حدیث دربارهباب دعا از براى كرب و همّ و خوف

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ أَبِي نَجْرَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:«مَنْ أَصَابَهُ هَمٌّ، أَوْ غَمٌّ، أَوْ كَرْبٌ، أَوْ بَلَاءٌ، أَوْ لَأْوَاءٌ، فَلْيَقُلِ: اللّهُ رَبِّي، وَ لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً، تَوَكَّلْتُ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از عبدالرحمان بن ابى نجران، از عاصم بن حميد، از ثابت، از اسماء كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه:«هر كه همّ يا غم يا كرب يا بلا يا شدّت و محنتى به او برسد، بايد كه بگويد: اللّهُ رَبِّي، وَلَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً، تَوَكَّلْتُ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ؛ خدا پروردگار من است، كه شريك نمى گردانم با او چيزى را. توكل كردم بر زنده اى كه نمى ميرد».

کلیدواژه‌ها 6 کتاب دعا باب دعا از برای کرب و هم و خوف

احادیث دیگر این موضوع

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از محمد بن اسماعيل بن بزيع، از ابواسماعيل درّاج، از ابن مسكان، از ابوحمزه روايت كرده است كه گفت: حضرت محمد بن على عليه السلام فرمود كه:«اى ابوحمزه! تو را چه مى شود، كه چون امرى به تو وارد شود كه از آن مى ترسى، كه درنمى آورى به سوى بعضى از زاويه هاى خانه ات ـ يعنى قبله ـ، تا دو ركعت نماز به جا آورى، بعد از آن، هفتاد مرتبه بگويى كه: يَا أَبْصَرَ النَّاظِرِينَ، وَيَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ، وَيَا أَسْرَعَ الْحَاسِبِينَ، وَيَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ؛ «اى بيناتر نگرندگان! و اى شنواتر شنوندگان! و اى شتابان تر شمارندگان! و اى مهربان تر از همه مهربانان!»، و در هر مرتبه كه اين كلمات را بخوانى، حاجتت را سؤال كنى».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از هشام بن سالم، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون نازله اى بر مردى فرود آيد، يا سختى كه او را اندوهناك سازد، بايد كه زانوها و اَرَش هاى اَرَش، به معناى ساعد دست است. خود را برهنه كند (به اينكه جامه را از آنها دور گرداند) و آنها را به زمين بچسباند، و به سجده رود و سينه خود را به زمين بچسباند، بعد از آن، حاجت خود را بخواند و دعا كند، و حال آنكه او در سجده باشد».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن محبوب، از حسن بن عمّار دهّان، از مسمع، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«چون برادران يوسف، يوسف را در چاه انداختند، جبرئيل عليه السلام به نزد او آمد و گفت كه: اى پسر نوجوان! در اينجا چه مى كنى؟ گفت كه: برادرانم مرا در چاه انداخته اند. جبرئيل گفت: آيا دوست مى دارى كه از آن بيرون آيى؟ گفت كه: اين امر به دست خداى عز و جل است، اگر بخواهد، مرا بيرون آورد». حضرت صادق عليه السلام فرمود: «پس جبرئيل به يوسف گفت كه: خداى ـ تعالى ـ به تو مى فرمايد كه: مرا به اين دعا بخوان، تا تو را از اين چاه بيرون آورم. يوسف به جبرئيل گفت كه: آن دعا چيست؟ گفت: بگو كه: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ. فَرَجاً وَمَخْرَجاً؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را به اينكه تو را است ستايش. نيست خدايى، مگر تو كه بخشاينده، پديدآورنده آسمان ها و زمينى. خداوندِ بزرگوارى و نوازش، كه صلوات فرستى بر محمد و آل محمد، و آنكه بگردانى از برايم، از آن چه من در آن، فرج و بيرون رفتنى بود»، و حضرت عليه السلام فرمود: «بعد از آن، از قصّه او بود، آن چه خدا در كتاب خود ذكر فرموده».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از محمد بن اسماعيل، از ابواسماعيل سرّاج، از معاويه بن عمّار، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه: آن چه حضرت صادق عليه السلام بر داود بن على نفرين نمود، در هنگامى كه معلّى بن خنيس را كشته و مال حضرت صادق عليه السلام را فرا گرفته بود، اين بود كه:«اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِنُورِكَ. كَفَفْتَ بِهِ فِرْعَوْنَ عَنْ مُوسى عليه السلام؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را به نور تو كه فرو نشانيده نمى شود، و به عزيمت هاى تو كه پنهان نمى باشد، و به عزت تو كه به سر نمى آيد، و به نعمت تو كه ضبط نمى شود، و به سلطنت تو كه بازداشتى به آن، فرعون را از موسى عليه السلام».

على بن ابراهيم، از پدرش، از بعضى از اصحاب خويش، از اسماعيل بن جابر، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است در باب همّ و اندوه، كه فرمود:«غسل مى كنى و دو ركعت نماز مى گذارى و مى گويى كه: يَا فَارِجَ الْهَمِّ. وَاذْهَبْ بِبَلِيَّتِي؛ «اى وابرنده اندوهِ گدازنده! و اى بردارنده اندوه! اى بخشاينده دنيا و آخرت و مهربان هر دو! وا بر همّ مرا، و بردار غم مرا. اى خداى يكتاى يگانه پناه نيازمندان! نزاد و زاده نشد و نبود او را همتا هيچ كس. نگاه دار مرا و پاك گردان مرا، و ببر رنج و سختى مرا»، و آية الكرسى و سوره قل اعوذ بربّ الفلق و قل اعوذ بربّ النّاس را مى خوانى».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از عثمان بن عيسى، از سماعه، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«چون از امرى بترسى، بگو كه: اللّهُمَّ إِنَّكَ لَا يَكْفِي مِنْكَ أَحَدٌ، وَأَنْتَ تَكْفِي مِنْ كُلِّ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ، فَاكْفِنِي كَذَا وَكَذَا؛ خداوندا! به درستى كه تو چنانى كه كفايت نمى كند از تو كسى، و تو كفايت مى كنى از هر كسى از آفريدگان خود. پس كفايت كن از من، چنين و چنين». و در حديث ديگر است كه فرمود: «مى گويى كه: يَا كَافِياً مِنْ كُلِّ شَيْءٍ، وَلَا يَكْفِي مِنْكَ شَيْءٌ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، اكْفِنِي مَا أَهَمَّنِي مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَالْاخِرَةِ، وَصَلَّى اللّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ؛ اى كفايت كننده از هر چيزى! و كفايت نمى كند از تو چيزى در آسمان ها و زمين، كفايت كن از من، آن چه در اندوه افكنده از كار دنيا، و صلوات فرست بر محمد و آل او»، و امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه: «هر كه داخل شود بر پادشاهى كه از او مى ترسد، بايد كه بگويد: بِاللّهِ أَسْتَفْتِحُ. وَعِنْدَكَ أُمُّ الْكِتَابِ؛ «به خدا يارى مى جويم، و به خدا روايى حاجت مى طلبم، و به محمد صلوات فرستد خدا، بر او و آل او رو مى آورم. خداوندا! رام گردان از برايم دشوارى او را، و آسان گردان از برايم درشتى و ناهموارى او را. پس به درستى كه تو محو مى كنى آن چه كه خواهى، و ثابت مى گردانى، و در نزد تو است اصل كتاب»، و نيز بگويد كه: حَسْبِيَ اللّهُ. وَلَا قُوَّةَ إِلَا بِاللّهِ؛ بس است مرا خدا. نيست خدايى، مگر او. بر او توكل كردم و اوست پروردگار عرش بزرگ، و باز مى ايستم به نيرومندى خدا و توانايى او، از نيرومندى ايشان و توانايى ايشان. باز مى ايستم به پروردگار سفيده صبح، از بدى آن چه آفريده، و نيست گرديدنى و نه توانايى، مگر به خدا».

از او، از چند نفر روايت است كه آن را مرفوع ساخته اند به سوى امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«از جمله دعاى پدرم عليه السلام در باب امرى كه حادث مى شد، اين بود كه: اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ. وَصَلَّى اللّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ؛ خداوندا! صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و بيامرز مرا، و رحم كن بر من، و پاك گردان كار مرا، و آسان ساز بر گشتن من، و ره نمايى كن قلبم را، و ايمن گردان ترس مرا، و عافيت ده مرا در عمر من، همه آن، و ثابت گردان حجت و دليل مرا، و بيامرز گناهان مرا، و سفيد گردان روى مرا، و نگاه دار مرا در دين من، و آسان نما مطلب را، و فراخى ده بر من در روزى من. پس به درستى كه من ناتوانم، و درگذر از بد آن چه در نزد من است، به خوبى آن چه در نزد تو است، و به درد مياور به خودم، و به درد مياور به من خويشى را، و ببخش مرا اى خداى من! نگريستنى از نگريستن هاى خود كه بردارى به آن از من، همه آن چه به آن آزموده اى مرا، و برگردانى به آن بر من، آن چه را كه آن نيكوترين خوى تو است در نزد من. پس به حقيقت كه ناتوان شد توانايى من، و كم شد چاره من، و بريده شد از آفريدگانت اميد من، و نماند، مگر اميد تو، و توكل من بر تو، و توانايى تو بر من. اى پروردگار! آنكه رحم كنى بر من و عافيت دهى مرا، چون توانايى تو است بر من، و عذاب كنى مرا و بيازمايى مرا. خداى من! ياد نعمت هاى تو شاد مى كند مرا، و اميد از براى انعام تو تقويت مى دهد مرا، و تهى نبوده ام از نعمت تو از آن زمان كه آفريده اى مرا، و تويى پروردگار من و آقاى من و پناهگاه من و پناه من، و نگاه دار از براى من، و بازدارنده از من، و مهربان به من، و پابنده اى به روزى من، و در قضاى تو و قدر تو است همه آن چه من در آنم. پس بايد مى باشد، اى بزرگ من و آقاى من! در آن چه حكم نموده اى و تقدير فرموده اى و واجب ساخته اى، شتابانيدن خلاصى من، از آن چه من در آنم، همه آن، و عافيت از براى من. به درستى كه من نمى يابم از براى دفع آن، يكى را غير از تو، و اعتماد ندارم در آن، مگر بر تو. پس باش اى صاحب بزرگوارى و نوازش! در نزد خوبى گمانم به تو، و اميدم از براى تو، و رحم كن زارى مرا، و فروتنى من، و ناتوانى ستون مرا، و منّت گذار به آن بر من، و بر هر خواننده اى كه خوانده است تو را اى مهربان تر از مهربانان! و صلوات فرستد خدا بر محمد و آل او».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از على بن اسباط، از اسماعيل بن يسار، از بعضى از كسانى كه او را روايت كرده اند گفت كه: گفت:«چون امرى به تو رسد، در سجده خود بگو كه: يَا جَبْرَئِيلُ يَا مُحَمَّدُ، يَا جَبْرَئِيلُ يَا مُحَمَّدُ؛ «اى جبرئيل! اى محمد! اى جبرئيل! اى محمد!»، و اين را مكرّر مى كنى و مى گويى: اكْفِيَانِي مَا أَنَا فِيهِ؛ فَإِنَّكُمَا كَافِيَانِ، وَاحْفَظَانِي بِإِذْنِ اللّهِ؛ فَإِنَّكُمَا حَافِظَانِ در نسخه مطابق برخى از نسخه هاى كافى آمده: «حافظاى» و تغيير مطابق كافى مصحّح مى باشد.؛ كفايت كنيد از من آن چه را كه من در آنم، پس به درستى كه شما كفايت كننده هاى منيد. و نگاه داريد مرا به رخصت خدا، پس به درستى كه شما نگاه داران منيد». و در بعضى از نسخ كافى، «كافيانى و حافظانى»، با نون است و آن مخالف قياس عربيّت است. (مترجم)