باب در بيان اين كه ائمه عليهم السلام واليان امر خدا و خزانه داران علم اويند
6 حدیث
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْعَطَّارُ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي زَاهِرٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسى، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ كَثِيرٍ، قَالَ:سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللّهِ عليه السلام يَقُولُ: «نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللّهِ، وَ خَزَنَةُ عِلْمِ اللّهِ، وَ عَيْبَةُ وَحْيِ اللّهِ».
محمد بن يحيى عطّار، از احمد بن ابى زاهر، از حسن بن موسى، از على بن حسّان، از عبد الرحمان بن كثير روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مى فرمود:«ماييم واليان امر خدا و خزانه داران علم خدا و صندوق وحى خدا».
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ، عَنْ أَبِيهِ أَسْبَاطٍ، عَنْ سَوْرَةَ بْنِ كُلَيْبٍ، قَالَ:قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ عليه السلام: «وَ اللّهِ، إِنَّا لَخُزَّانُ اللّهِ فِي سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ، لَا عَلى ذَهَبٍ، وَ لَا عَلى فِضَّةٍ، إِلَا عَلى عِلْمِهِ».
چند نفر از اصحاب ما روايت كرده اند، از احمد بن محمد، از حسين بن سعيد، از على بن اسباط، از پدرش اسباط، از سَورة بن كُليب كه گفت: امام محمد باقر عليه السلام به من فرمود كه:«به خدا سوگند، هر آينه ما خزانه داران خداييم در آسمان و زمين او، اما نه بر طلا و نه بر نقره، ليكن بر علم آن جناب».
عَلِيُّ بْنُ مُوسى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِيِّ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ رَفَعَهُ، عَنْ سَدِيرٍ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام، قَالَ:قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، مَا أَنْتُمْ؟ قَالَ: «نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اللّهِ، وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْيِ اللّهِ، وَ نَحْنُ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ عَلى مَنْ دُونَ السَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ».
على بن موسى روايت كرده است از احمد بن محمد، از حسين بن سعيد و محمد بن خالد برقى، از نضر بن سُويد كه آن را مرفوع ساخته از سَدير، از امام محمد باقر عليه السلام كه گفت: به آن حضرت عرض كردم كه: فداى تو گردم، شما چه صفت داريد؟ فرمود:«ماييم خزانه داران علم خدا و ماييم ترجمه هاى وحى خدا و ترجمان هاى آن. ۱ و ماييم حجّت بالغه خدا و رسا بر هر كه در زير آسمان و هر كه در بالاى زمين است».
۱.و ترجمه به فتح تا و جيم، بيان كردن لغتى است به لغتى ديگر و لغتى كه بيان لغتى ديگر باشد. و تُرجمان به ضم تا و جيم، و به فتح هر دو و به ضم يكى و فتح ديگرى، معنى است كه معنى لغت ديگر باشد؛ چون ترجمه و بيان كننده زبانى به زبانى ديگر چون مترجم. و ابن اثير در نهايه مى گويد كه: ترجمان، به ضمّ و فتح، كسى است كه سخن را ترجمه مى كند و آن را نقل مى كند از لغتى به لغتى ديگر و جمع آن تراجم است. (مترجم)
مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ:سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عليه السلام يَقُولُ: «قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: قَالَ اللّهُ ـ تَبَارَكَ وَ تَعَالى ـ: اسْتِكْمَالُ حُجَّتِي عَلَى الْأَشْقِيَاءِ مِنْ أُمَّتِكَ مِنْ تَرْكِ وَلَايَةِ عَلِيٍّ وَ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ بَعْدِكَ؛ فَإِنَّ فِيهِمْ سُنَّتَكَ وَ سُنَّةَ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ، وَ هُمْ خُزَّانِي عَلى عِلْمِي مِنْ بَعْدِكَ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: لَقَدْ أَنْبَأَنِي جَبْرَئِيلُ عليه السلام بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ».
محمد بن يحيى، از محمد بن حسين، از نَضر بن شُعيب، از محمد بن فُضيل، از ابوحمزه روايت كرده است كه گفت: شنيدم از امام محمد باقر عليه السلام كه مى فرمود:«رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: خداى تبارك و تعالى فرموده است كه: تمام كردن حجت من به غايت بر بدبختان از امّت تو است. و ايشان، آنانند كه ولايت على و اوصياى بعد از تو را ترك كنند؛ زيرا كه در ايشان است سنّت و طريقه تو و راه و روش پيغمبران پيش از تو، و ايشان خازنان علم منند بعد از تو. پس رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه: جبرئيل عليه السلام مرا خبر داد به نام هاى ايشان و نام هاى پدران ايشان عليهم السلام».
أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللّهِ بْنِ أَبِي يَعْفُورٍ، قَالَ:قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: «يَا ابْنَ أَبِي يَعْفُورٍ، إِنَّ اللّهَ وَاحِدٌ، مُتَوَحِّدٌ بِالْوَحْدَانِيَّةِ، مُتَفَرِّدٌ بِأَمْرِهِ، فَخَلَقَ خَلْقاً فَقَدَّرَهُمْ لِذلِكَ الْأَمْرِ، فَنَحْنُ هُمْ يَا ابْنَ أَبِي يَعْفُورٍ، فَنَحْنُ حُجَجُ اللّهِ فِي عِبَادِهِ، وَ خُزَّانُهُ عَلى عِلْمِهِ، وَ الْقَائِمُونَ بِذلِكَ».
احمد بن ادريس، از محمد بن عبدالجبّار، از محمد بن خالد، از فَضالة بن ايّوب، از عبداللّه بن ابى يعفور روايت كرده است كه گفت: حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه:«اى پسر ابى يعفور، به درستى كه خدا يكى است و يگانه و متفرّد به يگانگى، و تنهاست به امر خويش (كه امر شريعت است، يا امر خلافت) كه در تعيين و تقدير و نصب آن شريكى ندارد. پس خلقى را آفريد و ايشان را براى اين امر و توضيح و بيان آن، معيّن فرمود. پس ما همان خلق معيّن و مقدّريم كه خدا تقدير و تعيين نموده. اى پسر ابى يعفور، پس ما حجت هاى خداييم در ميان بندگانش و خزانه داران بر علمش و نگهبانيم به اين حجّت».
عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ؛ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنِ الْعَمْرَكِيِّ بْنِ عَلِيٍّ جَمِيعاً، عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسى عليه السلام، قَالَ:«قَالَ أَبُو عَبْدِ اللّهِ عليه السلام: إِنَّ اللّهَ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا، وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صُوَرَنَا، وَ جَعَلَنَا خُزَّانَهُ فِي سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ، وَ لَنَا نَطَقَتِ الشَّجَرَةُ، وَ بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ، وَ لَوْلَانَا مَا عُبِدَ اللّهُ».
على بن محمد، از سهل بن زياد، از موسى بن قاسم بن معاويه و محمد بن يحيى، از عَمْرَكَى بن على هر دو، روايت كرده اند، از على بن جعفر، از حضرت ابوالحسن موسى بن جعفر عليه السلام كه فرمود كه:«امام جعفر صادق عليه السلام فرمود كه: خداى عزّوجلّ ما را آفريد، پس آفرينش ما را نيكو گردانيد، و ما را تصوير نمود و نگاشت، پس صورت هاى ما را نيكو ساخت، و ما را در آسمان و زمين، خزانه داران خود گردانيد و درخت از براى ما سخن گفت و به عبادت و بندگى كردن ما، خدا معبود و پرستيده شد. و اگر ما نمى بوديم، خداى عزّوجلّ معبود نمى شد» (چه مردم نمى دانستند كه چه بايد كرد).