ابو دِهبِل جُمَحى
2 حدیث
الأغانى:ابو دِهبِل، در باره شهادت حسين بن على عليه السلام، چنين سرود:
مستان [بنى] اميّه، سرخوش، شب را به صبح مى رساننددر حالى كه در [سرزمين] طَف، كُشتگانى افتاده اند كه شيفتگان آنها، هرگز نمى خوابند.
اسلام را تباه نكردند، مگر گروهى كهاحمق هايشان، فرمان روايى كردند و به آسايش دنيايى مداوم، دست يافتند.
سپس نيزه دين در دست ستمگرى افتاد كهاگر يك سوى آن كج شود، آن را راست نمى كند. ۳
۱.نوكى: أي حَمْقى (لسان العرب: ج 10 ص 501 «نوك»).
۲.الأغاني: ج 7 ص 154، معجم البلدان: ج 4 ص 36؛ الأمالي للسيّد المرتضى: ج 1 ص 80 نحوه، المناقب لابن شهرآشوب: ج 4 ص123 وفيه «قال الشاعر»، بحار الأنوار: ج 45 ص 359 وفيه عبيد اللّه بن الحر الجعفي، أدب الطفّ: ج 1 ص 133 و راجع: همين دانشنامه: ج 10ص 232 ح 2894.
۳.در المناقب، ابن شهرآشوب، نام شاعر نيامده و در بحار الأنوار نيز همين شعر، به «عبيد اللّه بن حُرّجُعفى» نسبت داده شده است.
أعيان الشيعة:خَرَجَ [أبو دِهبِلٍ] مَعَ التَّوَّابينَ بِقِيادَةِ سُلَيمانَ بنِ صُرَدٍ الخُزاعِيِّ، ولَمّا وَقَفَ عَلى قَبرِ الحُسَينِ عليه السلام في كَربَلاءَ ۱ قالَ:
إلَيكَ أخَا الصَّبِّ الشَّجِيِّ صَبابَةًتُذيبُ الصُّخورَ الجامِداتِ هُمومُها
عَجِبتُ وأَيّامُ الزَّمانِ عَجائِبٌويَظهَرُ بَينَ المُعجِباتِ عَظيمُها
تَبيتُ النَّشاوى مِن اُمَيَّةَ نُوَّماوبِالطَّفِّ قَتلى ما يَنامُ حَميمُها
وتَضحى كِرامٌ مِن ذُؤابَةِ هاشِمٍيُحَكَّمُ فيها كَيفَ شاءَ لَئيمُها
وتَغدو جُسومٌ ما تَغَذَّت سِوَى العُلىغِذاها عَلى رَغمِ المَعالي سُهومُها.
اُولئِكَ آلُ اللّهِ آلُ مُحَمَّدٍكِرامٌ تَحَدَّت ما حَداها كَريمُها
أكارِمُ أولَينَ المَكارِمَ رِفعَةًفَحَمدُ العُلى لَولا عُلاهُم ذَميمُها
أعيان الشيعة:[ابو دِهبِل] با توّابين به رهبرى سليمان بن صُرَد خُزاعى، قيام كرد و هنگامى كه در كربلا، كنار مرقد امام حسين عليه السلام ايستاد، چنين سرود:
اى برادر دلبند و رنج ديده! براى تو در دلم عشقى استكه اندوه [و بى قرارى] آن، صخره هاى استوار را آب مى كند.
در شگفتم، و روزگار، مايه شگفتى هاستو اين در ميان آن همه، شگفت تر است
كه سرمستانِ [بنى] اميّه، سرخوش، شب را به صبح مى رساننددر حالى كه در [سرزمين] طَف، كشتگانى افتاده اند كه شيفتگان آنها، هرگز نمى خوابند.
و گراميانى از خاندان هاشم هستند كهپليدان [اُمَوى]، هر گونه كه مى خواهند، بر آنها فرمان مى رانند.
و پيكرهايى كه جز شرافت و رفعت، غذايى نمى جستندو تنها در پىِ شرافت بودند، جز در بخشندگى، از آنان كسى پيشى نگرفته است؛ نصيبى