حدیث دربارهفروتنى با وجود بزرگى

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۹، ص ۵۲۸، ح ۴۱۸۷

فضائل الصحابة لابن حنبل عن زاذان:رَأَيتُ عَلِيَّ بنَ أبي طالِبٍ عليه السلام يُمسِكُ الشُّسوعَ بِيَدِهِ، يَمُرُّ فِي الأَسواقِ، فَيُناوِلُ الرَّجُلَ الشِّسعَ، ويُرشِدُ الضّالَّ، ويُعينُ الحَمّالَ عَلَى الحَمولَةِ وهُوَ يَقرَأُ هذِهِ الآيَةَ: «تِلْكَ الدَّارُ الْأَخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِى الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَ الْعَـقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ» ۱ ثُمَّ يَقولُ: هذِهِ الآيَةُ اُنزِلَت فِي الوُلاةِ وذَوِي القُدرَةِ مِنَ النّاسِ. ۲

فضائل الصحابة، ابن حنبلـ به نقل از زادان ـ: على بن ابى طالب را ديدم كه بند كفش هايى در دست مى گرفت، در بازارها قدم مى زد و به افراد [ى كه بند كفششان پاره شده بود]، بند مى داد، ۳ راه گم كرده را راهنمايى مى كرد و باربر را در حمل بار، يارى مى رساند و اين آيه قرآن را مى خواند: «آن سراى آخرت را براى كسانى قرار مى دهيم كه در زمين، خواستار برترى و فساد نيستند، و فرجام [خوش]، از آنِ پرهيزگاران است» و مى فرمود: «اين آيه درباره حاكمان و مردمان صاحب قدرت، نازل شده است».

۱.القصص: 83.

۲.فضائل الصحابة لابن حنبل: ج 2 ص 621 ح 1064 و ج 1 ص 345 ح 497 وراجع تاريخ دمشق: ج 42 ص 489 والبداية والنهاية: ج 8 ص 5 والمناقب لابن شهر آشوب: ج 2 ص 104.

۳.در متن حديث، «شسع» آمده كه مراد، بندى است كه قسمت رويه نعل هاى عربى را تشكيل مى داد و ظاهرا امر متعارفى بوده كه بندها پاره و كفش ها غير قابل استفاده مى شده اند. (م)

کلیدواژه‌ها تبلیغ حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های تربیتی ویژگی های مبلغ +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

فضائل الصحابة، ابن حنبلـ به نقل از صالحِ لباس فروش، از مادرش و يا مادر بزرگش ـ: على بن ابى طالب را ديدم كه مقدارى خُرما را به درهمى خريد و آن را در روپوش خود حمل كرد. گفتند: اى امير مؤمنان! بگذار ما ببريم. فرمود: «نه. صاحب خانواده، بر حمل آن سزاوارتر است».

الغاراتـ به نقل از صالح ـ: مادر بزرگ من پيش على عليه السلام آمد، در حالى كه على عليه السلام با خود، خرما حمل مى كرد. سلام كرد و گفت: خرماها را بده تا به جاى تو آن را ببرم. على عليه السلام فرمود: «پدر خانواده، بر بردن آن سزاوارتر است».[سپس] فرمود: «از اين [خرما] ميل نمى كنى؟». گفت: نه، نمى خواهم. مادر بزرگ صالح مى گويد: على عليه السلام خرما را به خانه اش برد و آن گاه برگشت و همان روپوش را پوشيده بود و در آن، هنوز پوست خرما ديده مى شد و در همان لباس، نماز جمعه خواند.

المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از ابو طالب مكّى ـ: على عليه السلام خرما و نمك را به دست خود حمل مى كرد و مى فرمود: از كمال انسان كامل، چيزى كاسته نمى شود با بردن آنچه كه به سود خانواده اوست.

المناقب، ابن شهر آشوبـ به نقل از ابوالحسن بلخى، درباره امام على عليه السلام ـ: او در بازار كوفه راه مى رفت، صندلى اى به او گير كرد و پيراهنش را پاره نمود. آن [پيراهن] را در دست گرفت و به بازار خياط ها آمد و فرمود: «خدا شما را بركت دهد! اين را براى من بدوزيد».

تاريخ دمشقـ به نقل از صالح بن ابى الأسود، از شاهدى كه براى او حديث كرده بود ـ: وى [آن شاهد]، على عليه السلام را در حالى كه يك طرفه بر الاغ سوار شده بود، ديد كه مى فرمود: «من همانم كه دنيا را خوار كرده ام».

امام عسكرى عليه السلام:هركس براى برادرانش در دنيا فروتنى كند، در نزد خدا از گروه صدّيقان و از جمله پيروان على بن ابى طالب عليه السلام خواهد بود. بر امير مؤمنان، دو برادر دينى (پدر و پسر) وارد شدند. پيش پايشان برخاست، احترامشان كرد، آنها را در صدر مجلس نشاند و خود، روبه رويشان نشست. آن گاه دستور غذا داد و غذا آوردند و از آن خوردند. سپس قنبر، طشت و آفتابه اى چوبى و حوله اى براى خشك كردن آورد و خواست كه بر روى دست مرد، آب بريزد. امير مؤمنان برخاست و آفتابه را گرفت تا آبْ روى دست مرد بريزد. آن مرد، خود را به خاك افكند و گفت: اى امير مؤمنان! خداوندْ مرا در حالى كه تو بر دستم آب مى ريزى، بنگرد؟ فرمود: «بنشين و دستت را بشوى. خداوند عز و جل تو را مى بيند، در حالى كه برادر تو ـ كه امتيازى بر تو ندارد و بر تو برترى ندارد ـ دارد به تو خدمت مى كند و با اين كار، ده برابر خدمت اهل دنيا را در بهشت مى جويد و به همين نسبت، در دارايى هايش در بهشت». مرد، نشست. على عليه السلام به وى فرمود: «تو را به حقّ بزرگ من ـ كه تو آن را مى شناسى و حرمت مى نهى ـ و به تواضع تو براى خداوند ـ كه خداوند بدان، جزايت داد ـ، بگذار من در خدمتى كه به تو شرافت مى دهد، اقدام كنم. تو را به خدا سوگند، دستت را چنان مطمئن بشوى كه اگر قنبر آب بر دستت مى ريخت، مى شستى» و مرد، چنين كرد. پس از آن كه از شستن دست [مرد ميهمان]فارغ شد، آفتابه را به محمّد بن حنفيّه داد و فرمود: «پسرم! اگر اين پسر، بدون همراهى پدرش مى آمد، من خودم آب بر دستش مى ريختم؛ ولى خداوند عز و جل روا نمى دارد كه هرگاه پدر و پسر در يك جا گِرد آمدند، بينشان تساوى برقرار شود. پدر به دست پدر، آب ريخت و پسر بايد به دست پسر، آب بريزد» و محمّد بن حنفيه، آب بر دست پسر ريخت.