باب در بيان تحبّب و تودّد در نزد مردمان

7 حدیث
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ؛ وَ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً، عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:«إِنَّ أَعْرَابِيّاً مِنْ بَنِي تَمِيمٍ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله، فَقَالَ لَهُ: أَوْصِنِي، فَكَانَ مِمَّا أَوْصَاهُ: تَحَبَّبْ إِلَى النَّاسِ يُحِبُّوكَ».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد و على بن ابراهيم، از پدرش، هر دو روايت كرده اند، از ابن محبوب، از هشام بن سالم، از ابو بصير، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«باديه نشينى از قبيله تميم به خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمد و به آن حضرت عرض كرد كه: مرا وصيّت كن و بفرما كه مرا چه بايد كرد؟ پس از جمله آنچه او را وصيّت فرمود، اين بود كه: در نزد مردم اظهار دوستى نما، تا تو را دوست دارند».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِيسى، عَنْ سَمَاعَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«مُجَامَلَةُ النَّاسِ ثُلُثُ الْعَقْلِ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از عثمان بن عيسى، از سماعه، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«خوش رفتارى كردن با مردم، سه يك عقل است».
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ، عَنِ السَّكُونِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: ثَلَاثٌ يُصْفِينَ وُدَّ الْمَرْءِ لِأَخِيهِ الْمُسْلِمِ: يَلْقَاهُ بِالْبُشْرِ إِذَا لَقِيَهُ؛ وَ يُوَسِّعُ لَهُ فِي الْمَجْلِسِ إِذَا جَلَسَ إِلَيْهِ؛ وَ يَدْعُوهُ بِأَحَبِّ الْأَسْمَاءِ إِلَيْهِ».
على بن ابراهيم، از پدرش، از نوفلى، از سكونى، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: سه چيز است كه دوستى مرد را با برادر مسلمانش صافى و پاك مى كند: يكى آن كه چون او را ملاقات كند، ملاقات كند او را به شادى و گشاده رويى، و ديگر آنكه چون در نزد او بنشيند در مجلسِ نشستن از برايش وسعت دهد، و سيم آنكه او را به دوست ترين نام ها در نزد خويش بخواند».
وَ بِهذَا الْاءِسْنَادِ، قَالَ:«قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: التَّوَدُّدُ إِلَى النَّاسِ نِصْفُ الْعَقْلِ».
و به همين اسناد مروى است كه فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: دوستى نمودن در نزد مردم، نصف عقل است».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُوسَى بْنِ بَكْرٍ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عليه السلام، قَالَ:«التَّوَدُّدُ إِلَى النَّاسِ نِصْفُ الْعَقْلِ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از على بن حسّان، از موسى بن بكر، از امام موسى كاظم عليه السلام كه فرمود:«دوستى نمودن در نزد مردم، نصف عقل است».
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ مَنْصُورٍ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ:«مَنْ كَفَّ يَدَهُ عَنِ النَّاسِ، فَإِنَّمَا يَكُفُّ عَنْهُمْ يَداً وَاحِدَةً، وَ يَكُفُّونَ عَنْهُ أَيْدِياً كَثِيرَةً».
محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از محمد بن سنان، از حذيفه بن منصور روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«هر كه دست خود را از مردم باز دارد و به ايشان آزار نرساند، جز اين نيست كه يك دست از ايشان باز مى دارد، و ايشان دست هاى بسيار از او باز مى دارند».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ زِيَادٍ التَّمِيمِيِّ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللّهِ عليه السلام، قَالَ:«قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ عليهماالسلام: الْقَرِيبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إِنْ بَعُدَ نَسَبُهُ، وَ الْبَعِيدُ مَنْ بَعَّدَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إِنْ قَرُبَ نَسَبُهُ؛ لَا شَيْءَ أَقْرَبُ إِلى شَيْءٍ مِنْ يَدٍ إِلى جَسَدٍ، وَ إِنَّ الْيَدَ تَغُلُّ؛ فَتُقْطَعُ، وَ تُقْطَعُ فَتُحْسَمُ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد بن خالد، از بعضى از اصحاب خويش، از صالح بن عقبه، از سليمان بن زياد تميمى، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«حضرت حسين بن على عليهماالسلام فرمود كه: خويش و نزديك، كسى است كه دوستى، او را نزديك گردانيده باشد، و اگر چه نسب و نژادش دور باشد، و دور، كسى است كه دوستى، ارواح را دور ساخته باشد، و هر چند كه نسبش نزديك باشد. هيچ چيز نسبت به چيزى از دست، به تن نزديك تر نيست. و به درستى كه دست خيانت مى كند، پس آن را مى برند، و بريده كه شد، آن را داغ مى كنند كه خونش قطع شود».