باب دعا از براى علّت ها و مرض ها

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از عبدالرحمان بن ابى نجران و ابن فضّال، از بعضى از اصحاب ما، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: آن حضرت در نزد علّت مى فرمود كه:«اللّهُمَّ إِنَّكَ عَيَّرْتَ أَقْوَاماً. لَا إِلهَ غَيْرُكَ؛ خداوندا! به درستى كه تو سرزنش كرده اى گروهى چند را، پس گفته اى: بگو كه: بخوانيد آنان را، و گمان كرده ايد ايشان را خدايان از غير خدا. پس نمى توانند بر داشتن سختى از شما، و نه گردانيدنى. پس اى كسى كه نمى تواند بر داشتن سختى من، و نه گردانيدن آن را از من كسى غير از او! صلوات فرست بر محمد و آل محمد، و بردار سختى مرا، و بگردان آن را به سوى كسى كه مى خواند با تو خداى ديگرى را. نيست خدايى غير تو».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از حسين بن نعيم، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه گفت: بعضى از فرزندان آن حضرت ناخوش شد و از درد مى ناليد؛ پس فرمود كه:«اى فرزند دلبند من! بگو كه: اللّهُمَّ اشْفِنِي بِشِفَائِكَ، وَدَاوِنِي بِدَوَائِكَ، وَعَافِنِي مِنْ بَلَائِكَ؛ فَإِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ؛ خداوندا! شفا ده مرا به شفاى خودت، و دوا كن مرا به دواى خودت، و عافيت بخش مرا از زحمت خود. به درستى كه من بنده تو و پسر بنده توام».

على بن ابراهيم روايت كرده، از پدرش و چند نفر از اصحاب ما، از احمد بن محمد، از محمد بن اسماعيل و هر دو، از حنان بن سدير، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود:«چون كسى را ببينى كه بلا به او مستمر شده، بگو كه: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ، وَفَضَّلَنِي عَلَيْكَ، وَعَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ؛ «ستايش مر خدا را است كه عافيت داده مرا از آن چه آزموده تو را، و زيادتى داده مرا بر تو، و بر بسيارى از آنكه آفريده»، و اين را به او مشنوان».

محمد بن يحيى، از بعضى از اصحاب خويش، از محمد بن عيسى، از داود بن زُربىّ، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«دست خود را بر موضعى كه درد در آن است مى گذارى و سه مرتبه مى گويى كه: اللّهُ اللّهُ رَبِّي حَقّاً لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئاً، اللّهُمَّ أَنْتَ لَهَا وَلِكُلِّ عَظِيمَةٍ، فَفَرِّجْهَا عَنِّي؛ خدا، خدا، پروردگار من است از روى راستى. شريك نمى گردانم به او چيزى را. خداوندا! تو از براى آن و از براى هر بزرگى هستى؛ پس ببر آن را از من».

از او، از محمد بن عيسى، از داود، از مفضّل، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه:«از براى همه دردها مى گويى كه: بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ، كَمْ مِنْ نِعْمَةٍ لِلّهِ فِي عِرْقٍ سَاكِنٍ وَغَيْرِ سَاكِنٍ، عَلى عَبْدٍ شَاكِرٍ وَغَيْرِ شَاكِرٍ؛ «به نام خدا و به خدا. بسيارى از نعمت خدا را است در رگه اى آرميده و غير آرميده، بر بنده اى شكر كننده و غير شكر كننده»، و ريش خود را به دست راست خود مى گيرى بعد از نماز فريضه و سه مرتبه مى گويى كه: اللّهُمَّ فَرِّجْ عَنِّي كُرْبَتِي، وَعَجِّلْ عَافِيَتِي، وَاكْشِفْ ضُرِّي؛ «خداوندا! ببر از من اندوه مرا، و شتاب ده عافيت مرا، و بردار سختى مرا»، و حريص باش بر اينكه آن با قطرات آبِ ديده و گريه باشد».

على بن ابراهيم، از پدرش، از ابن ابى عمير، از ابراهيم بن عبدالحميد، از مردى روايت كرده است كه گفت: بر امام جعفر صادق عليه السلام داخل شدم و در نزد او شكايت كردم از دردى كه با من بود. فرمود:«بگو: بِسْمِ اللّهِ؛ «به نام خدا»، بعد از آن دست خود را بر آن بكش و بگو: أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللّهِ. وَمِنْ شَرِّ مَا أَخَافُ عَلى نَفْسِي؛ «پناه مى برم به عزّت خدا، و پناه مى برم به قدرت خدا، و پناه مى برم به بزرگوارى خدا، و پناه مى برم به بزرگى خدا، و پناه مى برم به رسول خدا، و پناه مى برم به نام هاى خدا از بدى آن چه مى ترسم، و از بدى آن چه مى ترسم بر خودم»، و هفت مرتبه اين را مى گويى». راوى گفت كه: من چنان كردم و خداى عز و جل به اين واسطه درد را از من برد.

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از وشّاء، از عبداللّه بن سنان، از عون روايت كرده است كه گفت: دست بر موضع درد بمال، بعد از آن بگو:«بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ، وَمُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَا بِاللّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ؛ اللّهُمَّ امْسَحْ عَنِّي مَا أَجِدُ؛ به نام خدا، و به خدا، و محمد، فرستاده خدا است. صلوات فرستد خدا بر او و آل او، و نيست گرديدنى و نه توانايى، مگر به خداى بلندمرتبه بزرگ. خداوندا! مسح كن و پاك نما از من، آن چه را كه مى يابم»، بعد از آن دست خود را ميمالى و موضع درد را مسح مى كنى، سه مرتبه.

از او، از احمد بن محمد بن ابى نصر، از محمد، برادر عرام، از عبداللّه بن سنان، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت است كه فرمود:«دست راست خود را بر موضع درد مى گذارى، بعد از آن مى گويى كه: بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ، وَمُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَا بِاللّهِ؛ اللّهُمَّ امْسَحْ عَنِّي مَا أَجِدُ؛ «به نام خدا و به خدا. محمد، فرستاده خدا است. صلوات فرستد خدا بر او و آل او، و نيست گرديدنى و نه توانايى، مگر به خدا. خداوندا! مسح كن از من، آن چه را كه مى يابم»، و درد را مسح مى كنى، سه مرتبه».

على بن ابراهيم، از پدرش، از عمرو بن عثمان، از على بن عيسى، از عمويش روايت كرده است كه گفت: به او گفتم كه: دعايى به من تعليم كن كه آن را بخوانم، به جهت دردى كه به من رسيده. گفت:«بگو و حال آنكه تو ساجد باشى كه: يَا أَللهُ، يَا رَحْمَانُ. أَتَقَلَّبُ فِي قَبْضَتِكَ؛ اى خدا! اى بخشاينده! اى پروردگار پرورندگان و خداى خدايان! و اى پادشاه پادشاهان! و اى بزرگ بزرگان! شفا ده مرا به شفاى خود، از هر درد و بيمارى. پس به درستى كه من بنده توام كه مى گردم در مشت تو».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از ابن ابى نجران، از حمّاد بن عيسى، از حريز، از زراره، از امام محمد باقر يا امام جعفر صادق عليهماالسلام روايت كرده است كه فرمود:«چون بر بيمار داخل شوى، هفت مرتبه بگو: أُعِيذُكَ بِاللّهِ الْعَظِيمِ، رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، مِنْ شَرِّ كُلِّ عِرْقٍ نَفَّارٍ، وَمِنْ شَرِّ حَرِّ النَّارِ؛ پناه مى دهم تو را به خداى بزرگ، پروردگار عرش بزرگ، از بدى هر رگ ورم كننده ۱، و از بدى گرمى آتش تب يا برزخ».

از او، از احمد بن محمد بن عيسى، از احمد بن محمد بن ابى نصر، از ابان بن عثمان، از ثمالى، از امام محمد باقر عليه السلام روايت است كه فرمود:«چون آدمى ناخوش شود، بايد كه بگويد: بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ، وَمُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله، أَعُوذُ بِعِزَّةِ اللّهِ، وَأَعُوذُ بِقُدْرَةِ اللّهِ عَلى مَا يَشَاءُ، مِنْ شَرِّ مَا أَجِدُ؛ به نام خدا و به خدا و محمد رسول خدا است. صلوات فرستد خدا بر او و آل او. پناه مى برم به عزّت خدا، و پناه مى برم به قدرت خدا، بر آن چه مى خواهد از بدى آن چه مى يابم».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از حسن بن على، از هشام جواليقى، از امام جعفر صادق عليه السلام اين را روايت كرده است كه:«يَا مُنْزِلَ الشِّفَاءِ وَمُذْهِبَ الدَّاءِ، أَنْزِلْ عَلى مَا بِي مِنْ دَاءٍ شِفَاءً؛ اى فرو فرستنده شفاء و برنده درد! فرو فرست بر آن چه با من است از درد، شفايى را».

محمد بن يحيى، از موسى بن حسن، از محمد بن عيسى، از ابواسحاق صاحب شعير، از حسين خراسانى و او خبّاز [=نانوا]بود روايت كرده است كه گفت: در نزد امام جعفر صادق عليه السلام شكايت كردم از دردى كه با من بود. فرمود كه:«چون نماز كردى، دست خود را در موضع سجودت بگذار، بعد از آن بگو: بِسْمِ اللّهِ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله اشْفِنِي يَا شَافِي ـ لَا شِفَاءَ إِلَا شِفَاؤُكَ ـ شِفَاءً لَا يُغَادِرُ سُقْماً، شِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ وَسُقْمٍ؛ به نام خدا. محمد رسول خدا است. صلوات فرستد خدا بر او و آل او. شفا ده مرا اى شفادهنده! نيست شفايى، مگر شفاى تو. شفايى كه وا نگذارد بيمارى را، شفايى از هر درد و بيمارى».

على بن ابراهيم، از پدرش، از بعضى از اصحاب خويش، از ابوحمزه، از امام محمد باقر عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«على ـ صلوات اللّه عليه ـ بيمار شد؛ پس رسول خدا صلى الله عليه و آله به نزد آن حضرت آمد و به او فرمود كه: بگو: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ تَعْجِيلَ عَافِيَتِكَ، وَصَبْراً عَلى بَلِيَّتِكَ، وَخُرُوجاً إِلى رَحْمَتِكَ؛ خداوندا! به درستى كه من سؤال مى كنم تو را شتابانيدن عافيت تو، و شكيبايى بر رنج و سختى تو، و بيرون رفتنى به سوى رحمت تو».

على بن ابراهيم، از پدرش، از هارون بن مسلم، از مسعدة بن صدقه، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه:«پيغمبر صلى الله عليه و آله به اين دعا افسون مى فرمود: دست خود را بر موضع درد مى گذارى و مى گويى كه: أَيُّهَا الْوَجَعُ اسْكُنْ. يَوْمَ الرَّجْفَةِ وَالزَّلَازِلِ؛ «اى درد! بياسا به آرام و آسايش خدا، و آرام گير به آراميدگى خدا، و بازداشته شو به بازدارنده خدا، و ساكن شو به سكون خدا. پناه مى دهم تو را اى آدمى! به آن چه پناه داده است خداى عز و جل به آن، عرش خود و فرشتگان خود را در روز لرزش و زلزله ها»، و هفت مرتبه اين را مى گويى و از سه مرتبه كمتر نباشد».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از عمّار بن مبارك، از عون بن سعد مولاى جعفرى، از معاويه بن عمّار، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«دست خود را بر موضع درد مى گذارى و سه مرتبه مى گويى كه: اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ. وَتُعَافِيَنِي مِنْ بَلَائِكَ؛ «خداوندا! به درستى كه من سؤال كنم تو را به حقّ قرآن بزرگ، كه فرود آمده است با آن روح الامين، جبرئيل، و آن در نزد تو در اصل، كتاب بلندمرتبه است، صاحب حكمت، كه شفا دهى مرا به شفاى خود، و دوا كنى مرا به دواى خود، و عافيت بخشى مرا از بلاى خود»، و بر محمد و آل محمد صلوات مى فرستى».

احمد بن محمد، از عوفى، از على بن حسين، از محمد بن عبداللّه بن زراره، از محمد بن فضيل، از ابوحمزه روايت كرده است كه گفت: مرا دردى عارض شد در زانويم؛ پس اين را به نزد امام محمد باقر عليه السلام شكايت كردم. فرمود كه:«چون نماز كنى، بگو كه: يَا أَجْوَدَ مَنْ أَعْطى، وَيَا خَيْرَ مَنْ سُئِلَ، وَيَا أَرْحَمَ مَنِ اسْتُرْحِمَ ارْحَمْ ضَعْفِي، وَقِلَّةَ حِيلَتِي، وَأَعْفِنِي مِنْ وَجَعِي؛ اى بخشنده تر كسى كه عطا كرده! و اى بهتر كسى كه سؤال شده! و اى مهربان تر كسى كه از او مهربانى كسب شده! رحم كن بر ناتوانى من و كمى چاره من، و عافيت ده مرا از درد من»، ابوحمزه گفت كه: من اين را كردم و عافيت يافتم.