باب در بيان حيا

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از ابن محبوب، از على بن رئاب، از ابوعبيده حذّاء، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«حيا از ايمان است، و ايمان در بهشت است».

محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از محمد بن سنان، از ابن مسكان، از حسن صيقل روايت كرده است كه گفت: امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«حيا و عفّت و درماندن، از ايمان است». و فرمود كه: «مقصودم از درماندگى، درماندگى زبان است از سخن گفتن؛ نه درماندن دل از ايمان».

حسين بن محمد، از محمد بن احمد نهدى، از مصعب بن يزيد، از عوّام بن زبير، از امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه فرمود:«هر كه رويش تنگ؛ يعنى حيايش كم باشد، علمش تنگ و كم باشد». ۱

على بن ابراهيم، از پدرش، از عبداللّه بن مغيره، از يحيى برادر دارم، از معاذ بن كثير از امام محمد باقر يا امام جعفر صادق عليهماالسلامروايت كرده است كه فرمود:«حيا و ايمان در يك ريسمان بسته و به يكديگر پيوسته اند؛ پس هرگاه يكى از اين دو برود، ديگرى در پى آن مى رود».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از سهل بن زياد، از محمد بن عيسى، از حسن بن على بن يقطين، از فضيل بن كثير، از آنكه او را ذكر كرده، از امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود:«ايمان نيست از براى كسى كه او را حيا نباشد».

چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن ابى عبداللّه، از بعضى از اصحاب ما كه آن را مرفوع ساخته و گفته است كه: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه:«حيا دو قسم است: يكى حيايى است كه از عقل ناشى مى شود؛ و ديگرى حيايى كه از حمق و بى عقلى برمى خيزد؛ پس حياى عقل، علم است، و حياى حمق، جهل و نادانى».