دوست مى دارى كه از آن بيرون آيى؟ گفت كه: اين امر به دست خداى عز و جل است، اگر بخواهد، مرا بيرون آورد». حضرت صادق عليه السلام فرمود: «پس جبرئيل به يوسف گفت كه: خداى ـ تعالى ـ به تو مى فرمايد كه: مرا به اين دعا بخوان، تا تو را از اين چاه بيرون آورم. يوسف به جبرئيل گفت كه: آن دعا چيست؟ گفت: بگو كه: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ. فَرَجاً وَمَخْرَجاً؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را به اينكه تو را است ستايش. نيست خدايى، مگر تو كه بخشاينده، پديدآورنده آسمان ها و زمينى. خداوندِ بزرگوارى و نوازش، كه صلوات فرستى بر محمد و آل محمد، و آنكه بگردانى از برايم، از آن چه من در آن، فرج و بيرون رفتنى بود»، و حضرت عليه السلام فرمود: «بعد از آن، از قصّه او بود، آن چه خدا در كتاب خود ذكر فرموده».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از عثمان بن عيسى، از سماعه، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«چون از امرى بترسى، بگو كه: اللّهُمَّ إِنَّكَ لَا يَكْفِي مِنْكَ أَحَدٌ، وَأَنْتَ تَكْفِي مِنْ كُلِّ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ، فَاكْفِنِي كَذَا وَكَذَا؛ خداوندا! به درستى كه تو چنانى كه كفايت نمى كند از تو كسى، و تو كفايت مى كنى از هر كسى از آفريدگان خود. پس كفايت كن از من، چنين و چنين». و در حديث ديگر است كه فرمود: «مى گويى كه: يَا كَافِياً مِنْ كُلِّ شَيْءٍ، وَلَا يَكْفِي مِنْكَ شَيْءٌ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، اكْفِنِي مَا أَهَمَّنِي مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْاخِرَةِ، وَصَلَّى اللّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ؛ اى كفايت كننده از هر چيزى! و كفايت نمى كند از تو چيزى در آسمان ها و زمين، كفايت كن از من، آن چه در اندوه افكنده از كار دنيا، و صلوات فرست بر محمد و آل او»، و امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه: «هر كه داخل شود بر پادشاهى كه از او مى ترسد، بايد كه بگويد: بِاللّهِ أَسْتَفْتِحُ. وَعِنْدَكَ أُمُّ الْكِتَابِ؛ «به خدا يارى مى جويم، و به خدا روايى حاجت مى طلبم، و به محمد صلوات فرستد خدا، بر او و آل او رو مى آورم. خداوندا! رام گردان از برايم دشوارى او را، و آسان گردان از برايم درشتى و ناهموارى او را. پس به درستى كه تو محو مى كنى آن چه كه خواهى، و ثابت مى گردانى، و در نزد تو است اصل كتاب»، و نيز بگويد كه: حَسْبِيَ اللّهُ. وَلَا قُوَّةَ إِلَا بِاللّهِ؛ بس است مرا خدا. نيست خدايى، مگر او. بر او توكل كردم و اوست پروردگار عرش بزرگ، و باز مى ايستم به نيرومندى خدا و توانايى او، از نيرومندى ايشان و توانايى ايشان. باز مى ايستم به پروردگار سفيده صبح، از بدى آن چه آفريده، و نيست گرديدنى و نه توانايى، مگر به خدا».
از او، از چند نفر روايت است كه آن را مرفوع ساخته اند به سوى امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«از جمله دعاى پدرم عليه السلام در باب امرى كه حادث مى شد، اين بود كه: اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ. وَصَلَّى اللّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ؛ خداوندا! صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و بيامرز مرا، و رحم كن بر من، و پاك گردان كار مرا، و آسان ساز بر گشتن من، و ره نمايى كن قلبم را، و ايمن گردان ترس مرا، و عافيت ده مرا در عمر من، همه آن، و ثابت گردان حجت و دليل مرا، و بيامرز گناهان مرا، و سفيد گردان روى مرا، و نگاه دار مرا در دين من، و آسان نما مطلب را، و فراخى ده بر من در روزى من. پس به درستى كه من ناتوانم، و درگذر از بد آن چه در نزد من است، به خوبى آن چه در نزد تو است، و به درد مياور به خودم، و به درد مياور به من خويشى را، و ببخش مرا اى خداى من! نگريستنى از نگريستن هاى خود كه بردارى به آن از من، همه آن چه به آن آزموده اى مرا، و برگردانى به آن بر من، آن چه را كه آن نيكوترين خوى تو است در نزد من. پس به حقيقت كه ناتوان شد توانايى من، و كم شد چاره من، و بريده شد از آفريدگانت اميد من، و نماند، مگر اميد تو، و توكل من بر تو، و توانايى تو بر من. اى پروردگار! آنكه رحم كنى بر من و عافيت دهى مرا، چون توانايى تو است بر من، و عذاب كنى مرا و بيازمايى مرا. خداى من! ياد نعمت هاى تو شاد مى كند مرا، و اميد از براى انعام تو تقويت مى دهد مرا، و تهى نبوده ام از نعمت تو از آن زمان كه آفريده اى مرا، و تويى پروردگار من و آقاى من و پناهگاه من و پناه من، و نگاه دار از براى من، و بازدارنده از من، و مهربان به من، و پابنده اى به روزى من، و در قضاى تو و قدر تو است همه آن چه من در آنم. پس بايد مى باشد، اى بزرگ من و آقاى من! در آن چه حكم نموده اى و تقدير فرموده اى و واجب ساخته اى، شتابانيدن خلاصى من، از آن چه من در آنم، همه آن، و عافيت از براى من. به درستى كه من نمى يابم از براى دفع آن، يكى را غير از تو، و اعتماد ندارم در آن، مگر بر تو. پس باش اى صاحب بزرگوارى و نوازش! در نزد خوبى گمانم به تو، و اميدم از براى تو، و رحم كن زارى مرا، و فروتنى من، و ناتوانى ستون مرا، و منّت گذار به آن بر من، و بر هر خواننده اى كه خوانده است تو را اى مهربان تر از مهربانان! و صلوات فرستد خدا بر محمد و آل او».